Khoa Toán - Cơ - Tin học: 70 năm vun đắp tri thức, hướng tới những đỉnh cao mới

Vun đắp nền tảng học thuật vững chắc

Được thành lập năm 1956 theo định hướng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Khoa Toán - Cơ - Tin học đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, tách lập và đổi tên, từng bước khẳng định vị thế trong đào tạo, nghiên cứu khoa học cơ bản và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một trong những dấu ấn đáng chú ý của khoa là tinh thần tiên phong trong đào tạo và tiếp cận các lĩnh vực khoa học mới. Năm 1965, lớp chuyên Toán A0 đầu tiên ra đời; từ những năm 1960, máy tính và lập trình đã được đưa vào giảng dạy cho sinh viên toán. Sau này, khoa tiếp tục mở rộng sang những lĩnh vực mới như khoa học dữ liệu, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học và công nghệ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Quốc Anh, Trưởng khoa Toán - Cơ - Tin học nhấn mạnh niềm tự hào về truyền thống học thuật và những dấu mốc tiên phong được vun đắp qua nhiều thế hệ. Theo ông, các thế hệ cán bộ, giảng viên của khoa không chỉ đóng góp vào quá trình đào tạo mà còn góp phần hình thành đội ngũ nhà khoa học tại nhiều trường đại học, viện nghiên cứu ở khu vực phía Bắc.

Đằng sau những thành tựu ấy là hành trình nhiều thử thách. Trong những năm tháng chiến tranh, hàng trăm giảng viên, sinh viên của Khoa đã gác lại việc học tập, nghiên cứu để lên đường bảo vệ Tổ quốc; trong số đó, nhiều người đã hy sinh...

Đến nay, khoa có 84 cán bộ, trong đó có 1 Giáo sư, 18 Phó Giáo sư và 34 Tiến sĩ; đã đào tạo khoảng 10.000 cử nhân và hơn 1.600 học viên cao học, nghiên cứu sinh. Hiện khoa tổ chức 4 chương trình đào tạo cử nhân, 6 chương trình thạc sĩ và 8 chương trình tiến sĩ, trong đó có 2 chương trình tích hợp cử nhân - thạc sĩ thuộc các lĩnh vực STEM. Quy mô đào tạo hàng năm đạt hơn 1.300 sinh viên cùng hơn 200 học viên cao học và nghiên cứu sinh.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Quốc Anh, các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, mở ra cơ hội mới cho các lĩnh vực then chốt.

Khoa xác định nhiệm vụ trong giai đoạn tới không dừng ở việc gìn giữ truyền thống mà còn phải chủ động tạo dựng những điều kiện mới cho sáng tạo khoa học.

Hướng tới dấu mốc 100 năm thành lập, khoa đặt mục tiêu xây dựng môi trường học thuật văn minh, trở thành đầu tàu dẫn dắt tri thức toán học, thúc đẩy ứng dụng toán học vào các lĩnh vực kinh tế - xã hội, qua đó đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.

Mở rộng cơ hội phát triển trong giai đoạn mới

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thanh Sơn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội chúc mừng các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên và người học của khoa; đồng thời khẳng định những thành quả đạt được trong 70 năm qua là kết tinh từ trí tuệ, tâm huyết và sự bền bỉ của nhiều thế hệ.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thanh Sơn, toán học, cơ học và tin học giữ vai trò quan trọng trong hệ thống đào tạo, nghiên cứu của nhà trường. Đây không chỉ là những lĩnh vực khoa học cơ bản mà còn cung cấp nền tảng phương pháp luận, mô hình và công cụ cho nhiều ngành khoa học, công nghệ hiện đại. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu và tính toán khoa học phát triển nhanh chóng, tư duy toán học cùng năng lực tính toán ngày càng có ý nghĩa thiết yếu.

Thời gian qua, vị thế của khoa tiếp tục được khẳng định qua công tác tuyển sinh, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Khoa thu hút học sinh có năng lực tốt; điểm chuẩn ngành Toán học trong kỳ tuyển sinh năm nay đứng đầu Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Trong nghiên cứu, đội ngũ giảng viên có nhiều công bố trên các tạp chí thuộc cơ sở dữ liệu ISI/Scopus, trong đó có các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2.

Những kết quả này tạo nền tảng để khoa tiếp tục phát triển, song cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn nhằm đáp ứng những chuyển biến nhanh của khoa học và công nghệ. Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đề nghị khoa tập trung vào ba định hướng trọng tâm.

Trước hết, cần chú trọng xây dựng đội ngũ, nhất là thu hút, bồi dưỡng và tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ phát triển; từng bước hình thành những nhóm nghiên cứu mạnh, có khả năng tạo ra các công trình khoa học giá trị và nâng cao vị thế quốc tế. Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, giữ vững nền tảng khoa học cơ bản, tăng cường kết nối với các lĩnh vực công nghệ và nhu cầu thực tiễn. Một định hướng khác là phát huy thế mạnh liên ngành, mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thanh Sơn cũng mong muốn các thế hệ cựu sinh viên, cựu học viên và cựu nghiên cứu sinh tiếp tục đồng hành cùng Khoa, chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực, tạo thêm cơ hội học tập, nghiên cứu cho người học và các nhà khoa học trẻ. Nhà trường khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ khoa phát huy thế mạnh, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và xây dựng môi trường học thuật thuận lợi.