Những năm gần đây, bên cạnh việc bảo tồn và phát triển sản xuất, Hà Nội đặc biệt chú trọng đưa sản phẩm làng nghề tham gia các sự kiện văn hóa, du lịch trong nước và quốc tế. Đây không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại mà còn là cách kể câu chuyện văn hóa Thăng Long - Hà Nội thông qua những sản phẩm thủ công tinh xảo, góp phần nâng cao vị thế của làng nghề Việt Nam trên bản đồ sáng tạo thế giới.

Mang làng nghề đến gần hơn với du khách
Những năm gần đây, các sản phẩm làng nghề Hà Nội ngày càng xuất hiện nhiều tại các sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn. Từ các lễ hội trong nước đến những chương trình giao lưu quốc tế, sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ hiện diện trong các cửa hàng lưu niệm hay không gian làng nghề mà đã trở thành điểm nhấn đặc sắc, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách.
Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Chi hội trưởng Chi hội Làng nghề - Làng cổ - Làng văn hóa Nguyễn Văn Sử cho biết, tại các lễ hội, hoạt động quảng bá văn hóa, du lịch Thủ đô, hàng trăm cơ sở sản xuất, nghệ nhân và làng nghề đã mang đến những sản phẩm tiêu biểu như: Gốm sứ Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, khảm trai Chuyên Mỹ, sơn mài Hạ Thái, mây tre đan Phú Vinh, quạt Chàng Sơn hay các sản phẩm OCOP đặc trưng của Thủ đô. Không chỉ giới thiệu sản phẩm, các nghệ nhân còn trực tiếp trình diễn kỹ thuật chế tác, giúp du khách trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và sự tinh xảo của nghề thủ công truyền thống.
Đã ngót 60 tuổi với gần 50 năm gắn bó với nghề làm nón, nghệ nhân Tạ Thị Thu Hương được nhiều người gọi vui là “đại sứ nón lá Làng Chuông” bởi bà có nhiều hoạt động và đóng góp không nhỏ trong việc quảng bá nón Làng Chuông tại nhiều sự kiện giới thiệu văn hóa, du lịch, làng nghề của Hà Nội và cả nước như: Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm, Lễ hội quà tặng du lịch Thủ đô, Festival Thăng Long - Hà Nội…
Nghệ nhân Tạ Thị Thu Hương chia sẻ, việc tham gia các sự kiện văn hóa, du lịch của Thủ đô là cơ hội để giới thiệu nét đẹp truyền thống của làng nghề quê hương, góp phần quảng bá thương hiệu làng nghề Hà Nội. Các sản phẩm nón liên tục được nâng cấp về mẫu mã, kiểu dáng và kỹ thuật nhằm tăng tính tiện dụng, thẩm mỹ, giúp người dân và du khách dễ dàng sử dụng cũng như lựa chọn làm quà tặng.
Còn theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc Trần Thị Ngọc Lan, sản phẩm lụa Hà Đông đã góp mặt trong hàng trăm lễ hội và các sự kiện giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch của Thủ đô. Không chỉ có các gian hàng giới thiệu sản phẩm do nghệ nhân trực tiếp tham gia, kể chuyện về làng nghề, nhiều sản phẩm lụa Hà Đông được chế tác tinh xảo như khăn, cà vạt, áo dài… còn được lựa chọn làm những món quà tặng cao cấp.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến du lịch Hà Nội (Sở Du lịch Hà Nội) Nguyễn Hữu Việt, tại các lễ hội du lịch, lễ hội văn hóa, lễ hội ẩm thực do Hà Nội và các địa phương tổ chức, không gian trưng bày làng nghề luôn là điểm đến hấp dẫn.
Du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những sản phẩm độc đáo mà còn có cơ hội trải nghiệm làm gốm, dệt lụa, vẽ sơn mài hay tham gia các hoạt động sáng tạo cùng nghệ nhân. Qua đó, làng nghề không chỉ được giới thiệu như một địa chỉ sản xuất mà còn trở thành điểm đến văn hóa, du lịch trải nghiệm giàu sức hút.
