“Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”: Mở hướng phát triển sản phẩm nghệ thuật xiếc gắn với du lịch

Mở đầu chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa kết hợp với không gian sáng tạo mới

Một buổi thưởng thức xiếc không chỉ bắt đầu khi ánh đèn sân khấu bật sáng. Với “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, trải nghiệm được mở ra từ chính không gian, âm thanh, ánh sáng, hình ảnh và những hương vị được sắp đặt để tạo nên một hành trình thưởng thức hấp dẫn.

Đó là điểm khác biệt dễ nhận thấy của chương trình do Rạp Xiếc Việt Nam và VietArt phối hợp thực hiện, thuộc chuỗi sản phẩm LumiShow. Thay vì chỉ tập trung vào những tiết mục biểu diễn, ê-kíp sáng tạo hướng tới việc tạo dựng một không gian nghệ thuật tổng hợp, nơi khán giả được tiếp cận xiếc bằng nhiều giác quan.

Trong định hướng đổi mới nghệ thuật biểu diễn, gắn phát triển công nghiệp văn hóa với khai thác tiềm năng du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch (VH,TT&DL) đặt ra yêu cầu phát huy thế mạnh đặc trưng của các đơn vị nghệ thuật, đồng thời tìm kiếm những phương thức sáng tạo mới để gia tăng giá trị cho sản phẩm biểu diễn. Với nghệ thuật xiếc, đó là hành trình chuyển mình từ mô hình biểu diễn truyền thống sang những trải nghiệm nghệ thuật tổng hợp, trong đó kỹ năng biểu diễn điêu luyện của nghệ sĩ được đặt trong mối tương tác với công nghệ và các giá trị văn hóa.

NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, xuất phát từ chỉ đạo của lãnh đạo Bộ VH,TT&DL, đặc biệt là Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL Lâm Thị Phương Thanh về “Đổi mới sáng tạo ngành VH,TT&DL, bắt đầu từ rạp xiếc, nhà hát, bảo tàng và trường học, đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào cuộc sống, phục vụ nhân dân và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế của đất nước”, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã tập trung nguồn lực, tâm huyết và sức sáng tạo để xây dựng “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”. Đây là sản phẩm đầu tiên triển khai sáng kiến đổi mới nghệ thuật biểu diễn của Bộ VH,TT&DL.

Chương trình lấy chữ “Kỳ” làm điểm nhấn, gợi liên tưởng tới sức hấp dẫn của nghệ thuật xiếc - loại hình nghệ thuật đòi hỏi nghệ sĩ phải trải qua quá trình khổ luyện, làm chủ kỹ thuật và phối hợp chính xác trong từng động tác. Những màn trình diễn xiếc được đặt trong không gian sân khấu có sự hỗ trợ của hệ thống ánh sáng, âm nhạc và công nghệ trình chiếu 3D Mapping.

Sự kết hợp giữa các yếu tố này tạo nên diện mạo sân khấu mới, mở rộng không gian thị giác và tăng hiệu quả biểu đạt của tiết mục. Nếu kỹ năng biểu diễn tạo nên sức hấp dẫn trực tiếp thì ánh sáng, âm thanh và hình ảnh trình chiếu góp phần dẫn dắt cảm xúc, đưa khán giả vào không gian nghệ thuật đa sắc.

Ngay từ chương trình mở màn, các tiết mục xiếc đặc sắc cuốn hút khán giả như “Đu nón - Hello Việt Nam” với sự tham gia của các nghệ sĩ Lô Ngọc Thúy, Hồng Thúy, Phạm Hướng, Thu Hường; đu dây đôi nam nữ “Tình tre” của NSƯT Thu Hương và NSƯT Thanh Tuấn; tiết mục “Tung hứng trên chân” của nghệ sĩ Lưu Hường. Cùng với đó là các tiết mục “Cầu bật tập thể - Patin” và màn đu lụa nghệ thuật, do tập thể nghệ sĩ biểu diễn tạo nên không gian biểu diễn sôi động, giàu cảm xúc.

Với cách tiếp cận mới, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” được xây dựng theo hướng một sản phẩm nghệ thuật tổng hợp, trong đó kỹ năng biểu diễn của nghệ sĩ xiếc giữ vai trò trung tâm, kết hợp các yếu tố công nghệ và trải nghiệm nhằm tạo sự mới mẻ cho khán giả.

Điểm đến văn hóa, nghệ thuật biểu diễn độc đáo tại Hà Nội

“Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” được giới thiệu trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, khuyến khích sáng tạo và khai thác các giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Định hướng này gắn với yêu cầu phát triển văn hóa theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 08 - CTr/TU của Ban thường vụ Thành ủy Hà Nội.

Theo NSND Tống Toàn Thắng, với nghệ thuật xiếc, việc kết hợp biểu diễn với công nghệ và trải nghiệm ẩm thực mở ra cách thức tổ chức sản phẩm mới, bên cạnh mô hình biểu diễn truyền thống. Những chương trình có nội dung hấp dẫn, chất lượng ổn định và phương thức tổ chức phù hợp có thể làm phong phú lựa chọn thưởng thức nghệ thuật cho người dân, đồng thời thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, để phát triển một chương trình biểu diễn thành thương hiệu du lịch văn hóa cần có sự đầu tư lâu dài, đồng bộ về nội dung nghệ thuật, công nghệ, tổ chức trải nghiệm, quảng bá và kết nối với các đơn vị du lịch. Đây là điều kiện cần thiết tạo nền tảng để sản phẩm duy trì sức hấp dẫn và tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng.

Để thúc đẩy công nghiệp văn hóa, một sản phẩm nghệ thuật ngày càng cần được nhìn nhận không chỉ qua chất lượng buổi diễn mà còn ở bản sắc, khả năng tạo trải nghiệm và sức hấp dẫn đối với nhiều nhóm công chúng. Với “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, việc kết hợp nghệ thuật xiếc, công nghệ trình diễn và các yếu tố văn hóa mở ra hướng phát triển sản phẩm biểu diễn gắn với trải nghiệm du lịch. Đây cũng là cơ hội phát huy lợi thế riêng của xiếc Việt Nam trong việc xây dựng những sản phẩm có khả năng tiếp cận khán giả quốc tế.

Từ góc nhìn của người nghệ sĩ, NSƯT Thanh Tuấn cho biết, thời gian qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam liên tục ra mắt các chương trình sáng tạo như “Sơn Thần Thủy Quái”, “Lời của tre”, thu hút đông đảo khán giả. Sức hút “cháy vé” của “Sơn Thần Thủy Quái” cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ và đổi mới tư duy dàn dựng. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi kết hợp với quá trình khổ luyện, kỹ thuật điêu luyện và sức sáng tạo của người nghệ sĩ.

Đối với Hà Nội, định hướng này mở ra thêm khả năng kết nối nghệ thuật biểu diễn với hệ sinh thái du lịch văn hóa của Thủ đô. Bên cạnh các di sản, di tích, bảo tàng và không gian văn hóa, những chương trình nghệ thuật có chất lượng, được tổ chức chuyên nghiệp và có bản sắc riêng có thể góp phần làm phong phú lựa chọn trải nghiệm của du khách. Khi được đầu tư bài bản về nội dung, công nghệ, quảng bá và phương thức tổ chức, sản phẩm biểu diễn không chỉ phục vụ nhu cầu thưởng thức của người dân mà còn có tiềm năng trở thành một điểm nhấn trong hành trình khám phá văn hóa Hà Nội.