Kiến tạo hệ sinh thái nông nghiệp bền vững

Đây chính là nền tảng để thành phố Hà Nội từng bước xây dựng nền kinh tế nông nghiệp đa giá trị, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, gia tăng giá trị sản phẩm và góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.

Với vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, Hà Nội không chỉ là thị trường tiêu thụ nông sản lớn, mà còn có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp đô thị theo hướng chất lượng cao. Những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung cùng hệ thống nông thôn giàu bản sắc đã tạo nên những lợi thế riêng có cho nông nghiệp Thủ đô trong tiến trình phát triển mới.

Tuy nhiên, trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, yêu cầu ngày càng cao của thị trường và người tiêu dùng, cùng sức ép từ quá trình đô thị hóa, nông nghiệp Hà Nội không thể tiếp tục phát triển theo chiều rộng, dựa vào việc gia tăng năng suất. Bài toán đặt ra là phải nâng cao giá trị trên từng đơn vị đất đai, từng sản phẩm và từng mô hình sản xuất. Điều đó đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững làm mục tiêu xuyên suốt.

Quyết tâm tạo bước chuyển mạnh mẽ hơn nữa trong quá trình chuyển đổi xanh, Hà Nội đang từng bước tái cấu trúc nền nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao; đồng thời thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị nông sản gắn với chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch trải nghiệm. Cùng với đó là đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm), ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ nông sản nhằm nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông nghiệp Thủ đô.

Điểm đáng chú ý là chuyển đổi xanh trong nông nghiệp hiện nay không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh kỹ thuật canh tác. Hà Nội đang từng bước tích hợp nhiều giá trị trên cùng một đơn vị sản xuất. Nông nghiệp mở rộng không gian phát triển thông qua chế biến sâu, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây được xem là hướng đi phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, gia tăng thu nhập cho người lao động và nâng cao sức cạnh tranh của nông nghiệp Thủ đô.

Trong giai đoạn tới, để chuyển đổi xanh thực sự trở thành động lực phát triển nông nghiệp Thủ đô, điều quan trọng trước hết là Hà Nội cần chuyển từ tư duy hỗ trợ đơn lẻ từng mô hình sang kiến tạo, hình thành hệ sinh thái nông nghiệp xanh. Trọng tâm là quy hoạch lại không gian sản xuất theo hướng tập trung, hình thành các vùng nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao gắn với bảo tồn cảnh quan, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cùng với đó, chuyển đổi số cần trở thành công cụ đồng hành với chuyển đổi xanh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về đất đai, vùng trồng, vật nuôi, nhật ký sản xuất; mở rộng ứng dụng truy xuất nguồn gốc, cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật trong quản lý sản xuất nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giảm phát thải và nâng cao năng suất.

Một giải pháp không kém phần quan trọng là phát triển mạnh kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Đó là tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư vào nông nghiệp xanh; mở rộng tín dụng xanh, bảo hiểm nông nghiệp, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao...

Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp không chỉ là câu chuyện của riêng ngành nông nghiệp mà là một phần trong chiến lược phát triển Thủ đô xanh, thông minh và bền vững. Khi từng cánh đồng trở thành không gian sinh thái, từng sản phẩm mang giá trị xanh và từng người nông dân trở thành chủ thể của đổi mới sáng tạo, nông nghiệp Hà Nội đóng góp ngày càng quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô trong những thập niên tới.