Live show ca nhạc: giá vé “lên trời”

Khoảng hai năm trở lại đây, không nhà tổ chức nào “làm lời” được từ các sô ca nhạc (không tài trợ), bất chấp chương trình qui tụ cả dàn “sao” và giá vé lên đến cả triệu đồng/vé.

Bầu sô kêu “đau đầu”. Còn khán giả mỗi ngày thêm “loét màng túi” nếu muốn trực tiếp xem một sô ca nhạc lớn...

Thông thường giá vé được đưa ra ở mọi chương trình phải đảm bảo thu đủ bù chi. Nhưng thực tế hiện nay cho thấy có bán sạch vé thì nhà sản xuất (NSX) vẫn chưa chắc huề vốn.

Bán hết vé vẫn lỗ!

Chương trình Thương nhớ Việt Nam hồi tháng một (Rạng Đông tổ chức) bán hết vé chỉ sau mấy ngày phát hành và phải tổ chức thêm một số đêm diễn tại một sân khấu khác để đáp ứng nhu cầu khán giả, nhưng cuối cùng vẫn... lỗ. Con số chi ra cho sô này là 2,2 tỉ, trong khi doanh thu tổng cộng chỉ có 1,8 tỉ. Chương trình Rơi lệ ru người qui tụ toàn những danh ca và những người làm nghề “thứ dữ” cùng những ca khúc bất hủ của một nhạc sĩ trứ danh như Trịnh Công Sơn phải nhờ có tài trợ mới không bị lỗ, dẫu bán hết vé trong hai đêm diễn với giá vé VIP lên đến 1,5 triệu/vé.

Điều đáng nói là các “sao” không còn là yếu tố đảm bảo doanh thu nữa (nhưng không mời “sao” thì chẳng ai mua vé vào xem). Một tên tuổi nổi như cồn và kỹ tính cỡ Lam Trường mà cũng “thua” ở live show Chuyện hôm qua. Theo bà Trương Thị Thu Dung - giám đốc Trung tâm băng nhạc Rạng Đông, làm sô bán vé hiện nay thể nào cũng nắm chắc phần lỗ vì sô truyền hình trực tiếp ngày càng nhiều. Các NSX đã mời ca sĩ hải ngoại hòng giải quyết “bài toán” này.

Ca sĩ hải ngoại vì cả những lý do chủ quan lẫn khách quan, rất ít khi xuất hiện trong những sô truyền hình trực tiếp nên khán giả vẫn còn “thèm” gặp. Catsê của những ngôi sao này cũng thấp hơn những ngôi sao trong nước. (Giá “đỉnh” của một ngôi sao hải ngoại chỉ 15-20 triệu (trong khi catsê của “sao hạng A” trong nước lên đến 30 triệu/sô). Tuy vậy, cũng chẳng có sô nào là toàn thắng. Sau thất bại “nhè nhẹ” về mặt doanh thu của Thương nhớ Việt Nam, sô Bước chân hoàn vũ (hôm 28, 29-6) với khoảng 20 nghệ sĩ danh tiếng của hải ngoại như Elvis Phương, Thanh Hà, Thái Hiền, Giao Linh, Ngọc Bích, Lệ Thu, Thái Châu, Hoài Linh, Gia Huy... chẳng những không cứu vãn được tình thế ế ẩm mà còn gần như thua đậm khi chỉ có khoảng 700 khán giả giữa sân khấu Lan Anh rộng mênh mông.

Khủng hoảng giá vé

Lỗ sao vẫn làm? Nhiều ý kiến cho rằng các NSX trông chờ vào việc phát hành băng đĩa sau chương trình. Nhưng thực tế không dễ dàng thế, đặc biệt khi nạn băng đĩa lậu hoành hành dữ dội như hiện nay. Một NSX khẳng định: “Một vài đơn vị đã “cắn răng” tổ chức sô diễn chủ yếu là để quảng bá tên tuổi của mình. Thay vì chi tiền quảng cáo thì đầu tư vào những chương trình nghệ thuật qui mô, vừa có cái để làm, vừa mang lại những món ăn tinh thần “ngon” cho mọi người”. Với những chương trình nghệ thuật được đánh giá cao, các NXS chắc chắn sẽ tạo được uy tín với các đối tác trong lẫn ngoài nước. Việc xin tổ chức những sô thương mại sau đó cũng dễ dàng hơn. Việc tìm kiếm đối tác “bự”, tài trợ lớn sẽ thuận lợi hơn. Nhiều cơ hội làm ăn mới sẽ giúp các NSX từ từ... bù lỗ.

