Kinh tế Hà Nội: Vững đà tăng trưởng, mở dư địa bứt phá

Những động lực tạo sức bật cho kinh tế Thủ đô

Kinh tế Hà Nội đang ghi nhận những kết quả tăng trưởng tích cực. GRDP quý III-2026 tăng 10,02%, lần đầu đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm. Tính chung 9 tháng, GRDP tăng 8,85%, cho thấy đà tăng trưởng đang được cải thiện qua các quý. Đây là kết quả đáng khích lệ, thể hiện nỗ lực của thành phố trong điều hành, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phản ánh sự đóng góp quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng của Hà Nội được hình thành từ sự đóng góp đồng thời của nhiều ngành, lĩnh vực, trong đó dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Khu vực dịch vụ tăng 10,33%, đóng góp 6,79 điểm phần trăm vào tăng trưởng GRDP. Nhiều ngành đạt mức tăng cao như tài chính, ngân hàng, bảo hiểm tăng 12,5%; khoa học và công nghệ tăng 11,86%; bán buôn, bán lẻ tăng 10,98%; vận tải, kho bãi tăng 10,68%. Lượng khách quốc tế trong 9 tháng tăng 25,7%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 15,6%.

Những con số này cho thấy, Hà Nội đang phát huy hiệu quả lợi thế của một thị trường lớn, có cơ cấu kinh tế dịch vụ phát triển và khả năng kết nối nhiều ngành kinh tế. Sự khởi sắc của thương mại, du lịch, vận tải và các dịch vụ chuyên môn không chỉ đóng góp trực tiếp vào GRDP mà còn mở rộng thị trường, tạo thêm cơ hội kinh doanh và việc làm.

Một động lực quan trọng khác là đầu tư phát triển hạ tầng. Trong 9 tháng đầu năm, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước tăng 30,3%. Việc triển khai các công trình chiến lược như đường Vành đai 4, các cầu qua sông Hồng, đường sắt đô thị và hệ thống giao thông kết nối tạo thêm dư địa cho hoạt động xây dựng, vận tải, sản xuất vật liệu và các dịch vụ hỗ trợ. Quan trọng hơn, hạ tầng đồng bộ sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển, giảm chi phí lưu thông và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô trong dài hạn.

Khu vực công nghiệp cũng có đóng góp tích cực, với mức tăng 8,23% trong quý III. Một số ngành như điện tử, máy vi tính, sản phẩm quang học, kim loại và phương tiện vận tải ghi nhận diễn biến khả quan. Cùng với đó, xuất khẩu 9 tháng tăng 9,3%, cho thấy hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng.

Có thể thấy, kết quả tăng trưởng của Hà Nội là sự tổng hòa của nhiều yếu tố: Lợi thế thị trường, sự phát triển của khu vực dịch vụ, đầu tư hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực xã hội. Trong đó, việc thành phố quan tâm tháo gỡ thủ tục đầu tư, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, thúc đẩy tiến độ dự án và hỗ trợ doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong đưa các nguồn lực vào hoạt động kinh tế.

Tuy nhiên, tăng trưởng GRDP mới phản ánh quy mô sản lượng của nền kinh tế. Để đánh giá đầy đủ hơn hiệu quả phát triển, cần quan tâm đến năng suất lao động, thu nhập thực tế, lợi nhuận doanh nghiệp và năng lực sản xuất mới. Đây cũng là những yếu tố quyết định khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng cao và tạo sức cạnh tranh bền vững cho Hà Nội.

Khơi thông nguồn lực, tạo đột phá trong quý IV

Với mức tăng trưởng 8,85% sau 9 tháng, mục tiêu GRDP tăng 11% cả năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao đối với quý IV. Theo tính toán, Hà Nội cần đạt mức tăng trưởng khoảng 16% trong quý cuối năm để hoàn thành mục tiêu. Đây là thách thức lớn, đòi hỏi thành phố phát huy tối đa các động lực hiện có, đồng thời chuyển nhanh những chủ trương, chính sách thành kết quả thực tế.

Hà Nội vẫn có những thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng trong chặng cuối năm. Quý IV thường là mùa cao điểm mua sắm, du lịch, hội nghị, vận tải và tiêu dùng. Các dự án hạ tầng tiếp tục được triển khai, trong khi nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tăng sản lượng để đáp ứng đơn hàng cuối năm. Vấn đề đặt ra là cần tổ chức thực hiện đồng bộ, tập trung đúng trọng tâm và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Trước hết, cần tiếp tục phát huy vai trò của đầu tư công, tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm có đủ điều kiện triển khai. Thành phố nên rà soát, phân loại dự án theo khả năng giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, tiến độ thi công và khả năng tạo khối lượng thực hiện trong quý IV. Việc tháo gỡ khó khăn cần hướng trực tiếp đến những dự án có thể chuyển vốn thành hoạt động xây dựng thực tế, qua đó tạo sức lan tỏa sang các ngành kinh tế liên quan.

