Khẳng định vai trò đại biểu nữ trong các cơ quan dân cử

Vai trò và đóng góp của nữ đại biểu dân cử ngày càng tăng

Thời gian qua, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, tạo môi trường thuận lợi cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội. Với sự tham gia tích cực, chủ động của nữ đại biểu, các cơ quan dân cử đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả, vì lợi ích của cử tri. Năng lực, tầm nhìn và sự đóng góp của các nữ đại biểu đã góp phần tạo nên những dấu ấn tích cực cho hoạt động chung.

Qua các nhiệm kỳ Quốc hội và HĐND các cấp, số lượng đại biểu nữ ngày một tăng lên. Tỷ lệ trúng cử của nữ đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 đạt cao nhất từ trước tới nay. Trong đó, nữ đại biểu Quốc hội là 151 đại biểu (đạt 30,26%); nữ đại biểu HĐND cấp tỉnh là 1.079 đại biểu (đạt 29%, cao hơn nhiệm kỳ 2016 - 2021 là 2,44%); nữ đại biểu HĐND cấp huyện là 6.557 đại biểu (đạt 29,08%, cao hơn nhiệm kỳ 2016 - 2021 là 1,58%; nữ đại biểu HĐND cấp xã là 68.256 đại biểu (đạt 28,48%, cao hơn nhiệm kỳ trước 1,89%).

Không chỉ tăng số lượng, chất lượng hoạt động của các nữ đại biểu cũng ngày càng được nâng cao. Nhiều đại biểu nữ giữ vai trò, trọng trách quan trọng trong các cơ quan dân cử; là các Trưởng đoàn, Phó trưởng đoàn chuyên trách các đoàn đại biểu Quốc hội, là lãnh đạo các Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội.

Đặc biệt, các nữ đại biểu Quốc hội khóa XV hoạt động vô cùng tích cực và hiệu quả, từ việc tham gia phát biểu trên nghị trường đến các hoạt động khác của Quốc hội, được cử tri và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.

Chia sẻ về hoạt động của các nữ đại biểu, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) cho biết, năng lực, tầm nhìn và sự đóng góp của các nữ đại biểu đã góp phần tạo nên những dấu ấn tích cực cho hoạt động chung cho các cơ quan dân cử. Trong đó, các nữ đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp luôn nỗ lực không ngừng, khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân.

“

“Có những khó khăn rất đặc trưng về giới mà các đại biểu nam không gặp phải. Ví dụ như nhiều nữ đại biểu tuổi còn rất trẻ, trong thời gian làm đại biểu dân cử còn mang trọng trách sinh con, nuôi con nhỏ”, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga chia sẻ.

Việc tham gia các kỳ họp tập trung của Quốc hội thường diễn ra trong khoảng từ 4- 6 tuần, mỗi năm có hai kỳ họp. Là người phụ nữ lo toan mọi công việc gia đình, để “đi vắng” trong ngần ấy thời gian, mỗi chị em đều phải thu xếp, toan lo rất nhiều. Thế nhưng trên nghị trường, chúng ta đều chứng kiến sự hết mình vì công việc của các nữ đại biểu Quốc hội.

Với các đại biểu kiêm nhiệm, riêng việc thu xếp thời gian để vừa đảm bảo việc gia đình, vừa đảm bảo việc chuyên môn ở cơ quan, vừa hoàn thành tốt trách nhiệm người đại biểu nhân dân quả là sự cố gắng rất lớn, trong khi thời gian vật chất của mỗi người là như nhau. Những trọng trách về giới của người phụ nữ như mang thai, sinh con, nuôi dạy con, chăm sóc, thu vén gia đình chiếm rất nhiều thời gian, công sức, đòi hỏi phụ nữ phải nỗ lực rất lớn.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, để làm người đại biểu của nhân dân, yêu cầu mỗi cá nhân phải có sự rèn luyện và nỗ lực không ngừng. Thông thường, mỗi người được đào tạo ở một chuyên ngành nhất định, khi đi làm sẽ phụ trách phần công việc thuộc về lĩnh vực mình được đào tạo.

Nhưng làm đại biểu dân cử, tính chất công việc đặc biệt hơn rất nhiều. Muốn tham gia được ý kiến vào những vấn đề quan trọng của địa phương, của đất nước, mỗi đại biểu đều phải tự học, tự tìm hiểu để thu nhận cho mình những kỹ năng và kiến thức khá phong phú, đa dạng.

Trong buổi gặp mặt, chúc mừng các nữ đại biểu Quốc hội chuyên trách, lãnh đạo và Đảng ủy viên các Đảng bộ trực thuộc Quốc hội nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10-2025, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, chặng đường gần 80 năm xây dựng và trưởng thành của Quốc hội Việt Nam đã ghi dấu đóng góp của biết bao thế hệ đại biểu Quốc hội, cán bộ, nữ đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ.

