Không chỉ nhìn doanh thu khi xác định nghĩa vụ thuế

Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty Tư vấn thuế Hà Nội (Hanoi Tax), nhấn mạnh khi trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

-Bà đánh giá như thế nào về đề xuất không quy định “cứng” mức doanh thu cụ thể trong Luật, mà giao Chính phủ quyết định căn cứ bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ và áp dụng thống nhất cho cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp?

- Tôi cho rằng đây là hướng tiếp cận linh hoạt, phù hợp thực tiễn quản lý hiện nay. Nếu quy định cứng mức doanh thu trong Luật, khi lạm phát tăng, chi phí kinh doanh thay đổi hoặc cơ cấu thị trường biến động thì việc điều chỉnh sẽ chậm, phải sửa luật và mất nhiều thời gian.

Trong khi đó, việc giao Chính phủ quy định bằng nghị định sẽ giúp Nhà nước điều chỉnh kịp thời theo chu kỳ kinh tế, bảo đảm chính sách thuế bám sát thực tế hơn.

Chẳng hạn, khi sức mua suy giảm, có thể nâng ngưỡng để hỗ trợ kinh doanh nhỏ; khi nền kinh tế tăng trưởng tốt, có thể rà soát lại để bảo đảm công bằng ngân sách.

Tuy nhiên, tôi cho rằng cần quy định rõ nguyên tắc xác định ngưỡng như CPI, mức sống tối thiểu, doanh thu bình quân ngành nghề, quy mô siêu nhỏ, khả năng quản lý thuế và mức độ chuyển đổi số.

Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty Tư vấn thuế Hà Nội. Ảnh: NVCC

-Liên quan đến ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh, theo phương án Bộ Tài chính trình Chính phủ, ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh dự kiến từ 1 tỷ đồng, cao gấp đôi hiện tại. Bà nhìn nhận như thế nào về mức này và có đề xuất gì?

- Ngày 23-4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, nội dung về ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh đã được các đại biểu thảo luận rất nhiều, trong đó có ý kiến đề xuất nâng lên 3 tỷ đồng.

Tôi cho rằng việc nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm là tín hiệu tích cực, vì ngưỡng cũ không còn phản ánh đúng mặt bằng giá cả và chi phí hiện nay.

Theo tôi, việc nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm là tín hiệu tích cực vì ngưỡng cũ đã không còn phản ánh đúng mặt bằng giá cả và chi phí hiện nay. Sau nhiều năm lạm phát, giá thuê mặt bằng, nhân công, logistics đều tăng, nên nếu giữ ngưỡng thấp sẽ khiến nhiều hộ rất nhỏ vẫn phải chịu nghĩa vụ thuế như cơ sở kinh doanh thực thụ.

Tuy nhiên, nếu xét toàn diện thì 1 tỷ đồng/năm mới là mức tạm phù hợp, chưa phải tối ưu lâu dài. Với nhiều ngành bán lẻ, ăn uống, tạp hóa, doanh thu 1 tỷ đồng/năm, tương đương khoảng 83 triệu đồng/tháng nhưng biên lợi nhuận thực tế không cao.

Tôi cho rằng có thể sử dụng 2 cách. Có thể nghiên cứu điều chỉnh lên mức 1,5 tỷ đồng/năm và giữ ổn định theo năm tài chính. Hoặc có thể giảm mức thuế suất - đối với thuế giá trị gia tăng tính trực tiếp trên doanh thu, mức này hiện nay cũng khá cao vì một số ngành có biên lợi nhuận thấp.

Chẳng hạn, một cửa hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống 1 tháng có doanh thu 200 triệu đồng, nếu xét mức đóng thuế hiện nay là 4,5%, thì phải đóng thuế 9 triệu 1 tháng, hoặc 1 quán gội đầu có doanh thu là 200 triệu/tháng tức là 2,4 tỷ/năm, thuế suất của dịch vụ gội đầu là 7% trên doanh thu thì phải nộp thuế là 14 triệu/tháng.

Như vậy, số thuế phải nộp quá cao. Quan trọng nhất là không chỉ nhìn doanh thu mà cần xét đặc thù ngành nghề. Doanh thu lớn chưa chắc lợi nhuận lớn. Một số lĩnh vực tỷ lệ lợi nhuận chỉ có 1,5% - 2% như sắt thép, xi măng trong khi thuế suất thuế giá trị gia tăng là 1%. Hơn nữa, mức thuế suất hiện nay khi áp vào doanh thu của hộ kinh doanh sẽ nhìn nhận được số tiền thuế phải nộp là cao hay thấp.

Chính vì vậy, có thể thấy, việc áp dụng một ngưỡng doanh thu miễn thuế duy nhất cho toàn bộ hộ, cá nhân kinh doanh có thể sẽ không phản ánh đầy đủ sự đa dạng trong các ngành nghề. Mức doanh thu có thể tương đương song biên lợi nhuận giữa các ngành lại khác nhau.

Vì vậy, tôi cho rằng chúng ta cần nhìn nhận tổng thể bối cảnh hoạt động của hộ kinh doanh, không đơn thuần chỉ xem xét ngưỡng doanh thu miễn thuế, mà còn phải đánh giá mức thuế suất hiện hành, đặc thù từng ngành nghề, biên lợi nhuận thực tế cũng như khả năng duy trì hoạt động của từng nhóm kinh doanh.

-Bà có đề xuất gì thêm về chính sách thuế với hộ kinh doanh?

-Với hơn 5 triệu hộ kinh doanh tại Việt Nam, tạo việc làm cho hàng triệu lao động, khu vực này là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế.

Ngoài việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế, nên rà soát mức thuế suất hoặc thuế tính trực tiếp trên doanh thu đối với từng ngành nghề, tránh tình trạng doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp vẫn phải nộp thuế lớn.

Quan trọng hơn, chính sách thuế cần ổn định trong một giai đoạn đủ dài để hộ kinh doanh yên tâm tính toán kế hoạch đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Chính sách thuế chỉ thực sự hiệu quả khi vừa bảo đảm công bằng, vừa tạo điều kiện để hộ kinh doanh ổn định, phát triển và từng bước mở rộng quy mô.

Trân trọng cảm ơn bà!