Cùng với đó, cần chủ động bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là cát, đá và đất đắp. Hà Nội nên tăng cường phối hợp với các địa phương lân cận trong điều phối nguồn cung, vận chuyển và điểm tập kết; rà soát thủ tục liên quan đến khai thác hợp pháp, đồng thời khuyến khích tái sử dụng vật liệu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và môi trường. Giải quyết tốt vấn đề vật liệu sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Đối với công nghiệp chế biến, chế tạo, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng công suất, tăng sản lượng và đưa các dự án đủ điều kiện vào vận hành. Những khó khăn về nguyên liệu, vốn lưu động, nhân lực kỹ thuật, năng lượng và đơn hàng cần được xử lý theo nhu cầu cụ thể của từng nhóm doanh nghiệp. Chính sách hỗ trợ càng sát thực tế thì khả năng chuyển hóa thành sản lượng, doanh thu và việc làm càng cao.

Trong lĩnh vực thương mại, du lịch và dịch vụ, Hà Nội cần khai thác hiệu quả cao điểm tiêu dùng cuối năm thông qua các chương trình kích cầu, kết nối mua sắm với du lịch văn hóa, sự kiện, hội nghị, ẩm thực và lưu trú. Bên cạnh việc thu hút khách, thành phố nên chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng thương mại điện tử, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực quản trị cũng sẽ giúp sức cầu lan tỏa rộng hơn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh để huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân. Thành phố cần rà soát các dự án còn vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, giấy phép và nghĩa vụ tài chính; xác định rõ cơ quan đầu mối, thời hạn xử lý và trách nhiệm phối hợp. Đối với mỗi nhóm dự án, cần đánh giá khả năng tài chính của nhà đầu tư, nhu cầu thị trường và mức độ sẵn sàng triển khai để ưu tiên tháo gỡ đúng địa chỉ.

Cơ chế phối hợp hành chính cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng rõ đầu mối, rõ thời hạn và rõ trách nhiệm. Những vướng mắc vượt thẩm quyền cần được chuyển cấp kịp thời, tránh để hồ sơ kéo dài qua nhiều khâu. Cùng với đó, việc kiểm tra, giám sát tiến độ phải gắn với kết quả cụ thể, giúp nâng cao hiệu quả thực thi và tạo niềm tin cho doanh nghiệp.

Về dài hạn, Hà Nội cần tiếp tục thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, dữ liệu và phần mềm trong sản xuất, quản trị. Đây là hướng đi quan trọng để nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí và phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng cần được đánh giá bằng kết quả thực chất như tăng sản lượng, năng suất, doanh thu, xuất khẩu và việc làm, thay vì chỉ dựa trên số lượng doanh nghiệp tham gia chương trình.

Bên cạnh yêu cầu tăng trưởng nhanh, thành phố cần chú trọng kiểm soát lạm phát. Khi CPI bình quân 9 tháng tăng 4,91%, cao hơn mức mục tiêu 4,5% được đề ra, việc mở rộng năng lực cung ứng vật liệu, vận tải và sản xuất có ý nghĩa quan trọng để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế, hạn chế sức ép tăng giá. Đẩy nhanh giải ngân cần đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn, môi trường và hiệu quả sử dụng vốn.

Kết quả tăng trưởng quý III cho thấy kinh tế Hà Nội đang có đà phát triển tích cực. Những lợi thế về thị trường, dịch vụ, hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực tạo cơ sở để thành phố tiếp tục thúc đẩy các động lực tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Nếu kiên trì các giải pháp điều hành linh hoạt, tập trung đúng trọng tâm, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc và phát huy vai trò của doanh nghiệp, Hà Nội sẽ có thêm điều kiện để cải thiện kết quả tăng trưởng.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ trong năm 2026 mà còn là cơ hội để Hà Nội nâng cao chất lượng điều hành, cải thiện môi trường đầu tư và tạo nền tảng phát triển lâu dài. Phát huy những kết quả đã đạt được, sử dụng hiệu quả nguồn lực và lấy năng suất, sức cạnh tranh làm trọng tâm, Thủ đô có thể củng cố đà tăng trưởng, hướng tới phát triển nhanh và bền vững hơn trong những năm tiếp theo.