Nêu rõ Quốc hội khóa XV có 151 nữ đại biểu (chiếm 30,26% - tỷ lệ khá cao), Chủ tịch Quốc hội đánh giá, các nữ đại biểu Quốc hội đều nhạy bén, sáng tạo, tận tụy, tâm huyết với phong trào, hướng tới mục tiêu vì sự tiến bộ của phụ nữ, xây dựng gia đình hạnh phúc, văn minh và cao hơn là sự phát triển phồn vinh của đất nước.

Kết quả hoạt động trong các nhiệm kỳ Quốc hội, đặc biệt là Quốc hội khóa XV cho thấy sự cố gắng không ngừng, sự đóng góp to lớn của các nữ đại biểu Quốc hội, nữ lãnh đạo quản lý của Văn phòng Quốc hội, các cơ quan của Đảng ủy Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, để thích ứng nhanh với sự thay đổi của thực tiễn, mỗi nữ đại biểu Quốc hội, phụ nữ trong cơ quan của Quốc hội tiếp tục tiên phong trong rèn luyện, có tri thức, sức khỏe, trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội và đất nước; không ngừng nghiên cứu, lắng nghe, trang bị thêm kiến thức, kỹ năng phục vụ công tác; tạo ra hình ảnh đẹp của nữ đại biểu Quốc hội và nữ cán bộ Văn phòng Quốc hội.

Một trong những thế mạnh của nữ đại biểu là sự gần gũi, thấu hiểu và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri. Tại các buổi tiếp xúc cử tri, nhiều ý kiến phản ánh liên quan đến đời sống dân sinh, chăm lo cho phụ nữ, trẻ em, người yếu thế, phòng chống tệ nạn xã hội, lĩnh vực y tế, giáo dục… được các nữ đại biểu lắng nghe đầy trách nhiệm và xử lý hiệu quả.

Tỷ lệ phụ nữ ứng cử đại biểu HĐND các cấp đạt ít nhất 35%

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15 hướng dẫn xác định dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15, việc dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ số lượng người được giới thiệu để ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân ở mỗi đơn vị hành chính phải có tỷ lệ hợp lý đại biểu đại diện các tôn giáo, dân tộc, giới tính, độ tuổi, các nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ, đại biểu xuất thân từ công nhân, nông dân, doanh nhân và các hiệp hội, nghiệp đoàn trong sản xuất, kinh doanh và đáp ứng các yêu cầu.

Cụ thể, người ứng cử đại biểu là phụ nữ phải đạt tỷ lệ ít nhất 35% trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu HĐND ở từng cấp; phấn đấu đạt tỷ lệ trúng cử khoảng 30% tổng số đại biểu HĐND. Người dân tộc thiểu số bảo đảm tỷ lệ hợp lý trong danh sách chính thức, phù hợp đặc điểm dân tộc của địa phương.

Tại hội thảo “Thúc đẩy tăng tỷ lệ nữ đại biểu dân cử nhiệm kỳ 2026 - 2031” do HĐND thành phố Hải Phòng phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố và Tổ chức APHEDA (Australia) mới đây, theo nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Ngô Tự Nam, để tăng tỷ lệ nữ đại biểu dân cử, chúng ta cần triển khai quyết liệt việc xóa bỏ định kiến giới trong lĩnh vực chính trị, tạo môi trường bình đẳng khi đánh giá, lựa chọn nhân sự; quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nữ bài bản hơn, tạo nguồn ứng cử chất lượng.

Mặt khác, tăng cường tập huấn kỹ năng vận động bầu cử, kỹ năng thuyết trình, xây dựng chương trình hành động cho ứng cử viên nữ; phát huy vai trò của Hội Liên hiệp phụ nữ và MTTQ trong việc giới thiệu, hỗ trợ, đồng hành với ứng cử viên nữ.

Bà Hoàng Lệ Hằng, Trưởng Đại diện Tổ chức APHEDA tại Việt Nam thông tin, trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong công tác bình đẳng giới và thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các cơ quan dân cử. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội và HĐND qua các nhiệm kỳ đều tăng...

Bà Nguyễn Thị Kỳ, nguyên Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng đại biểu dân cử (Văn phòng Quốc hội) cho rằng, các nữ đại biểu cần nỗ lực rèn luyện bản lĩnh, trau dồi kiến thức, kỹ năng, nâng cao năng lực, nhất là ứng dụng chuyển đổi số trong thu thập thông tin, lắng nghe ý kiến cử tri nhanh hơn, minh bạch hơn, thực hiện tốt vai trò đại diện nhân dân, nhất là trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em.