Khoảng bốn năm trước đây, 500.000 đồng/vé hạng A cho các chương trình nghệ thuật đã là “quá lắm rồi”. Với 200.000, 300.000 đồng là khán giả đã có được những vị trí xem tương đối tốt. Còn bây giờ, loại 800.000 đồng/vé mà phải ngồi ở vị trí phía cuối nhà hát. Nhìn lại các sô nhạc Trịnh, Phạm Duy, live show Tuấn Ngọc, Mỹ Linh... trong năm qua cũng đều có giá vé vượt tầm tay nhiều bạn yêu nhạc, trung bình 1.000.000 đồng/vé hạng nhất. Nhưng giá vé vẫn đang có chiều hướng tăng lên, nhất là với luật thuế mới được áp dụng từ tháng sáu.

Theo bà Trương Ngọc Ánh - giám đốc Công ty Ánh Việt, đơn vị tổ chức live show Khánh Hà - Tuấn Ngọc mang tên Nối vòngVN, nói: “Ngoài việc áp dụng thuế VAT 10% trên vé, chúng tôi còn phải chấp hành cách tính mới về tác quyền ca khúc. Lúc trước, tiền tác quyền được tính cố định nhưng bây giờ phụ thuộc giá vé chương trình, bao nhiêu vé được bán ra và chương trình diễn trong bao nhiêu đêm, có phát hành băng - đĩa hay không... Cách tính này dĩ nhiên là đúng luật và công bằng hơn cho các tác giả. Tuy nhiên, kinh phí cho các chương trình sẽ phải cao hơn”. Có lẽ đó cũng là lý do khiến Nối vòng VN chỉ diễn ra tại TP.HCM và HN thay vì “xuyên Việt” như dự tính. Và cũng có lẽ vì thế mà giá vé hạng danh dự của sô Khánh Hà - Tuấn Ngọc đã lên đến 2 triệu đồng/vé.

“Sao” dĩ nhiên phải có “cái giá” của họ. Tuy nhiên, giá vé cao không phải chỉ vì sự xuất hiện của các ngôi sao. Các ca sĩ danh tiếng thậm chí sẵn sàng chấp nhận hạ giá để được có tên trong một chương trình ca nhạc đặc sắc, hoành tráng (vốn ngày càng ít trong thời điểm này). Một thực tế không thể phủ nhận là sau một vài sô hoành tráng, khán giả đến rạp đã quen với âm thanh sống động, ánh sáng tinh tế, sân khấu sang trọng, màn hình to - rộng và rõ nét. Ngoài việc ca sĩ ngôi sao còn phải có đạo diễn, biên tập, nhạc sĩ hòa âm, diễn viên múa, nhà thiết kế... siêu sao. Ngoài ban nhạc điện tử còn phải có dàn nhạc dân tộc. Bên cạnh dàn bè còn phải có dàn hợp xướng. Nếu không có ca khúc mới thì phải có hòa âm mới cho những ca khúc cũ... Sô sau phải luôn hoành tráng hơn, mới lạ hơn với nhiều kỹ xảo sân khấu tốn kém hơn sô trước. Đó là chưa kể đến kinh phí khổng lồ cho việc quảng cáo và thuê địa điểm tổ chức. Vì vậy giá vé cứ theo nhau mà cao “đến trời”.

Với giá vé gần như chỉ dành cho khán giả thượng lưu, “chịu chơi”, các NSX an ủi rằng những khán giả đại chúng khác có thể đón mua đĩa sau khi chương trình được thu hình. Riêng các ca sĩ ngôi sao muốn chiều các fan của mình vẫn tổ chức sô thật lớn, chấp nhận lỗ để có thể bán vé với mức “giá hữu nghị”, khoảng 500.000 đồng/vé VIP như Phương Thanh từng làm. Nếu không thì vẫn còn một giải pháp khác: làm một sô diễn nhiều ngày tại các sân khấu nhỏ (Nhà hát TP, khán phòng tại các khách sạn lớn, phòng trà...) nhằm giảm tối đa các chi phí nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng nghệ thuật và phục vụ được nhiều khán giả với giá vé “mềm” hơn.

Theo Quỳnh Nguyễn, Đỗ Duy/TT