Giáo dục

Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội: 70 năm gìn giữ và phát huy truyền thống học thuật

Điệp Quyên - Ngọc Tú - Hoa Trương • 13/11/2026 - 19:50

Mùa thu năm 1956, Khoa Văn học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ra đời. Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, với nhiều lần thay đổi mô hình tổ chức, tên gọi và địa điểm hoạt động, Khoa Văn học vẫn giữ vững truyền thống học thuật, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu cả nước trong các lĩnh vực Văn học, Hán Nôm và Nghệ thuật học. Nhân Kỷ niệm 70 năm truyền thống Khoa Văn học, Đại học Tổng hợp Hà Nội (1956-2026); 30 năm thành lập Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (1996-2026), Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có cuộc trò chuyện với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thu Hiền, Trưởng khoa Văn học về hành trình xây dựng, những đóng góp nổi bật và định hướng phát triển của khoa trong giai đoạn mới.

Mùa thu năm 1956, Khoa Văn học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ra đời. Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, với nhiều lần thay đổi mô hình tổ chức, tên gọi và địa điểm hoạt động, Khoa Văn học vẫn giữ vững truyền thống học thuật, khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu cả nước trong các lĩnh vực Văn học, Hán Nôm và Nghệ thuật học. Nhân Kỷ niệm 70 năm truyền thống Khoa Văn học, Đại học Tổng hợp Hà Nội (1956-2026); 30 năm thành lập Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (1996-2026), Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có cuộc trò chuyện với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thu Hiền, Trưởng khoa Văn học về hành trình xây dựng, những đóng góp nổi bật và định hướng phát triển của khoa trong giai đoạn mới.

- Thưa Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thu Hiền, ngày 14-11-2026, Khoa Văn học tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm truyền thống. Nhìn lại chặng đường đã qua, bà có thể khái quát những dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của khoa?

- Tiền thân của Khoa Văn học là Khoa Ngữ Văn chính thức được thành lập vào năm 1956, là một trong những đơn vị có truyền thống lâu đời nhất của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội trước đây và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội ngày nay. Trong suốt 70 năm, khoa đã trải qua nhiều lần thay đổi về mô hình tổ chức, tên gọi, có những giai đoạn tách nhập và nhiều lần di chuyển địa điểm sơ tán trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Dù trong hoàn cảnh nào, các thế hệ cán bộ, giảng viên vẫn kiên trì duy trì hoạt động đào tạo, nghiên cứu, góp phần xây dựng nền tảng học thuật cho các ngành Văn học, Hán Nôm, sau này phát triển mở rộng thêm lĩnh vực giảng dạy và nghiên cứu về Nghệ thuật học.

Từ năm 1996, Khoa Văn học bước vào một chặng đường phát triển mới trong cơ cấu Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra điều kiện để khoa phát triển trong môi trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, đồng thời tiếp tục củng cố thế mạnh đào tạo và nghiên cứu truyền thống.

Về đào tạo, ngành Văn học là ngành có truyền thống phát triển lâu đời nhất, song hành cùng với truyền thống của Khoa Văn học, được xây dựng từ năm 1956. Đến năm 1972, ngành Hán Nôm được thành lập. Từ năm 2013, khoa mở rộng sang lĩnh vực điện ảnh với việc mở mới chương trình đào tạo Lý luận và lịch sử điện ảnh, truyền hình ở bậc thạc sĩ. Năm 2024, chương trình cử nhân Điện ảnh và Nghệ thuật đại chúng chính thức được triển khai, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng đào tạo liên ngành và thích ứng với sự phát triển của công nghiệp văn hóa. Hiện nay, đối với ngành Văn học và Hán Nôm, Khoa Văn học đang tổ chức đào tạo ở cả ba trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Đối với ngành học về Điện ảnh, hiện có chương trình đào tạo ở bậc cử nhân và thạc sĩ. Quá trình phát triển này cho thấy định hướng mở rộng lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy của Khoa Văn học, thực hiện xu thế liên ngành ngay trong nội bộ đơn vị, giúp cho Khoa Văn học vừa củng cố được thế mạnh đào tạo truyền thống, vừa thích ứng được với xu thế hiện đại hóa và những thay đổi của nhu cầu xã hội về đào tạo nguồn nhân lực.

