Văn hóa

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt qua ngày hội Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam

Thảo Hương • 20/11/2026 - 20:59

Tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là linh hồn của dân tộc, là sợi dây nối mỗi người Việt, dù ở đâu, với cội nguồn văn hóa. Đó là thông điệp được nhiều nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ gửi gắm tại ngày hội Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam, được tổ chức ngày 20-11, tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Với chủ đề “Hành trình lan tỏa tình yêu tiếng Việt”, ngày hội do Ban Văn hóa - Giải trí (VTV3), Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức nhân kỷ niệm 5 năm phát sóng chương trình Vua tiếng Việt (2021-2026) và hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11.

Đ
Đông đảo thí sinh tham dự chương trình Vua tiếng Việt tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: VTV

Sau nhiều mùa ghi hình trong trường quay, lần đầu tiên chương trình đưa các thử thách ngôn ngữ ra ngoài trời, biến cuộc thi trên truyền hình thành một ngày hội văn hóa. Việc chọn Văn Miếu - Quốc Tử Giám làm nơi tổ chức mang nhiều ý nghĩa. Văn Miếu được dựng dưới triều vua Lý Thánh Tông năm 1070, sáu năm sau thì có thêm Quốc Tử Giám, nơi được xem là trường đại học đầu tiên của nước ta. Cuộc thi diễn ra giữa nơi từng đào tạo và tôn vinh bao thế hệ sĩ tử, như một sự tiếp nối mạch hiếu học của cha ông.

Tâm điểm của ngày hội là “đấu trường” tiếng Việt với 500 người chơi tại sân nhà Thái học. Thí sinh đủ mọi lứa tuổi và thành phần như: Người chơi nhí, các cụ cao niên, văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và cả những người nước ngoài say mê tiếng Việt. Mỗi khi MC Đức Bảo và Khánh Vy đọc câu hỏi, hàng loạt cánh tay giơ lên giành quyền trả lời. Người xuất sắc nhất được nhận giải thưởng 30 triệu đồng.

Không chỉ có cuộc thi, ngày hội còn mở ra nhiều không gian trải nghiệm gắn với văn hóa truyền thống. Du khách dạo bước trên “Con đường thơ tài hoa” và thử sức ở các gian trò chơi “Cho lục đáp bát”, “Điền thơ khuyết chữ”, “Vòng quay vần thơ”. Nhiều người dừng lại giải câu đố dân gian hoặc xem viết thư pháp. Vần điệu, câu thơ và lối chơi chữ của người Việt được đưa vào từng trò chơi nên người tham gia vừa chơi vừa cảm nhận cái hay của tiếng mẹ đẻ.

Người chơi hoàn thành thử thách được ban tổ chức tặng những phần quà mang tinh thần văn hóa: Quạt giấy, nón lá đề thơ và những cuốn sách quen thuộc như Thi nhân Việt Nam, truyện Kiều, tuyển tập tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam. Góp thêm sắc màu cho ngày hội, NSND Thu Huyền, Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội đã có tiết mục biểu diễn đậm chất dân gian... Qua các hoạt động, người tham dự thấy rõ hơn rằng, tiếng Việt luôn được bồi đắp qua đời sống, văn chương; và mỗi từ ngữ đều lưu giữ ký ức, nếp nghĩ, cách bày tỏ tình cảm của cộng đồng.

w_1795142845970_1579102815156366642_6879747238028752033_6322fb8d0c7ae9126551fb7cf7dbddfd.jpg
Thí sinh trải nghiệm không gian văn hóa trong khuôn khổ cuộc thi Vua tiếng Việt. Ảnh: Yên Hưng

Bàn về giá trị của tiếng Việt, TS Đoàn Hương khẳng định: “Ngôn ngữ tiếng Việt là linh hồn của dân tộc Việt Nam… Tiếng Việt còn thì đất nước còn”. Bà kể rằng ở nhiều nơi trên thế giới bà từng đến, cha mẹ, ông bà người Việt đều cố gắng mở lớp dạy tiếng Việt cho con cháu để giữ cái gốc của dân tộc. Bà xúc động khi lễ kỷ niệm được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nơi gắn với nền học và những kỳ thi của tiền nhân. Bà mong thế hệ trẻ luôn ghi nhớ công lao của ông cha.

Cùng mối quan tâm về bản sắc, nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng, tiếng Việt luôn biết đón nhận cái mới nhưng vẫn đứng vững trên nền tảng truyền thống. Theo ông, giữ được bản sắc hay không, nhất là với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, phụ thuộc nhiều vào việc dùng tiếng Việt cho đẹp và có ý nghĩa.

Đồng hành cùng chương trình suốt năm qua, PGS.TS Nguyễn Hồng Cổn nhận định, Vua tiếng Việt là một sân chơi ngôn ngữ thú vị, giúp mọi người “hiểu sâu hơn, sử dụng tốt hơn tiếng Việt” trong giao tiếp và công việc hằng ngày. Chương trình cũng giúp nhận ra cái hay, cái đẹp của tiếng Việt với tư cách một di sản của dân tộc.

Theo các chuyên gia, tình yêu tiếng Việt cần được vun đắp từ những điều gần gũi nhất. TS Đỗ Anh Vũ chia sẻ, chúng ta lớn lên từ những lời ru của bà, của mẹ. Sau đó là mái trường, thầy cô, và tiếng Việt tiếp tục đồng hành với mỗi người trên mọi nẻo đường vào đời. Nhà thơ Lữ Mai cũng nhắn nhủ giới trẻ: Tiếng Việt bắt nguồn từ những điều yêu thương và gần gũi nhất. Vì thế, hãy bắt đầu yêu tiếng Việt từ mái nhà, mái trường và những người xung quanh...

Chương trình sẽ phát sóng trên VTV3 lúc 14h30 ngày 24-11, 22h30 ngày 28-11 và 17h15 ngày 29-11.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Lan tỏa tình yêu tiếng Việt qua ngày hội Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.