Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 -10/10/2026):Sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới

Kinh tế liên tục tăng trưởng, khẳng định vai trò đầu tàu

Kinh tế Hà Nội sau gần 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (từ năm 1986 đến nay) đã chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, từng bước trở thành trung tâm kinh tế với nhiều thành tựu nổi bật. Kinh tế liên tục tăng trưởng, năng suất lao động ngày càng được nâng cao.

Giai đoạn 2011 - 2015, tăng trưởng bình quân đạt 7,35%/năm; giai đoạn 2016 - 2020, tăng trưởng bình quân ước đạt 6,68%/năm. Năm 2020, do chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, tăng trưởng giảm xuống còn 4,11%. Năm 2021, dịch bệnh bùng phát mạnh khiến nhiều hoạt động kinh tế bị đình trệ, tốc độ tăng trưởng chỉ đạt 2,94% (trong khi thành phố Hồ Chí Minh tăng trưởng -4,01%, bình quân cả nước đạt 2,55%). Đến năm 2022, kinh tế phục hồi mạnh mẽ, GRDP tăng 8,96% so với năm 2021, vượt kế hoạch đề ra (7,0 - 7,5%). Kết quả này cho thấy khả năng phục hồi và thích ứng của nền kinh tế Thủ đô trong bối cảnh nhiều thách thức.

Năm 2025, tăng trưởng đạt 8,16%, vượt kế hoạch; thu ngân sách đạt mức kỷ lục, trên 704 nghìn tỷ đồng, cao nhất cả nước. Quy mô kinh tế đạt khoảng 63 tỷ USD. Thu nhập bình quân đầu người dẫn đầu toàn quốc, vượt 8,3 triệu đồng/người/ tháng, cho thấy mức sống của người dân không ngừng được cải thiện. Sáu tháng đầu năm 2026, tăng trưởng đạt 8,22% so với cùng kỳ.

Hà Nội có đóng góp quan trọng vào quy mô kinh tế cả nước, khẳng định vai trò đầu tàu của vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Cơ cấu kinh tế Hà Nội chuyển dịch theo hướng tích cực, hiện đại. Thương mại - dịch vụ trở thành mũi nhọn, chiếm gần 2/3 GRDP. Tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng có xu hướng tăng qua các năm. Đáng chú ý, dù tỷ trọng ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm, nhóm ngành này vẫn có mức tăng cao trong 5 năm gần đây, nhờ Thành phố tiếp tục cơ cấu lại ngành trồng trọt theo hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất, mở rộng các vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao.

Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của Hà Nội hiện đạt khoảng 30%, đồng thời dẫn đầu cả nước về khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI). Sự chuyển dịch cơ cấu này phản ánh quá trình tái cấu trúc kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và quy hoạch phát triển đô thị.

Hà Nội ngày nay đã trở thành một đô thị lớn với cơ sở hạ tầng ngày càng hiện đại. Nhiều khu đô thị mới văn minh, hiện đại đã và đang hình thành. Các công trình giao thông, dự án trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ. Không gian phát triển được mở rộng, gắn với sự chuyển đổi mô hình kinh tế theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất lao động và phát triển hệ thống doanh nghiệp năng động. Đến nay, Hà Nội có quan hệ kinh tế, thương mại với gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế... Hà Nội tiếp tục là điểm đến của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Khát vọng vươn lên

Những kết quả đạt được cho thấy Thủ đô đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, bền vững và hiện đại hơn. Hà Nội xác định lộ trình tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 theo ba giai đoạn “tạo nền - bứt tốc - ổn định và nâng tầm”, với mục tiêu xuyên suốt là đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm.

Trong đó, trọng tâm là đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phấn đấu kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030. Cùng với đó, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn nhằm bảo đảm tăng trưởng bền vững; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại.

Thành phố quyết tâm khai thác hiệu quả các dư địa tăng trưởng, khơi thông nguồn lực và phát huy các động lực mới. Hạ tầng chiến lược, gồm các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, tiếp tục được đẩy mạnh đầu tư; thương mại, xây dựng và các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng được thúc đẩy, tạo nền tảng để đạt mức tăng trưởng hai con số.

Không gian kinh tế của Thủ đô tiếp tục được mở rộng thông qua phát triển các mô hình kinh tế mới. Kinh tế đêm được quy hoạch bài bản, gắn với văn hóa, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống, qua đó hình thành chuỗi giá trị du lịch có sức cạnh tranh quốc tế.

Song song với đó, “kinh tế bạc” được chú trọng thông qua phát triển mạng lưới y tế lão khoa chất lượng cao, các dịch vụ chăm sóc xã hội và du lịch nghỉ dưỡng chuyên biệt, đón đầu xu hướng già hóa dân số.

Sự thay đổi trong cấu trúc kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 đi cùng với yêu cầu cải cách hành chính quyết liệt. Thành phố chú trọng đổi mới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, đẩy mạnh phân cấp cho cơ sở, phát huy vai trò của kinh tế tư nhân, đầu tư công và các không gian phát triển mới, tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

Chính quyền thành phố Hà Nội đặt mục tiêu giảm từ 30% đến 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính, đưa 100% dịch vụ công đủ điều kiện lên nền tảng trực tuyến toàn trình. Môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch sẽ tạo điều kiện để Hà Nội phát triển hệ sinh thái kinh tế tư nhân, với mục tiêu đạt khoảng 300.000 doanh nghiệp hoạt động. Khu vực kinh tế tư nhân được kỳ vọng đóng góp từ 55% đến 60% GRDP, hình thành các chuỗi sản phẩm mang thương hiệu Việt do các tập đoàn kinh tế của Thủ đô dẫn dắt, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Với định hướng rõ ràng và các giải pháp đồng bộ, Hà Nội đặt mục tiêu tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò đầu tàu phát triển của cả nước, hướng tới xây dựng thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, từng bước kết nối toàn cầu.

Một trong những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đó là Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch cho thấy Hà Nội đang chuẩn bị cho một quá trình tái cấu trúc quy mô lớn, với mô hình phát triển “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, gồm 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực phát triển trải rộng theo nhiều hướng.

TS Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nay là Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, quy hoạch lần này không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn tạo thêm dư địa tăng trưởng cho Hà Nội trong nhiều thập niên tới. Theo ông, Hà Nội đang được đặt vào vai trò đầu tàu tăng trưởng của cả nước, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. “Hà Nội đang hội tụ đủ Di sản để làm gốc, đủ Lực nội sinh, đúng Thế trong kỷ nguyên sáng tạo và đang ở Thời thuận lợi chưa từng có” - TS Ân bày tỏ.

Theo TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội), Hà Nội có cơ sở để hoàn thành các mục tiêu đề ra khi nhiều động lực phát triển mới đang từng bước phát huy hiệu quả. Những động lực này được hình thành từ việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, cùng với sự quan tâm, chỉ đạo của Trung ương, sự lãnh đạo của Hà Nội và sự đồng thuận của người dân, cộng đồng doanh nghiệp.