Lắng nghe để giải quyết thấu đáo và hiệu quả

Việc đánh giá thực chất quá trình triển khai những cơ chế, chính sách, đồng thời lắng nghe khó khăn, vướng mắc và kiến nghị đã giúp các cơ quan hữu quan định hướng rõ các nhiệm vụ, giải pháp có tính khả thi để giải quyết một cách thấu đáo trong thời gian tới.

1. Với tính chất hội nghị giao ban và tiếp xúc cử tri chuyên đề về lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tại diễn đàn, nhiều thông tin đáng chú ý được Thường trực HĐND thành phố và các cử tri nêu ra trên tinh thần thẳng thắn và đi kèm là những kiến nghị xác đáng, phản ánh đúng thực tiễn ở cơ sở.

Trước hết, vấn đề giải ngân vốn đầu tư công cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn là một trong những tồn tại thời gian qua. Thông tin nêu ra cho thấy, tính đến hết ngày 23-10-2026, toàn thành phố mới giải ngân khoảng 34,4% tổng số vốn dành cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, khâu thực thi các cơ chế, chính sách vẫn là điểm nghẽn khi có đến 75% doanh nghiệp chưa tiếp cận đầy đủ thông tin về các chính sách hỗ trợ trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ đó, đại biểu cử tri là các nhà khoa học, doanh nghiệp kiến nghị thành phố xây dựng kênh thông tin hỗ trợ, bố trí cán bộ chuyên trách giải đáp, tháo gỡ khó khăn; sớm ban hành hướng dẫn về định mức, chi phí, nghiệm thu đối với các nhiệm vụ mới, nhất là trong lĩnh vực AI, phần mềm và dữ liệu. Đồng thời, đẩy mạnh khoán chi theo sản phẩm, rút ngắn quy trình, làm rõ chính sách ưu đãi về đất đai, mặt bằng; nâng cao năng lực thử nghiệm, đánh giá công nghệ và gắn kết hoạt động khoa học, công nghệ với văn hóa, đào tạo; hỗ trợ kinh phí nghiên cứu cho nghiên cứu sinh và giảng viên hướng dẫn, thúc đẩy các nhiệm vụ nghiên cứu giải quyết những bài toán của Thủ đô.

Thứ ba, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia hiện nay vẫn tập trung vào chuyển đổi số; trong khi ứng dụng khoa học công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu phát triển vẫn hạn chế so với tiềm năng, thế mạnh.

Thứ tư, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và phối hợp giữa các ngành, các cấp còn chưa được đồng bộ, chưa được liên kết chặt chẽ. Trong đó, dữ liệu chuyên ngành chưa được chia sẻ thông suốt, khiến việc xác thực và tái sử dụng thông tin khi giải quyết thủ tục hành chính còn hạn chế.

Đây là vấn đề cử tri rất quan tâm, kiến nghị thành phố đẩy mạnh việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các sở, ban, ngành và chính quyền các cấp được thực hiện thông suốt, minh bạch; đồng thời cung cấp dịch vụ công trực tuyến gắn với kho dữ liệu số cá nhân, giảm giấy tờ và thời gian đi lại cho người dân khi giải quyết thủ tục hành chính.

Thứ năm, vẫn còn tình trạng cán bộ cấp cơ sở trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ phải sử dụng nhiều phần mềm, nhập liệu trùng lặp, gây mất thời gian, lãng phí nguồn lực.

Thứ sáu, đến nay vẫn còn 8 xã, phường chưa có nhân sự chuyên trách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong khi có 86 xã, phường chỉ bố trí được từ 1 đến 2 cán bộ. Vấn đề này được các địa phương kiến nghị thành phố tiếp tục đào tạo, tập huấn chuyên sâu, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức và đại biểu HĐND cấp xã; đồng thời bố trí nhân lực chuyên trách, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ tại cơ sở.

Nhìn chung, các vấn đề được cơ quan dân cử các cấp của Thủ đô và các đại biểu cử tri nêu ra tại hội nghị cũng chính là những vướng mắc cần tháo gỡ trong thời gian tới để việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trên địa bàn Thủ đô tiếp tục gặt hái những kết quả tốt hơn nữa.

2. Đúng như nhấn mạnh của Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà, hội nghị giao ban và tiếp xúc cử tri chuyên đề nhằm đánh giá thực chất việc triển khai những cơ chế, chính sách; đồng thời lắng nghe khó khăn, vướng mắc, kiến nghị từ những người trực tiếp thực hiện và đặc biệt là người dân, cử tri - những người thụ hưởng chính sách này.

Lắng nghe khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, từ những người trực tiếp triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách, từ đó có đối sách giải quyết thấu đáo, hiệu quả những vấn đề đặt ra. Đây cũng chính là kết quả lớn nhất hội nghị đã đạt được.

