Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Đạt nhiều chỉ số tích cực, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Động lực tăng trưởng được củng cố, dư địa phát triển vẫn còn lớn

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục bất ổn bởi xung đột địa chính trị, giá năng lượng tăng cao, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn chưa hạ nhiệt, kết quả tăng trưởng của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm được xem là điểm sáng.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm 2026 ước tăng 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011 và thuộc nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh trên thế giới. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát khi CPI bình quân tăng 4,38%, trong phạm vi mục tiêu khoảng 4,5%; an ninh năng lượng được bảo đảm.

Điểm đáng chú ý là cả ba động lực tăng trưởng gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu đều cải thiện rõ rệt. Thu ngân sách nhà nước đến ngày 8-7 đạt gần 1,62 triệu tỷ đồng, bằng hơn 64% dự toán năm; giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 357 nghìn tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ 38,4 nghìn tỷ đồng. Chính sách tiền tệ tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt, thị trường tiền tệ và ngoại hối cơ bản ổn định, trong khi thị trường vốn có thêm bước tiến với việc đưa vào vận hành sàn giao dịch tín chỉ các-bon.

Đánh giá kết quả này, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, những kết quả trên không chỉ phản ánh sức chống chịu của nền kinh tế mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình cải cách thể chế, thúc đẩy đầu tư công và khơi thông các nguồn lực phát triển. Quan trọng hơn, khi khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực mới, nền kinh tế đang từng bước chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang tăng trưởng dựa trên năng suất.

Đây cũng là điểm nổi bật trong điều hành 6 tháng đầu năm. Bên cạnh việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ nhiệm kỳ mới đã đẩy nhanh cải cách thể chế với 338 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành, trong đó có 206 văn bản của Chính phủ; đồng thời ban hành 11 nghị quyết cắt giảm thủ tục hành chính, giúp giảm khoảng 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với cải cách thể chế, hạ tầng tiếp tục được thúc đẩy với 395km đường cao tốc hoàn thành và đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội. Những kết quả này không chỉ tạo dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Ở lĩnh vực xã hội, thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9 triệu đồng/tháng, tăng 8,6% so với cùng kỳ; 96 dự án nhà ở xã hội với khoảng 27.600 căn hộ đã hoàn thành; chính sách miễn phí khám, chữa bệnh cho người tham gia bảo hiểm y tế được triển khai từ ngày 1-7-2026. Điều đó cho thấy mục tiêu tăng trưởng được gắn với cải thiện đời sống người dân và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ quyết sách đến thực thi – yếu tố quyết định mục tiêu tăng trưởng

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Bộ Tài chính cũng chỉ rõ nhiều khó khăn trong 6 tháng cuối năm. Một số ngành, lĩnh vực chưa đạt kịch bản tăng trưởng; đầu tư chưa chuyển hóa tương xứng thành năng lực sản xuất mới; giải ngân đầu tư công dù cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng do vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, nhân công và công tác chuẩn bị dự án.

Trong khi đó, áp lực lạm phát vẫn hiện hữu khi giá xăng dầu thế giới tiếp tục biến động. Nhập siêu ở mức cao chủ yếu do doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện điện tử và thiết bị phục vụ đầu tư các trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu tiếp tục là những thách thức đối với tăng trưởng bền vững.

Bởi vậy, Chính phủ xác định trọng tâm điều hành 6 tháng cuối năm là không ban hành thêm nhiều chính sách mới, mà nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Tinh thần xuyên suốt là phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa và tiền tệ; khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đẩy nhanh giải ngân đầu tư công; bảo đảm ổn định lãi suất, tỷ giá và kiểm soát lạm phát.

Một trong những giải pháp quyết định là phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công, đồng thời kiên quyết điều chuyển vốn từ các đơn vị giải ngân chậm sang những nơi có khả năng thực hiện tốt hơn.

Theo TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, đầu tư công vẫn là “đầu kéo” quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải bảo đảm hiệu quả, tạo sức lan tỏa tới đầu tư tư nhân, thu hút FDI và hình thành năng lực sản xuất mới.

Song song với đó, Chính phủ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển thị trường trong nước 100 triệu dân; khai thác hiệu quả các FTA; thu hút FDI có chọn lọc; phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh, đồng thời tháo gỡ các dự án tồn đọng.

Đáng chú ý, nhiều nhiệm vụ trọng tâm của 6 tháng cuối năm hướng tới mục tiêu dài hạn hơn là tăng trưởng trước mắt. Hoàn thiện thể chế, cắt giảm chi phí logistics, phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia, các ngành công nghệ chiến lược và nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương hai cấp đều nhằm nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Có thể thấy, sau khi hàng loạt chủ trương và cơ chế đã được ban hành, thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở việc thiết kế chính sách mà ở năng lực thực thi. Thông điệp Chính phủ đưa ra – “hành động, hành động và hành động”; “biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả” - cũng chính là yêu cầu xuyên suốt đối với các bộ, ngành, địa phương trong chặng đường còn lại của năm.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn nhưng có cơ sở để hiện thực hóa. Nền tảng đã được tạo dựng từ nửa đầu năm với ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng và những động lực tăng trưởng mới. Điều quan trọng nhất lúc này là đẩy nhanh thực thi, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả của từng chính sách. Khi những “điểm nghẽn” được tháo gỡ bằng hành động cụ thể, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không chỉ dừng ở một kịch bản điều hành, mà có thể trở thành kết quả thực chất của năm đầu tiên trong giai đoạn phát triển mới.