Lấy văn hóa làm nền tảng, công nghệ làm động lực phát triển du lịch

Du lịch phải phát triển đột phá, tạo tác động lan tỏa

Sáng 3-9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà trình bày chuyên đề: “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới”.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam, du lịch ngày càng khẳng định vai trò và khả năng tạo giá trị gia tăng cao trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa; quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Điều đó thể hiện ở quy mô và tốc độ tăng trưởng được nâng lên rõ rệt với gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa trong năm 2025; chất lượng điểm đến, năng lực cạnh tranh không ngừng được nâng lên; từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng và sức lan tỏa của du lịch ngày càng sâu rộng.

Tuy nhiên, du lịch phát triển chưa thực sự bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới cũng đã chỉ rõ những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung khắc phục.

Cụ thể như: Nhận thức về vị trí, vai trò của du lịch ở một số cấp, ngành, địa phương chưa đầy đủ; phối hợp liên ngành, liên kết vùng chưa đồng bộ, chặt chẽ; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; sản phẩm du lịch thiếu đa dạng, chiều sâu, chưa tạo được nhiều giá trị gia tăng…

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, góp phần thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm của đất nước, đòi hỏi du lịch phải phát triển đột phá, tạo tác động lan tỏa, góp phần khơi thông mọi nguồn lực, thúc đẩy các ngành, lĩnh vực khác cùng phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, 10 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, các nghị quyết mới được ban hành của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV.

Trên cơ sở đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW đã xác lập những quan điểm, mục tiêu, định hướng cốt lõi cho phát triển du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Về quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết xác định 5 quan điểm mang tính đột phá.

Thứ nhất, điểm mới trước hết là đã xác lập rõ vị trí, vai trò nền tảng
của phát triển du lịch trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước.

Theo đó, phát triển du lịch phải thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ hai, phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực
phát triển các lĩnh vực, bảo đảm phát triển bền vững các trụ cột kinh tế - văn hóa - xã hội - môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, mở rộng ngoại giao văn hóa, hội nhập quốc tế.

Thứ ba, tái cơ cấu ngành du lịch, chuyển mạnh mô hình phát triển từ số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch, dịch vụ gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết tốt vấn đề lao động, việc làm và an sinh xã hội.

Thứ tư, đổi mới và nâng cao năng lực quản trị du lịch theo hướng
hiện đại, quản trị theo dữ liệu gắn với quy hoạch không gian phát triển, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, di sản.

Thứ năm, xác định rõ các chủ thể và phương thức huy động nguồn
lực. Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng; tăng cường liên kết ngành, liên kết vùng và phân bổ, sử dụng, huy động hiệu quả các nguồn lực trong nước, quốc tế cho phát triển du lịch.

Từng bước đưa Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế

Nghị quyết chỉ rõ định hướng phát triển và đích đến của du lịch Việt Nam. Theo đó, mục tiêu chung là phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao; có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, có sức lan tỏa mạnh đối với các ngành, lĩnh vực khác; gắn phát triển du lịch với phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người, nâng cao vị thế, uy tín và sức mạnh mềm quốc gia.

Đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP; đón 45-50
triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD.

Cùng với đó, hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia; xây dựng được 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế; tạo ra khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Đến năm 2045, du lịch đóng góp trực tiếp 14-15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế, thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới. Việt Nam là điểm đến du lịch hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc.

Làm rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, trọng tâm của Nghị quyết, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh việc đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch; hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, phát huy và khơi thông nguồn lực phát triển du lịch; phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; phát triển thị trường, sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.

Đồng thời, tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Trong đó, sẽ định vị rõ du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, đặt trong tổng thể mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia; tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực, xuất nhập cảnh theo hướng thông thoáng, thực sự thuận tiện, linh hoạt và cạnh tranh hơn; mở rộng diện đối tượng miễn thị thực song phương.

Cùng với đó, chủ động bố trí quỹ đất, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản trị tham gia phát triển các dự án động lực, khu phức hợp quy mô lớn, hình thành các trung tâm nghỉ dưỡng biển, đảo chất lượng cao, trung tâm mua sắm, ẩm thực, giải trí hoạt động 24/7, phố lễ hội, mua sắm hàng hiệu đạt chuẩn quốc tế ưu đãi về giá (outlet).

Phát huy cao độ cơ chế, chính sách đặc thù quy định trong Luật Phát triển đô thị và các pháp luật có liên quan thúc đẩy Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng thành các cực tăng trưởng mạnh cùng các đô thị di sản trở thành các trung tâm du lịch trọng điểm, dẫn dắt phát triển vùng, đất nước. Từng bước đưa Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Chính phủ đã hoàn thiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và sẽ được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành trong thời gian sớm nhất. Chương trình hành động đặt ra 32 nhiệm vụ, phân công rõ cho 7 bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

“Việt Nam có đủ tài nguyên, thiên nhiên, di sản văn hóa và nguồn lực để làm nên một ngành du lịch tầm cỡ khu vực và thế giới. Điều còn lại là ý chí, là quyết tâm, là hành động của chính chúng ta. Với sự vào cuộc quyết liệt, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của cộng đồng doanh nghiệp và của toàn thể nhân dân trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, chắc chắn du lịch Việt Nam sẽ thực sự phát triển, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đưa đất nước ta phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.