Cụ thể, đại diện lãnh đạo UBND thành phố và các sở, ngành liên quan đã cam kết và nêu rõ “đường găng” tiến độ giải quyết đối với từng vấn đề cụ thể; đồng thời Thường trực HĐND thành phố đã có kết luận cụ thể, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ kết quả của từng nhiệm vụ.

Trong các cam kết đưa ra tại hội nghị, một thông tin rất đáng chú ý được Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nêu là thành phố sẽ đưa sản phẩm đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Thủ đô vào sử dụng, hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu thương mại hóa. Nói cách khác, “Nhà nước sẽ là khách hàng đầu tiên”.

Đây là tin rất vui cho các nhà khoa học. Bởi cam kết chính là điểm tựa vững chắc để các viện nghiên cứu, trường đại học mạnh dạn thực hiện các đề tài nhằm giải quyết đến cùng và hiệu quả các bài toán lớn của Thủ đô đang đặt ra.

Đồng thời, chính quyền thành phố thể hiện sự đồng hành với các nhà khoa học khi cam kết thành lập tổ điều phối chuyên trách để kết nối cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và địa phương.

Quan trọng hơn, để khắc phục điểm yếu trong khâu thực thi, giải pháp được đưa ra là thành phố sẽ hệ thống hóa các cơ chế, chính sách trong một tài liệu hướng dẫn, nêu rõ đối tượng thụ hưởng, đầu mối liên hệ và quy trình thực hiện.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng bày tỏ thẳng thắn: “Chúng ta phải đánh giá trong khoảng 6 đến 12 tháng xem có ra sản phẩm không, qua đánh giá, các cơ quan cần mạnh dạn trình HĐND thành phố xem xét dừng hoặc điều chỉnh những chính sách chưa phù hợp với thực tiễn”.

Điểm nhấn chính là nội dung kết luận của Thường trực HĐND thành phố đối với từng vấn đề cụ thể. Theo đó, trên tinh thần đánh giá đúng kết quả đạt được và nhìn nhận sâu sát thực tiễn triển khai ở cơ sở, Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố tập trung chỉ đạo các sở, ngành giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền.

Sở Tài chính khẩn trương bảo đảm kinh phí hỗ trợ Tổ Chuyển đổi số cộng đồng năm 2026 cho các xã, phường chưa được cấp, hoàn thành trước ngày 15-12-2026.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Tài chính hướng dẫn cụ thể việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí, tháo gỡ khó khăn trong giải ngân và chuẩn bị dự toán năm 2027.

Sở Khoa học và Công nghệ đẩy nhanh kết nối, chia sẻ dữ liệu, khắc phục tình trạng phần mềm thiếu liên thông, nhập liệu trùng lặp. Công an thành phố tiếp tục hướng dẫn các địa phương bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu.

Sở Nội vụ hướng dẫn chuyên môn về vị trí việc làm, bố trí nhân lực chuyên trách cho cấp xã, hoàn thành trước ngày 31-12-2026.

UBND thành phố tăng cường kiểm tra, đôn đốc, nhất là đối với những nội dung đã được kiến nghị nhiều lần, bảo đảm các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền được giải quyết kịp thời, thực chất.

Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố khẩn trương khắc phục những bất cập của các nền tảng H-Cabinet, i-HĐND; hoàn thiện hệ thống theo dõi kiến nghị cử tri, tổ chức tập huấn cho HĐND cấp xã, hoàn thành trong quý I-2027.

Như vậy, các nhiệm vụ đã rõ cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm, rõ “đường găng” tiến độ và rõ kết quả phải đạt được. Yêu cầu hiện nay là các sở, ban, ngành, địa phương phải khẩn trương vào cuộc để các nhiệm vụ sớm đạt kết quả trong thực tiễn cuộc sống.

3. Trong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên cũng như các cam kết tại hội nghị, các sở, ban, ngành và xã, phường cần nhận thức rõ tinh thần xuyên suốt được Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, đó là: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo cơ sở pháp lý, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách đặc thù để Hà Nội phát triển trong lĩnh vực này.

Như lời khẳng định của người đứng đầu cơ quan dân cử Thủ đô, thực tế trong thời gian qua, thành phố đã cụ thể hóa các chủ trương, chính sách với 30 văn bản quy phạm pháp luật, 15 nghị quyết của HĐND thành phố. Đây là hành lang pháp lý đặc biệt quan trọng để cấp ủy, chính quyền các xã, phường cùng các sở, ngành tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, khẩn trương đưa các cơ chế, chính sách đi vào cuộc sống một cách thiết thực, hiệu quả, không có độ trễ.

Đặc biệt, ở cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường cần tiếp tục chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để giải quyết những vấn đề cụ thể ở địa phương. Từ đó, nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng phục vụ nhân dân và phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần tăng trưởng kinh tế của Thủ đô.

Các kiến nghị đã rõ, nhiệm vụ đã được giao, trách nhiệm đã được xác định và kết quả thực hiện phải được đo bằng chuyển biến thực tế!