Lâm Đồng tháo gỡ điểm nghẽn vốn, tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới

Bộ tiêu chí mới tạo áp lực lớn

Theo rà soát sơ bộ tại 103 xã thuộc mô hình chính quyền mới, với Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh có 80/103 xã đạt chuẩn NTM, chiếm 77,7%; 3 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 1 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Tuy nhiên, khi chuyển sang thực hiện Bộ tiêu chí giai đoạn 2026–2030 với yêu cầu cao hơn về chất lượng và tính bền vững, kết quả đánh giá bước đầu có sự thay đổi đáng kể.

Theo Bộ tiêu chí mới, hiện chưa có xã nào trên địa bàn tỉnh được đánh giá đạt chuẩn. Phần lớn các địa phương mới hoàn thành từ 1 đến 4 tiêu chí. Cụ thể, có 28 xã đạt 4/10 tiêu chí, 29 xã đạt 3/10 tiêu chí và 1 xã chưa hoàn thành tiêu chí nào.

Trước thực tế này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, linh hoạt. Giai đoạn 2026–2030, Lâm Đồng phấn đấu có ít nhất 42 xã đạt chuẩn NTM và 2 xã đạt chuẩn NTM hiện đại.

Giải ngân nguồn vốn mới đạt gần 20%

Cùng với việc hoàn thiện hệ thống tiêu chí, Lâm Đồng đang tập trung tháo gỡ khó khăn trong phân bổ và giải ngân nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM.

Tổng nguồn vốn năm 2025 chuyển sang năm 2026 để thực hiện chương trình là hơn 204 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển hơn 116,7 tỷ đồng, gồm 64,76 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và 51,99 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương; vốn sự nghiệp gần 87,9 tỷ đồng.

Qua rà soát, tỉnh đã hủy dự toán hơn 2,2 tỷ đồng và đề xuất chuyển đổi linh hoạt hơn 55,3 tỷ đồng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tính đến giữa tháng 7/2026, tổng giá trị giải ngân toàn tỉnh đạt hơn 39,6 tỷ đồng, tương ứng 19,61% tổng kế hoạch vốn hơn 202 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển giải ngân hơn 30,8 tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn ngân sách Trung ương; vốn sự nghiệp mới giải ngân hơn 8,8 tỷ đồng.

Tiến độ giải ngân còn thấp cho thấy việc khơi thông nguồn vốn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán đang là những nhiệm vụ trọng tâm, nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu xây dựng NTM trong giai đoạn mới.

Rà soát, hoàn thiện hướng dẫn thực hiện

Để tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách và thủ tục, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã rà soát toàn bộ 47/47 hướng dẫn về chỉ tiêu xã NTM và 75/75 hướng dẫn thực hiện các nội dung thành phần theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT của Trung ương.

Trong tháng 6/2026, Sở ban hành Công văn số 8266/SNNMT-NTM, đôn đốc các sở, ngành được giao chủ trì từng tiêu chí khẩn trương ban hành hướng dẫn chi tiết thuộc thẩm quyền.

Đồng thời, UBND tỉnh ban hành Công văn số 9330/UBND-NNMT, yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường phối hợp, đẩy nhanh tiến độ triển khai, thi công các công trình, hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán, qua đó bảo đảm tiến độ giải ngân nguồn vốn.

Bước vào giai đoạn 2026–2030, với hệ thống tiêu chí ngày càng cao và yêu cầu phát triển NTM theo hướng thực chất, bền vững, việc tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về tiêu chí, cơ chế và nguồn vốn có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ thực hiện chương trình.

Đây cũng là cơ sở để Lâm Đồng từng bước hoàn thành các mục tiêu xây dựng NTM, nâng cao chất lượng đời sống người dân và tạo diện mạo mới cho khu vực nông thôn trong giai đoạn phát triển mới.