Là đô thị đặc biệt với dân số lên tới gần 9 triệu triệu người, Hà Nội luôn đối mặt với những thách thức lớn về an ninh, trật tự. Thực tế cho thấy, bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng công an, sự tham gia chủ động của người dân đang trở thành “lá chắn” quan trọng, giúp phòng ngừa tội phạm từ sớm nhằm giữ vững môi trường an toàn cho Thủ đô phát triển.
Mỗi khu dân cư là một “pháo đài” an ninh
Với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, Hà Nội có tốc độ đô thị hóa nhanh, dân cư tập trung đông, lưu lượng người và phương tiện lớn. Điều này tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.

Theo số liệu mới được Công an thành phố Hà Nội công bố, trong 9 tháng đầu năm 2026, tội phạm về trật tự xã hội đã được kiềm chế, kéo giảm 22,9% so với cùng kỳ năm 2025, tính riêng trong quý III đã giảm tới 21,7%. Để có được những con số ấn tượng này, lực lượng Công an đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bảo đảm an ninh, trật tự theo hướng lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Bên cạnh đó là đặc biệt chú trọng việc xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, phát huy vai trò của nhân dân trong phát hiện, tố giác tội phạm.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc đã được phát hiện ngay từ cơ sở nhờ sự chủ động của người dân. Nhiều mâu thuẫn được hòa giải từ sớm, không để phát sinh thành điểm nóng. Nhiều đối tượng vi phạm bị phát hiện thông qua các nguồn tin quần chúng. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên địa bàn Thủ đô.
Tại một số địa bàn có mật độ dân cư cao như Hoàng Mai, Nam Từ Liêm, Hà Đông hay Bắc Từ Liêm, mô hình camera an ninh kết hợp các nhóm liên gia tự quản đang phát huy hiệu quả rõ nét. Nhiều khu dân cư đã hình thành thói quen chia sẻ thông tin về người lạ có biểu hiện nghi vấn, các hành vi vi phạm trật tự đô thị hoặc nguy cơ mất an toàn qua các nhóm kết nối cộng đồng.
Phường Hà Đông là một ví dụ tiêu biểu. Với quy mô dân số trên 226.000 người, đây là một trong những địa bàn đông dân nhất Hà Nội. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác quản lý dân cư, giữ gìn an ninh trật tự tiếp tục được quan tâm theo hướng gần dân, sát dân hơn.
Ông Nguyễn Văn Hải, cư dân khu đô thị Văn Khê cho biết: “Kể từ khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, điều khiến chúng tôi yên tâm nhất là các vấn đề phát sinh đều được lực lượng chức năng tiếp nhận và xử lý rất nhanh. Đơn cử như 2 tuần trước, tôi có phản ánh lên công an phường về xe ô tô đỗ lên vỉa hè, chỉ khoảng 15 phút sau công an phường đã có mặt để ghi nhận và xử lý vi phạm. Không chỉ vậy, người dân cũng thường xuyên tuyên được truyền về phòng chống trộm cắp, phòng cháy chữa cháy và cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo mới. Chính sự vào cuộc sâu sát này đã khiến người dân cũng chủ động hơn trong việc thông tin cho chính quyền khi phát hiện dấu hiệu bất thường”.
Thượng tá Phạm Văn Trọng, Trưởng Công an phường Hà Đông cho biết, trong điều kiện đô thị hóa nhanh dân cư đông, công tác phòng ngừa tội phạm luôn được xác định là giải pháp căn cơ. Mục tiêu của lực lượng công an phường không chỉ là giữ gìn bình yên cho từng tuyến phố mà còn giúp người dân nâng cao ý thức cảnh giác qua đó phát huy vai trò trong lực lượng bảo vệ an ninh trật tự cơ sở. Khi người dân tích cực tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, họ sẽ là những “mắt xích” quan trọng trong phòng ngừa tội phạm ngay từ cơ sở, qua đó góp phần bảo đảm an ninh, an toàn cho chính khu vực mình sinh sống.
Giữ bình yên trên không gian mạng
Cùng với việc đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật ngoài đời thực, “cuộc chiến” trên không gian mạng cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng công an các xã, phường trên địa bàn Hà Nội.
Không chỉ đẩy mạnh cảnh báo, tuyên truyền, trang bị kỹ năng nhận diện lừa đảo trực tuyến trên địa chỉ mạng chính thức của cơ quan chức năng như website, Zalo, Facebook… Lực lượng công an cũng thường xuyên tổ chức các buổi hướng dẫn trực tiếp cho người dân, đặc biệt là lứa tuổi học sinh và người cao tuổi, về cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến, bảo vệ tài khoản cá nhân và phát hiện các hình thức lừa đảo trên mạng.

Bên cạnh việc cảnh báo các nội dung lừa đảo, việc đăng tải, chia sẻ các nội dung sai sự thật, tin giả, xúc phạm danh dự cá nhân, tổ chức hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật trên mạng cũng thường xuyên được lực lượng chức năng tuyên truyền. Việc người dân nắm vững được các quy định của pháp luật cũng chính là hình thức bảo vệ bản thân tốt nhất trên môi trường mạng.
Từ thực tế ở nhiều địa phương cho thấy, hiệu quả của công tác tuyên truyền luôn tỷ lệ thuận với sự gần gũi giữa lực lượng chức năng và người dân. Điển hình như tại phường Láng, địa bàn có dân cư đông đúc, tập trung nhiều sinh viên vốn là “miếng mồi” hấp dẫn đối với các hình thức lừa đảo qua mạng. Do đó công tác phòng, chống tội phạm mạng luôn được đặc biệt quan tâm.
Theo Thượng tá Nguyễn Duy Định, Trưởng Công an phường Láng, trước vấn nạn lừa đảo trực tuyến, công tác tuyên truyền là giải pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Bên cạnh việc đăng tải thông tin cảnh báo lên các địa chỉ mạng xã hội, lực lượng cảnh sát khu vực đã duy trì phương châm “thông tin phải đến được với người dân”, trực tiếp tuyên truyền tới những nhóm có nguy cơ cao như người cao tuổi, phụ huynh học sinh hay các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
Tính từ đầu tháng 9-2026, Công an phường Láng đã phát và dán gần 3.000 tờ thông báo tại 25 tổ dân phố trên địa bàn. Những tờ thông báo này không chỉ giúp người dân chủ động nắm được các nội dung liên quan đến công tác bảo đảm an ninh trật tự mà còn nhận diện được các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. "Đây không chỉ là kênh thông tin hiệu quả, gần gũi và trực tiếp để người dân cung cấp tin báo, tố giác tội phạm mà còn trang bị cho họ những kiến thức để tự bảo vệ bản thân trên khi tham gia môi trường số", Thượng tá Nguyễn Duy Định nói.
Trong một đô thị lớn như Hà Nội, bình yên không chỉ hiện diện trên những tuyến phố sáng đèn hay trong các khu dân cư an toàn mà còn phải được bảo đảm trên không gian số – nơi mỗi người dân đều đang hiện diện hằng ngày. Khi ý thức cảnh giác được nâng cao, người dân chủ động bảo vệ mình và chung tay cùng lực lượng chức năng, những “pháo đài” an ninh sẽ không chỉ tồn tại ở từng khu dân cư mà còn được mở rộng tới cả môi trường mạng.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.