Cùng sự phát triển của các ngành đào tạo, cơ cấu tổ chức chuyên môn của khoa cũng từng bước được điều chỉnh. Từ 6 bộ môn giai đoạn 1995-2005, khoa phát triển lên 7 bộ môn năm 2005 và 8 bộ môn năm 2008. Đến năm 2020, thực hiện yêu cầu tinh gọn tổ chức, khoa sắp xếp lại còn 6 bộ môn. Năm 2025, các bộ môn kết thúc vai trò là đơn vị hành chính cấp 3 trong nhà trường. Tuy nhiên, hoạt động đào tạo và nghiên cứu theo các ngành Văn học, Hán Nôm và Điện ảnh vẫn được duy trì ổn định.

- Trải qua 70 năm, Khoa Văn học đã có nhiều đóng góp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và đời sống văn hóa, nghệ thuật. Theo bà, đâu là những thành tựu nổi bật làm nên dấu ấn của khoa trong những năm gần đây?

- Có thể khái quát những đóng góp nổi bật của Khoa Văn học trên nhiều phương diện quan trọng: Khoa Văn học là thương hiệu giáo dục quốc gia có bề dày lâu đời nhất về đào tạo nhân lực cho các ngành khoa học cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn; khoa đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ hệ thống quản lý văn hóa, giáo dục, văn học, nghệ thuật và phục vụ chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa; khoa xây dựng và hình thành hệ thống các bộ sách giáo trình, công trình khoa học có tính nền tảng, dẫn dắt trong hệ thống khoa học xã hội và nhân văn của Việt Nam; đồng thời phục vụ cộng đồng trong lĩnh vực cổ học, giữ gìn nền tảng và định hướng giá trị văn hóa của dân tộc. Trên cơ sở đó, Khoa Văn học còn tích cực hội nhập quốc tế trong giao lưu, nghiên cứu khoa học nhằm định vị bản sắc học thuật Việt Nam trên trường quốc tế

Sau 70 năm hình thành và phát triển, Khoa Văn học vẫn khẳng định vị thế là đơn vị có truyền thống lâu đời, là một trong những cái nôi đào tạo nguồn nhân lực khoa học cơ bản hàng đầu cả nước trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Hiện nay, Khoa Văn học đào tạo hai ngành khoa học cơ bản có truyền thống lâu đời và giàu bản sắc học thuật là ngành Văn học với 70 năm phát triển (từ năm 1956) và ngành Hán Nôm với 54 năm hình thành và xây dựng (từ năm 1972). Đây đều là những ngành đào tạo có vai trò đặc biệt trong việc bảo tồn, phát huy nền tảng tri thức nhân văn và di sản văn hóa dân tộc, đồng thời đóng góp quan trọng cho sự phát triển của nền khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam.

Từ nền tảng khoa học cơ bản, song song với việc xây dựng một đội ngũ cán bộ chất lượng cao, trình độ cao về khoa học xã hội và nhân văn, khoa còn đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội đặc biệt là hệ thống quản lý văn hóa, giáo dục, văn học, nghệ thuật của đất nước, gắn trực tiếp với sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Nguồn nhân lực được tốt nghiệp từ Khoa Văn học đã và đang công tác trong nhiều lĩnh vực khác nhau trong cả nước như: Quản lý Nhà nước, các bộ ban ngành, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, nghiên cứu, điện ảnh, phát thanh, truyền hình, báo chí, xuất bản... Nguồn nhân lực trong lĩnh vực này không chỉ thực hiện chức năng chuyên môn mà còn đảm nhiệm vai trò tham mưu, hoạch định chính sách, quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, giáo dục và nghệ thuật.

