Không khí lạnh đầu mùa có gì đáng lưu ý?

Đó là những nội dung chính trong cuộc trao đổi giữa phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội với Phó Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ Vũ Thanh Long.

- Thưa ông, đợt không khí lạnh sắp tới ảnh hưởng thời tiết Hà Nội như thế nào?

- Khoảng sáng mai (10-9) bộ phận không khí lạnh ở phía Bắc sẽ ảnh hưởng đến Hà Nội. Do ảnh hưởng của rãnh áp thấp bị nén trước khi không khí lạnh ảnh hưởng, thành phố Hà Nội sẽ có mưa rào và dông xuất hiện từ chiều tối và đêm nay (9-9). Trong ngày 10-9, Hà Nội tiếp tục có mưa, mưa rào và rải rác có dông; gió chuyển hướng Đông Bắc cấp 2-3. Từ đêm 10-9, trời chuyển mát rõ hơn.

Nhiệt độ cao nhất ngày 10-9 khoảng 29-31 độ C, nhiệt độ thấp nhất xảy ra vào đêm 10 và sáng 11-9 với mức nhiệt phổ biến 22-24 độ C.

Điều mà người dân cần đề phòng là lốc, sét và gió giật mạnh đi kèm trong cơn dông. Những hiện tượng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người đang đi đường, làm việc ngoài đồng hoặc tham gia hoạt động ngoài trời. Người dân cần chú ý diễn biến mưa dông để sắp xếp việc đi lại, đưa đón con đi học, làm việc cho phù hợp.

- Trời mát được bao lâu? Từ nay đến cuối tháng 9 còn nắng nóng, mưa lớn không, thưa ông?

- Nhiệt độ cao nhất ban ngày duy trì khoảng 30-32 độ C và nhiệt độ thấp nhất ban đêm duy trì khoảng 23-25 độ C đến khoảng ngày 12-9; sau đó có xu hướng nhiệt độ tăng dần vào những ngày sau và duy trì nhiệt độ cao nhất vào ban ngày ở mức 32-34 độ C và ban đêm ở mức 24-26 độ C.

Từ khoảng ngày 15 đến ngày 19-9, Hà Nội có khả năng xuất hiện một đợt mưa rào và dông do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới nối với xoáy thuận nhiệt đới trên vùng biển khu vực Trung Bộ. Tuy nhiên vẫn cần tiếp tục theo dõi để làm rõ thời điểm, khu vực và mức độ mưa.

Từ nay đến cuối tháng 9, Hà Nội vẫn còn xuất hiện một số ngày nắng nóng với nhiệt độ cao nhất ngày ở mức 35-36 độ C và không kéo dài.

Vào khoảng cuối tháng 9, Hà Nội có khả năng chịu ảnh hưởng của 1 đợt không khí lạnh, gây ra mưa rào và dông và trời chuyển mát.

- Còn mùa đông năm nay, liệu có rét nhiều không và bao giờ xuất hiện đợt rét đậm đầu tiên?

- Mùa đông năm nay có xu hướng ấm hơn, số ngày rét đậm, rét hại ít hơn trung bình nhiều năm. Tuy vậy, Hà Nội vẫn có khả năng xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại, tập trung vào tháng 1 và nửa đầu tháng 2-2027.

Nhiệt độ trung bình ba tháng chính đông (từ tháng 12-2026 đến tháng 2-2027) dự báo cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ khoảng 1,0-1,5 độ C. Nhưng đây là mức tính chung cho cả ba tháng. Xen giữa những ngày ấm hơn vẫn có thể có những ngày rét đậm, rét hại. Bà con chăn nuôi, trồng trọt vẫn cần chuẩn bị chống rét, bởi thiệt hại có thể xảy ra trong một đợt rét dù cả mùa không rét nhiều.

Tháng 10 và tháng 11-2026, dự báo có khoảng 4-6 đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Hà Nội. Không phải đợt nào cũng gây rét. Trong giai đoạn đầu, điều đáng chú ý là mưa dông, lốc, sét, gió giật mạnh và sự giảm nhiệt. Trời mát hay rét đến mức nào còn tùy cường độ từng đợt.

Từ tháng 12-2026, không khí lạnh có xu hướng mạnh hơn và xuất hiện thường xuyên hơn. Trong ba tháng, từ tháng 12-2026 đến tháng 2-2027, dự báo có khoảng 10-13 đợt không khí lạnh và không khí lạnh tăng cường ảnh hưởng đến Hà Nội. Đợt rét đậm, rét hại đầu tiên có khả năng xuất hiện vào khoảng đầu tháng 1-2027. Còn đợt nào rét nhất, rét bao nhiêu độ, kéo dài mấy ngày thì lúc này chưa thể xác định chính xác. Càng gần từng đợt, chúng tôi sẽ có dự báo cụ thể hơn để người dân chủ động.

- Về tình hình mưa, lũ sông những tháng tới ra sao, thưa ông?

Từ tháng 9 đến tháng 11-2026, chúng tôi dự báo có khả năng xuất hiện 1-2 đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng. Lượng mưa tháng 10 ở mức xấp xỉ đến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 10-30mm; tháng 11 cao hơn khoảng 10-20mm.

Cũng trong thời kỳ này, các sông trên địa bàn Hà Nội có khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ, chủ yếu vào tháng 9 và nửa đầu tháng 10. Biên độ lũ lên 1-2m đối với các sông Đà, sông Hồng, sông Đuống, mực nước đỉnh lũ dưới báo động I; biên độ lũ lên 2-4m đối với sông Đáy, sông Bùi, sông Tích, sông Cà Lồ có thể ở mức báo động I đến trên báo động II.

Các địa phương ven sông cần chú ý nguy cơ ngập vùng trũng thấp, sạt lở bờ sông và các tuyến đê, kè xung yếu. Riêng ven sông Bùi, sông Tích, sông Cà Lồ, nếu lũ lên cao và kéo dài, sinh hoạt, sản xuất của người dân sẽ bị ảnh hưởng.

Sang thời kỳ từ tháng 12-2026 đến tháng 2-2027, nước sông có xu hướng xuống thấp dần. Tuy nhiên, trong tháng 1 và tháng 2, khi các hồ chứa tăng cường xả nước phục vụ đổ ải vụ đông xuân, mực nước hạ lưu sông Hồng sẽ tăng. Sau các đợt xả, nước thường xuống nhanh và ở mức thấp, có thể gây khó khăn cho giao thông thủy và việc lấy nước sản xuất.

Với những công trình cầu vượt sông đang thi công, các đơn vị cần tính đến diễn biến này khi bố trí công việc. Ngay cả những ngày Hà Nội ít mưa, nước sông vẫn có thể lên xuống theo điều tiết hồ chứa thượng nguồn. Vì vậy, cần theo dõi cả dự báo thủy văn, thông tin vận hành hồ chứa và mực nước thực tế tại công trường để bảo đảm an toàn cho người, thiết bị.

- Ông có khuyến cáo gì với người dân và các địa phương?

- Trước mắt, người dân cần chú ý mưa dông, lốc, sét, gió giật mạnh khi không khí lạnh về, cập nhật thời tiết trước khi đi lại hoặc làm việc ngoài trời. Các địa phương ven sông tiếp tục kiểm tra đê, kè xung yếu, theo dõi khu dân cư có nguy cơ ngập; các công trường chuẩn bị phương án ứng phó khi nước lên xuống. Việc sản xuất, thi công cần được điều chỉnh theo dự báo từng đợt và diễn biến thực tế.

- Trân trọng cảm ơn ông!