Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026) là dịp để Đảng bộ và nhân dân thành phố Hà Nội tri ân những cống hiến to lớn của người chiến sĩ cộng sản tiền bối; từ đó soi chiếu, phát huy tinh thần tiên phong, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII.

Đạo đức trong sáng, tận tụy phục vụ nhân dân
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, thế hệ những người chiến sĩ tiền bối đã góp phần quan trọng trong việc chuẩn bị những điều kiện chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong đó, đồng chí Hồ Tùng Mậu là một tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước, ý chí cách mạng kiên cường và sự cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cuộc đời hoạt động của đồng chí gắn liền với những chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ XX, từ quá trình tìm đường cứu nước, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin đến tham gia xây dựng những tổ chức tiền thân của Đảng.
Đồng chí Hồ Tùng Mậu, tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15-6-1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu (cũ), tỉnh Nghệ An, một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và hiếu học. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống chống giặc ngoại xâm, đồng chí Hồ Tùng Mậu sớm được hun đúc tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc.
Những năm đầu thế kỷ XX, trước sự bế tắc của các phong trào yêu nước đương thời, Hồ Tùng Mậu đã lựa chọn con đường ra nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1920, đồng chí sang Xiêm (Thái Lan), rồi đến Trung Quốc. Bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời cách mạng của đồng chí là được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu. Dưới sự giáo dục, rèn luyện của Nguyễn Ái Quốc, từ một người yêu nước, Hồ Tùng Mậu từng bước tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, giác ngộ lý tưởng cộng sản và trở thành chiến sĩ cách mạng kiên định và là một trong những học trò xuất sắc của Nguyễn Ái Quốc.
Là một trong những hội viên tích cực của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng chí tham gia tuyên truyền lý luận cách mạng, huấn luyện cán bộ, xây dựng cơ sở cách mạng trong và ngoài nước. Cùng với các đồng chí của mình, Hồ Tùng Mậu giữ vị trí đặc biệt trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, tích cực chuẩn bị mọi mặt cho sự ra đời của Đảng.
Trong quá trình vận động thành lập Đảng, Hồ Tùng Mậu là một trong những cán bộ được Nguyễn Ái Quốc tin cậy giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Đồng chí tham gia công tác liên lạc, tổ chức và giúp việc cho Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đầu năm 1930 tại Hương Cảng (Trung Quốc). Những đóng góp thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm của đồng chí đã góp phần vào sự kiện có ý nghĩa bước ngoặt trong lịch sử dân tộc, đó là sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930.
Một trong những dấu ấn sâu sắc nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Tùng Mậu là hơn mười bốn năm bị thực dân Pháp giam cầm tại nhiều nhà tù khét tiếng. Đòn roi, cực hình và chế độ lao tù hà khắc không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ cộng sản. Trái lại, trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, Hồ Tùng Mậu cùng các đồng chí của mình đã biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng, nơi rèn luyện và giữ vững ngọn lửa đấu tranh. Chính những năm tháng tù đày đã làm sáng rõ hơn bản lĩnh kiên cường, lòng trung thành với lý tưởng và khí tiết của một người cộng sản kiên trung.
Sau khi được trả tự do, đồng chí tiếp tục tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng và đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng do Đảng giao phó. Dù ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân, hết lòng phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
Ngày 23-7-1951, trên đường đi công tác tại Thanh Hóa, đồng chí Hồ Tùng Mậu anh dũng hy sinh khi bị máy bay địch bắn phá. Cuộc đời hoạt động cách mạng hơn ba mươi năm của đồng chí khép lại, nhưng những cống hiến của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc vẫn còn nguyên giá trị.
Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu, có thể thấy nổi bật những phẩm chất tiêu biểu của người cộng sản thời kỳ xây dựng Đảng: Lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng; tinh thần tiên phong, dấn thân vì sự nghiệp chung; đạo đức trong sáng, tận tụy phục vụ nhân dân. Những phẩm chất ấy không chỉ làm nên nhân cách của một người cộng sản tiền bối tiêu biểu mà còn trở thành những giá trị bền vững, góp phần tạo nên sức mạnh của Đảng trong suốt hành trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Đảng bộ Hà Nội tiếp nối bản lĩnh và khát vọng cống hiến của các thế hệ tiền bối
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu là biểu tượng sinh động về lòng trung thành với Đảng, tinh thần tiên phong cách mạng và ý thức phụng sự nhân dân. Những giá trị ấy không chỉ thuộc về lịch sử mà vẫn tiếp tục soi sáng công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay. Đối với Đảng bộ thành phố Hà Nội, việc học tập và phát huy tấm gương của đồng chí Hồ Tùng Mậu vừa là sự tri ân đối với các thế hệ đi trước, vừa là yêu cầu thực tiễn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô.
Điều nổi bật ở đồng chí Hồ Tùng Mậu là bản lĩnh chính trị kiên định và niềm tin son sắt vào mục tiêu, lý tưởng cách mạng. Dù trải qua nhiều năm hoạt động bí mật, bị tù đày, tra tấn khắc nghiệt, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, tuyệt đối trung thành với Đảng và nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, khi công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đặt ra những yêu cầu mới, những phẩm chất đó tiếp tục là giá trị có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi cán bộ, đảng viên Thủ đô.
Không chỉ là người cộng sản kiên trung, Hồ Tùng Mậu còn là hiện thân của tinh thần tiên phong và khát vọng cống hiến. Từ quá trình tham gia xây dựng các tổ chức cách mạng tiền thân của Đảng đến những năm tháng hoạt động trong phong trào cách mạng và kháng chiến, đồng chí luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng giao phó. Đó cũng là phẩm chất mà Đảng bộ thành phố Hà Nội đang tiếp tục phát huy trong giai đoạn phát triển mới.
Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội đã xác định mục tiêu xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại. Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị khóa XIV về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới tiếp tục đặt lên vai Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô những trọng trách lớn lao: Đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn.
Đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc. Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đó, điều quan trọng là phải xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, dám nghĩ, dám làm và dám cống hiến vì lợi ích chung; đồng thời không ngừng củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và hệ thống chính trị.
Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu không chỉ là dịp tri ân một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên Thủ đô soi chiếu vào tấm gương của một người cộng sản suốt đời phấn đấu vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.
Trong hành trình xây dựng Hà Nội trở thành Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, những giá trị về bản lĩnh chính trị, tinh thần tiên phong và đạo đức cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu vẫn vẹn nguyên ý nghĩa thời sự, tiếp tục trở thành nguồn động lực tinh thần quan trọng cho sự nghiệp xây dựng, phát triển Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.