Hội nhập với xu thế và yêu cầu phát triển của thời đại mới, nhận thức được nhu cầu cấp bách về đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực điện ảnh, truyền thông và nghệ thuật đại chúng, Khoa Văn học từng bước xây dựng và phát triển các tổ chức chuyên môn cũng như phát triển các chương trình đào tạo liên quan đến điện ảnh truyền hình và nghệ thuật học. Hoạt động phát triển này một mặt thể hiện định hướng mở rộng nghiên cứu và đào tạo theo hướng liên ngành, kết hợp văn học - điện ảnh - truyền thông - nghệ thuật đại chúng, phát huy thế mạnh truyền thống của Khoa Văn học, mặt khác còn kịp thời đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp văn hóa trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Một trong những thành tựu nổi bật, có ý nghĩa chiến lược và mang tính bền vững nhất của Khoa Văn học là vai trò tiên phong trong việc xây dựng hệ thống tri thức nền tảng cho các ngành Văn học, Hán Nôm và Nghệ thuật học ở Việt Nam. Trong 70 năm xây dựng và phát triển, khoa đã trở thành một trong những trung tâm khoa học hàng đầu cả nước, quy tụ nhiều thế hệ nhà giáo, nhà khoa học đầu ngành, trực tiếp tham gia kiến tạo hệ thống giáo trình, chuyên khảo và các công trình nghiên cứu có giá trị nền tảng, góp phần quan trọng vào sự phát triển của khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam. Khoa Văn học là một trong những đơn vị có đóng góp đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng hệ thống giáo trình chuẩn phục vụ đào tạo đại học và sau đại học trên phạm vi cả nước.

Trong hoạt động quảng bá di sản văn hóa, văn học Việt Nam ra thế giới và nâng cao vị thế văn hóa dân tộc trên trường quốc tế, Khoa Văn học đã thể hiện được trách nhiệm quốc gia và khả năng thích ứng năng động từ nền tảng hàn lâm của mình.

Trong năm 2025, các cán bộ của ngành Hán Nôm thuộc Khoa đã giới thiệu và phiên dịch tập thơ Cống Thảo viên tập của Hoàng tử Nguyễn Phúc Miên Cư - Hoàng tử thứ 47 của vua Minh Mệnh. Đây là một văn bản Hán Nôm quý hiếm từng được giới nghiên cứu trong nước cho là đã thất truyền, hiện chỉ còn lưu giữ tại Thư viện Trung tâm Nghiên cứu Hán học Đài Loan (Trung Quốc). Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, một di sản văn học Hoàng phái triều Nguyễn từng được coi là thất truyền được phục hồi và đưa trở lại phục vụ nghiên cứu, góp phần bổ sung nguồn tư liệu còn thiếu vắng cho nghiên cứu văn học Hoàng phái triều Nguyễn và văn học trung đại Việt Nam, mở rộng khả năng tiếp cận của toàn bộ học giới trong nước đối với một di sản vốn bị xem là đã thất truyền. Ở tầm quốc tế, công trình đưa một bộ phận kho tàng văn học Hán Nôm Việt Nam tham gia vào mạng lưới nghiên cứu Đông Á trên thế giới, qua đó trực tiếp quảng bá chiều sâu và sự phong phú của văn hiến dân tộc trên bình diện quốc tế.

Cũng trong năm 2025, Khoa Văn học đã chủ trì triển khai dịch thuật và giới thiệu công trình Lược sử văn học Việt Nam ra tiếng Trung Quốc và xuất bản ở Đài Loan (Trung Quốc), đưa tri thức về văn học Việt Nam tiếp cận cộng đồng học thuật quốc tế. Lần đầu tiên một công trình tổng thuật quy mô lớn, hệ thống hóa toàn bộ tiến trình phát triển của văn học dân tộc từ truyền thống đến hiện đại, đã được tập thể các nhà khoa học của khoa chủ trì, giới thiệu có hệ thống tới cộng đồng học thuật quốc tế. Công trình không chỉ góp phần khắc phục tình trạng thiếu vắng các bộ lịch sử văn học Việt Nam bằng ngoại ngữ trên thế giới mà còn tạo cơ sở để tăng cường trao đổi học thuật, giảng dạy và nghiên cứu về văn hóa, văn học Việt Nam tại các cơ sở đào tạo và nghiên cứu ở nước ngoài. Với việc được xuất bản bằng tiếng Trung Quốc là một ngôn ngữ có phạm vi sử dụng rộng rãi trên thế giới, tầm ảnh hưởng của công trình này thể hiện ở chỗ đã cung cấp nguồn tư liệu quan trọng để các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên quốc tế tiếp cận một cách hệ thống lịch sử văn học Việt Nam, từ đó thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đối thoại học thuật và quảng bá văn hóa Việt Nam trên phạm vi quốc tế. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình quốc tế hóa tri thức Việt Nam, khẳng định vai trò của Khoa Văn học như một trong những đầu mối học thuật hàng đầu trong việc quảng bá văn học và văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Một dấu ấn không thể không kể đến, đó là đóng góp của Khoa Văn học trong việc phát triển văn hoá Hà Nội. Với thế mạnh nghiên cứu văn học, Hán Nôm và văn hóa, khoa đã góp phần gìn giữ, nghiên cứu và phát huy các giá trị di sản văn hóa Hà Nội thông qua việc tư vấn bảo tồn di tích, khảo cứu, dịch thuật các tư liệu Hán Nôm, văn bia, hoành phi, câu đối. Bên cạnh đó, hoạt động đào tạo, nghiên cứu về điện ảnh và nghệ thuật đại chúng, cùng những công trình quảng bá văn học Việt Nam, góp phần làm phong phú đời sống học thuật, thúc đẩy sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa của Thủ đô.