“Việc quảng bá làng nghề được lồng ghép trong nhiều sự kiện lớn của Thủ đô và tại các chương trình xúc tiến du lịch, hội chợ du lịch quốc tế tổ chức ở Hà Nội như: Hội chợ Du lịch quốc tế VITM, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề quốc tế... Không chỉ quảng bá trong nước, Hà Nội còn tích cực đưa sản phẩm làng nghề tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa ở nước ngoài, trong các Tuần Văn hóa Hà Nội tại nhiều quốc gia, góp phần hiệu quả định vị thương hiệu văn hóa của Thủ đô”, ông Nguyễn Hữu Việt chia sẻ.
Đưa sản phẩm làng nghề ra thế giới
Việc đưa sản phẩm làng nghề tham gia các sự kiện văn hóa, du lịch trong nước và quốc tế còn tạo ra nhiều giá trị thiết thực đối với phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch của Thủ đô. Đặc biệt, việc các làng nghề tiêu biểu của Hà Nội như: Vạn Phúc, Bát Tràng, Chuyên Mỹ, Sơn Đồng được ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới đã mở ra thêm cơ hội để sản phẩm làng nghề xuất hiện tại các diễn đàn, hội nghị, triển lãm quốc tế. Đây là điều kiện thuận lợi để quảng bá hình ảnh làng nghề Hà Nội tới đông đảo bạn bè quốc tế, mở rộng cơ hội hợp tác và giao lưu trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ.
Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Nguyễn Trần Quang, các hoạt động quảng bá cũng góp phần tăng sức hấp dẫn cho du lịch Hà Nội. Ngày nay, du khách không chỉ tìm kiếm những điểm tham quan đơn thuần mà còn mong muốn có những trải nghiệm văn hóa bản địa. Những câu chuyện về lịch sử làng nghề, quy trình chế tác thủ công hay các hoạt động tương tác với nghệ nhân chính là những sản phẩm du lịch giàu giá trị, giúp kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Việc giới thiệu, quảng bá làng nghề Hà Nội tại các sự kiện văn hóa, du lịch lớn của Hà Nội và cả nước đang tạo cơ hội để các làng nghề mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các sự kiện, nghệ nhân và cơ sở sản xuất có điều kiện tiếp cận trực tiếp với khách hàng, doanh nghiệp lữ hành, mở rộng kênh phân phối, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
Mặc dù đang từng bước khẳng định thương hiệu, song theo các chuyên gia, để hoạt động quảng bá thực sự phát huy hiệu quả, các chuyên gia cho rằng các làng nghề cần có cách tiếp cận bài bản và chuyên nghiệp hơn. Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Chi hội trưởng Chi hội Làng nghề - Làng cổ - Làng văn hóa Nguyễn Văn Sử, việc lựa chọn sản phẩm tham gia các sự kiện cần chú trọng đến chất lượng, tính thẩm mỹ và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Ngoài ra, bao bì, nhãn mác sản phẩm cần phải được chú trọng.
Còn theo Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á Phạm Hải Quỳnh, các làng nghề cần đổi mới, nâng cấp sản phẩm phù hợp với thị hiếu khách hàng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, đồng thời tăng cường liên kết giữa làng nghề với ngành du lịch để xây dựng các tour trải nghiệm, tour kết nối, giúp du khách có thêm nhiều trải nghiệm khi đến Hà Nội.
Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng hình ảnh Thành phố sáng tạo và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, việc quảng bá sản phẩm làng nghề tại các sự kiện văn hóa, du lịch trong nước và quốc tế không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần. Đây còn là hành trình đưa những giá trị văn hóa truyền thống của Thăng Long - Hà Nội lan tỏa ra thế giới, biến di sản thành tài sản và tạo thêm động lực cho sự phát triển bền vững của các làng nghề trong tương lai.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.