Lặp lại cục diện bầu cử cũ

Sau cuộc bầu cử ngày 27-10, không phe nào đạt được số ghế đa số tuyệt đối tối thiểu là 61 trong số 120 ghế dân biểu quốc hội. Liên minh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu có 53 ghế, trong đó Đảng Likud của ông Benjamin Netanyahu là đảng lớn nhất có 26 ghế. Khối đối lập có 67 ghế, trong đó 48 ghế thuộc khối do cựu Tổng tham mưu trưởng Gadi Eisenkot dẫn đầu và 19 ghế thuộc các đảng Ả rập.

So với lần bầu cử quốc hội trước, phe cầm quyền bị mất nhiều phiếu bầu. Các đảng Ả rập đạt kết quả bầu cử cao kỷ lục. Họ trở thành mắt xích quyết định trong quá trình thành lập chính phủ mới, nhưng lại là bên bị nhiều đảng né tránh nhất. Phe của ông Benjamin Netanyahu bị mất đa số, nhưng thất cử không có nghĩa là hết cơ hội. Đảng Likud vẫn là đảng lớn nhất. Liên minh của ông Benjamin Netanyahu vẫn đông ghế hơn khối đối lập, không tính các đảng Ả rập. Ông Benjamin Netanyahu cũng còn nhiều phương án để kéo dài cuộc chơi, từ việc được giao nhiệm vụ lập chính phủ đến việc đợi đối thủ rạn nứt. Điều quan trọng là hiện ông chưa rơi vào thế buộc phải rời cuộc chơi.

Phe đối lập mạnh lên nhưng vẫn chưa thể thắng, bởi nếu trong nội bộ phe này không có sự đồng thuận về thành lập liên minh cầm quyền với các đảng Ả rập thì lợi thế và ưu thế vẫn nghiêng về phía ông Benjamin Netanyahu.

Thành lập chính phủ mới hiện là bài toán nan giải đối với cả hai phe. Phe của ông Benjamin Netanyahu không đủ đa số, trong khi không có đối tác nào ở phía bên kia sẵn sàng liên minh cầm quyền. Phe của ông Gadi Eisenkot có số ghế cộng lại đủ để thành lập được chính phủ mới nhưng nội bộ không đồng thuận. Ngoài ra, ông Gadi Eisenkot đã bác bỏ việc phục vụ dưới quyền ông Benjamin Netanyahu, kể cả theo thể thức luân phiên.

Có 4 kịch bản có thể xảy ra. Kịch bản thứ nhất là ông Benjamin Netanyahu được giao nhiệm vụ và tìm cách chia rẽ phe đối lập. Kịch bản này có khả năng thành công thấp vì các đảng đối lập đều không ủng hộ ông Benjamin Netanyahu. Kịch bản thứ hai là ông Gadi Eisenkot lập chính phủ thiểu số với sự ủng hộ từ bên ngoài của các đảng Ả rập. Hướng này khả thi về số học, nhưng rất mong manh về chính trị. Kịch bản thứ ba là chính phủ đoàn kết hai phe. Hiện tại, phe đối lập khước từ liên minh với phe của ông Benjamin Netanyahu. Kịch bản thứ tư là bầu cử lần nữa. Israel đã quen với khả năng này. Nếu các bên không thỏa hiệp được với nhau thì sẽ lại có tổng tuyển cử mới.

Nhưng điều đáng được chú ý không nằm ở tên người đứng đầu chính phủ. Phần lớn các lực lượng đối lập chia sẻ nhiều cách tiếp cận cốt lõi của chính phủ của ông Benjamin Netanyahu về an ninh, về Gaza và về vấn đề Palestine. Điểm khác biệt chính của họ với ông Benjamin Netanyahu nằm ở phong cách điều hành, quan hệ với hệ thống tư pháp và trách nhiệm sau sự kiện Israel bị Hamas tấn công dẫn đến bùng phát cuộc chiến tranh ở Dải Gaza. Còn tiếng nói đòi giải quyết căn bản vấn đề Palestine vẫn ở bên lề và những lá phiếu kỷ lục của người Ả rập Israel chưa thay đổi được điều đó.

Vì vậy, dù ông Benjamin Netanyahu tiếp tục cầm quyền hay phải ra đi, chính sách đối ngoại và an ninh của Israel khó có chuyển biến lớn. Cái lặp lại ở đây không chỉ là thế bế tắc về số ghế và sự phân rẽ trầm trọng trong nội bộ chính trường và xã hội ở Israel, mà còn là cuộc tranh cãi về cá nhân ông Benjamin Netanyahu, trong khi những câu hỏi lớn đối với Israel và khu vực Trung Đông vẫn bị bỏ ngỏ.