- Nhắc đến Khoa Văn học là nhắc đến nhiều thế hệ nhà giáo, nhà khoa học uyên bác, những người có đóng góp quan trọng cho nền văn học và học thuật nước nhà. Bà nhìn nhận như thế nào về vai trò của các thế hệ thầy cô trong việc xây dựng truyền thống, hun đúc bản sắc và tạo dựng uy tín của khoa?

- Tôi cho rằng, thành tựu và uy tín của Khoa Văn học trước hết được tạo dựng từ công sức, trí tuệ và tâm huyết của nhiều thế hệ nhà giáo, nhà khoa học. Các thầy cô không chỉ thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu mà còn trực tiếp xây dựng hệ thống tri thức nền tảng cho các ngành Văn học, Hán Nôm và Nghệ thuật học ở Việt Nam.

Một đóng góp rất quan trọng của các thế hệ giảng viên là xây dựng hệ thống giáo trình phục vụ đào tạo đại học và sau đại học. Nhiều bộ giáo trình do các nhà khoa học của khoa biên soạn đã được sử dụng rộng rãi tại các trường đại học, học viện và cơ sở nghiên cứu trong cả nước, có những công trình được tái bản, sử dụng qua nhiều thập niên.

Có thể kể đến các giáo trình như Lý luận văn học (Hà Minh Đức chủ biên); Văn học dân gian Việt Nam (Đinh Gia Khánh - Chu Xuân Diên, Võ Quang Nhơn); Văn học dân gian Việt Nam (Võ Quang Nhơn, Lê Chí Quế, Nguyễn Hùng Vĩ), Văn học Việt Nam thế kỷ X đến nửa đầu thế kỷ XVIII (Đinh Gia Khánh, Bùi Duy Tân, Mai Cao Chương), Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX (Nguyễn Lộc); Văn học Việt Nam giao thời 1900-1932 (Trần Đình Hượu, Lê Chí Dũng); Văn học Việt Nam 1930-1945 (Phan Cự Đệ, Nguyễn Trác, Nguyễn Hoành Khung, Hà Văn Đức); Lịch sử văn học Pháp (Đỗ Đức Hiểu, Lê Hồng Sâm chủ biên), Lịch sử văn học Nga (nhiều tác giả), Giáo trình chữ Hán (Lê Văn Quán), Giáo trình Hán Nôm (Đinh Trọng Thanh chủ biên), Hán văn Lý - Trần (Phạm Văn Khoái), Văn học Việt Nam 1945-1975 (Mã Giang Lân, Nguyễn Bá Thành, Bùi Việt Thắng); Giáo trình Tản văn triết học Tống Minh (Nguyễn Kim Sơn), Lịch sử điện ảnh châu Âu(Phạm Gia Lâm)…

Những công trình này không chỉ phục vụ riêng hoạt động giảng dạy của khoa mà còn góp phần chuẩn hóa tri thức chuyên ngành, định hình phương pháp nghiên cứu và xây dựng nền tảng đào tạo cho nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước.

