Những ngày này, tại phường Cửa Nam (Hà Nội), vẫn có những mái đầu bạc cần mẫn kiểm tra từng dòng danh sách cử tri. Họ đã chứng kiến và trực tiếp tham gia 12 kỳ bầu cử của đất nước. Với những “nhân chứng” đặc biệt ấy, mỗi lá phiếu không chỉ thể hiện quyền công dân, mà còn gợi lại ký ức về kỳ bầu cử nhiều dấu ấn năm 1976.

Háo hức, thiêng liêng và đầy tự hào
Gần trưa, con phố Hàm Long rực rỡ trong sắc đỏ của cờ Tổ quốc. Trước cửa di tích 5D Hàm Long - nơi thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam, một cụ ông với bộ vest đen chỉnh tề đang ngắm nhìn những bức ảnh lịch sử treo trên tường.
Thấy chúng tôi đến, ông niềm nở mời vào căn nhà nhỏ kế bên, nơi treo tấm biển đỏ nổi bật: “Điểm niêm yết danh sách cử tri - Khu vực bỏ phiếu số 3, phường Cửa Nam”. Đó là ông Trịnh Sao Mai, Tổ trưởng Tổ bầu cử số 3, phường Cửa Nam. Ở tuổi 74, ông Mai vẫn nhanh nhẹn và cẩn trọng trong từng công việc. Những ngày cận kề bầu cử, guồng việc ở cơ sở dường như quay nhanh hơn. Từ việc kiểm tra pano, áp phích tại các “địa chỉ đỏ”, rà soát danh sách cử tri cho đến hướng dẫn bà con tiếp cận thông tin ứng cử viên qua mạng xã hội, ông đều trực tiếp theo sát.
“Ngày trước chủ yếu thông báo qua loa với giấy tờ, còn bây giờ, thông tin được cập nhật trên các nhóm mạng xã hội của tổ dân phố, các điểm bỏ phiếu còn gắn mã QR để cử tri tra cứu danh sách hoặc tiểu sử ứng viên ngay trên điện thoại, rất thuận tiện”, ông Trịnh Sao Mai nói.
Theo dòng hồi ức, ông Trịnh Sao Mai cũng nhớ về lần bầu cử năm 1976 - cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung lần thứ 2 được diễn ra trên phạm vi cả nước, một năm sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Khi ấy, ông mới 19 tuổi và đang phục vụ trong quân đội. Theo ông Mai, tỷ lệ cử tri trong quân đội khi ấy rất cao, bởi mỗi chiến sĩ đều ý thức rõ quyền và nghĩa vụ của mình đối với đất nước.
“Trong quân đội kỷ luật rất nghiêm nên mọi công việc đều được quán triệt rất kỹ. Chúng tôi được phổ biến luật bầu cử, quyền và nghĩa vụ của công dân trước ngày đi bỏ phiếu. Khi bước vào phòng bầu cử, tôi cảm thấy vừa hồi hộp, thiêng liêng và đầy tự hào,” ông kể.
Kỳ vọng tìm ra người hiền tài phục vụ đất nước
Rời điểm niêm yết trên phố Hàm Long, chúng tôi đến khu vực bỏ phiếu số 1 của phường Cửa Nam. Bên trong lớp cửa kính ngăn cách với dòng xe cộ tấp nập ngoài phố, ông Nguyễn Văn Hiệp, Tổ trưởng Tổ bầu cử đang tỉ mỉ kiểm tra lại từng tờ tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên trên bảng thông tin. Ông cũng tranh thủ rà soát kỹ lưỡng danh sách cử tri để đảm bảo thông tin chính xác, giúp cử tri bầu cử thuận lợi.

Ở tuổi ngoài bảy mươi, mái tóc đã bạc theo năm tháng nhưng tác phong nhanh nhẹn, chuẩn xác của một người từng gắn bó trong môi trường quân đội vẫn không thể bị trộn lẫn. Ông Hiệp từng là học viên Trường Sĩ quan Lục quân nên kỷ niệm về lần bầu cử trong quân ngũ càng đáng nhớ.
Ông Hiệp không giấu được xúc động khi nhớ về lá phiếu bầu cử đầu tiên của cuộc đời, vào tháng 3-1975. Cảm xúc háo hức và đầy tự hào. Tổng tuyển cử năm 1976 là lần thứ 2 ông được tham gia bầu cử. Cảm xúc của ông vẫn y nguyên như lần đầu nhưng vui và hạnh phúc hơn vì đất nước được giải phóng, Bắc - Nam sum họp một nhà.
Ông Hiệp kể, những năm tháng ấy, đất nước vừa đi qua chiến tranh, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, niềm vui khi được cầm lá phiếu trên tay lại càng trở nên đặc biệt.
"Đất nước còn khó khăn nên cơ sở vật chất phục vụ bầu cử còn rất đơn giản. Việc tuyên truyền bầu cử chủ yếu qua loa phường và các cuộc họp với người dân. Thế nhưng, tinh thần của người dân thì rất cao, ai cũng háo hức đi bầu. Chúng tôi vừa là công dân, vừa là chiến sĩ bộ đội nên càng cảm thấy tự hào. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ rằng, từ đây đất nước sẽ bước sang một giai đoạn mới - giai đoạn của hòa bình, xây dựng và phát triển. Và 50 năm trôi qua, đất nước ta ngày càng phát triển. Mỗi kỳ bầu cử, tôi đều kỳ vọng các cử tri sẽ tìm ra người xứng đáng đại diện cho tiếng nói của nhân dân ”, ông Hiệp bộc bạch.
Cũng theo ông Hiệp, giờ đây, công tác bầu cử gặp nhiều thuận lợi hơn, đặc biệt là áp dụng công nghệ số vào công tác chuẩn bị. Đó là sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, để mang đến một ngày hội non sông khí thế phấn khởi, trang trọng.
Nhìn cách ông Hiệp kiên nhẫn hướng dẫn các cử tri tra cứu thông tin trên điện thoại hay cách ông Mai tỉ mỉ kiểm tra từng bản niêm yết, dễ nhận ra rằng với họ, công tác chuẩn bị bầu cử không chỉ là trách nhiệm mà còn là sự gửi gắm, kỳ vọng tìm được những người hiền tài cho đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Chiều xuống trên phố Hàm Long, dòng xe vẫn vội vã qua lại. Hai mái đầu bạc vẫn đứng lại thêm một lúc để chỉnh trang lại giấy tờ trên bảng cho ngay ngắn. Nửa thế kỷ trôi qua kể từ lần đầu tiên được cầm lá phiếu, họ vẫn lặng lẽ góp sức cho ngày hội non sông như một cách thể hiện tình yêu với Thủ đô và đất nước.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.