Bên cạnh giáo trình, các thế hệ nhà khoa học còn để lại khối lượng lớn công trình nghiên cứu có giá trị. Từ khi thành lập đến nay, khoa đã công bố hàng trăm công trình chuyên khảo và hàng nghìn bài báo khoa học. Nhiều công trình trở thành tài liệu tham khảo quan trọng, góp phần định hướng những vấn đề nghiên cứu của văn học, văn hóa và khoa học xã hội, nhân văn Việt Nam.

Tiêu biểu có thể kể đến: Nho giáo và văn học Việt Nam trung cận đại, Đến hiện đại từ truyền thống (Trần Đình Hượu), Khảo và luận một số tác gia - tác phẩm văn học trung đại Việt Nam (Bùi Duy Tân); Tiểu thuyết Việt Nam hiện đại, Phong trào Thơ mới, Văn học lãng mạn Việt Nam 1932-1945 (Phan Cự Đệ); Thơ và mấy vấn đề trong thơ Việt Nam hiện đại, C. Mác - Ăngghen - Lênin bàn về văn học nghệ thuật, Sự nghiệp báo chí và văn học của Hồ Chí Minh (Hà Minh Đức);Truyện Kiều và chủ nghĩa hiện thực, Thơ Tố Hữu (Lê Đình Kỵ); M.Gorki (Nguyễn Kim Đính); Puskin - nhà thơ Nga vĩ đại (Đỗ Hồng Chung); Tiểu thuyết Lép Tônxtôi (Nguyễn Trường Lịch), Văn hóa dân gian: Khảo sát và nghiên cứu (Lê Chí Quế); Tiến trình thơ hiện đại Việt Nam (Mã Giang Lân); Tư duy thơ và tư duy thơ hiện đại Việt Nam, Toàn cảnh thơ Việt Nam 1945-1975 (Nguyễn Bá Thành); Nhà nho tài tử và văn học Việt Nam, Văn học Việt Nam dòng riêng giữa nguồn chung (Trần Ngọc Vương);Văn học trung đại Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa (Trần Nho Thìn)…

Đây là những công trình có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng nền tảng lý luận, phương pháp và tri thức chuyên ngành. Nhiều nhà khoa học của khoa đã được trao tặng những giải thưởng cao quý của Nhà nước.

Điều đáng mừng là truyền thống nghiên cứu ấy không chỉ được duy trì bởi các thế hệ đi trước mà còn tiếp tục được phát huy ở đội ngũ giảng viên kế cận. Trong những năm gần đây, nhiều công trình chuyên khảo của các nhà khoa học trẻ đã tiếp cận các lý thuyết, phương pháp nghiên cứu hiện đại, mở rộng hướng nghiên cứu về văn học, văn hóa, giới, tự sự, văn học số và các vấn đề liên ngành. Một số công trình nghiên cứu của giảng viên khoa đã được xuất bản bằng tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Nga tại các nhà xuất bản và diễn đàn học thuật quốc tế.

Các thế hệ nhà giáo, nhà khoa học đã tạo dựng cho Khoa Văn học một nền tảng tri thức có tính kế thừa, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới.

- Theo bà, đâu là những yếu tố cốt lõi giúp Khoa Văn học duy trì truyền thống và đạt được những thành tựu đáng tự hào trong suốt 70 năm qua?

- Những thành tựu của Khoa Văn học là kết quả của sự kết hợp giữa truyền thống học thuật lâu đời, sự quan tâm của các cấp quản lý, vai trò lãnh đạo của tập thể khoa và đặc biệt là tâm huyết, năng lực của nhiều thế hệ nhà giáo, nhà khoa học, người học.

Trước hết, khoa luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng các cơ quan quản lý giáo dục, khoa học. Đây là điều kiện quan trọng để khoa duy trì và phát triển các ngành khoa học cơ bản, đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, đồng thời mở rộng hoạt động nghiên cứu và hợp tác.

Bên cạnh đó là vai trò của Chi ủy, Ban lãnh đạo khoa cùng sự phối hợp với tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên qua các thời kỳ. Các thế hệ lãnh đạo luôn chú trọng xây dựng khối đoàn kết, phát huy tinh thần trách nhiệm, đổi mới sáng tạo, có tầm nhìn trong xây dựng đội ngũ, phát triển ngành học và mở rộng hợp tác quốc tế.

Một yếu tố có ý nghĩa quyết định là chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học. Khoa quy tụ nhiều giáo sư, chuyên gia đầu ngành, các nhà nghiên cứu có uy tín trong nước và quốc tế. Qua nhiều thế hệ, đội ngũ này không chỉ xây dựng hệ thống giáo trình, công trình nghiên cứu có giá trị mà còn đào tạo nên những thế hệ sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh có đóng góp quan trọng trong giáo dục, nghiên cứu, văn hóa, truyền thông, xuất bản, điện ảnh và công nghiệp sáng tạo.

Về giải pháp phát triển, khoa luôn chú trọng xây dựng các nhóm nghiên cứu chuyên sâu, phát huy thế mạnh của từng lĩnh vực, đồng thời khuyến khích giảng viên mở rộng hướng nghiên cứu liên ngành, xuyên ngành. Việc xây dựng hệ thống học liệu, giáo trình, chuyên khảo chất lượng cao được xác định là nhiệm vụ khoa học trọng tâm.

Khoa cũng kiên trì thực hiện chiến lược quốc tế hóa nghiên cứu, khuyến khích giảng viên tham gia hội thảo, trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu và công bố quốc tế. Cùng với đó, hoạt động nghiên cứu luôn được gắn kết với đào tạo và phục vụ cộng đồng, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành giáo trình, chuyên khảo, học liệu và các chương trình phổ biến tri thức.

Ngoài ra, sự đồng hành của mạng lưới cựu sinh viên, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đối tác đào tạo và nghiên cứu trong nước, quốc tế cũng tạo thêm nguồn lực, mở rộng không gian học thuật và tăng cường khả năng hội nhập của khoa.

- Bước vào chặng đường phát triển mới sau dấu mốc 70 năm, trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc đời sống học thuật, văn hóa, nghệ thuật, Khoa Văn học xác định những định hướng và mục tiêu trọng tâm nào? Những giá trị truyền thống nào sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy, thưa bà?

Triết lý giáo dục của Khoa Văn học là Kiến thức cơ bản - Tư duy độc lập - Chủ động thích nghi. Mục tiêu của khoa là xây dựng một khoa có tính liên ngành, bao quát được các lĩnh vực văn hoá, văn học, nghệ thuật, cổ học, hội nhập vào môi trường học thuật quốc tế và phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Định hướng phát triển của khoa là từng bước mở rộng các lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy; củng cố và hiện đại hoá những lĩnh vực truyền thống; tăng cường phát triển các chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới, khẳng định vị thế một đơn vị vừa đào tạo vừa nghiên cứu có chất lượng và uy tín.

Từ tinh thần đó, Khoa Văn học đã chuyển hóa triết lý đào tạo đã theo đuổi nhiều năm thành các giá trị cốt lõi gồm Hàn lâm - Liên ngành - Hội nhập. Các giá trị cốt lõi này khái quát những mục tiêu trọng tâm trong định hướng phát triển sắp tới. Hàn lâm là di sản mà các thế hệ cán bộ, giảng viên của khoa đã tạo dựng từ buổi ban đầu, hàn lâm phải là gốc, kiến thức cơ bản phải được coi trọng và phát huy tối đa. Liên ngành sẽ giúp khoa một mặt phát huy nội lực từ nền tảng đa ngành hiện có, mặt khác không ngừng mở rộng các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu mới từ nền tảng hàn lâm gốc. Hội nhập không chỉ là một xu thế, một yêu cầu mà bối cảnh mới đang đặt ra, trước tiên đó là một lựa chọn có tính chủ động thích ứng của đơn vị. Hội nhập vừa bao hàm khả năng chủ động thích ứng với nhu cầu của xã hội trong đào tạo, đưa nghiên cứu hàn lâm ứng dụng vào thực tiễn; mặt khác còn bao hàm cả tư thế sẵn sàng và tự tin trong hội nhập quốc tế, đưa di sản văn hóa, văn học, nghệ thuật của dân tộc ra với thế giới.

Trân trọng cảm ơn bà!

Bài: Điệp Quyên
Ảnh: Ngọc Tú và tư liệu
Thiết kế: Hoa Trương