Khẳng định giá trị lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập trong dòng chảy báo chí cách mạng

Dự tọa đàm có các Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Dương Trung Ý, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng.

“Tiếng kèn xung trận” của báo chí cách mạng Việt Nam

Phát biểu khai mạc, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa nhấn mạnh: Trải qua hơn một thế kỷ kể từ khi Báo Thanh niên ra đời năm 1925, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển, luôn giữ vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.

Trong dòng chảy đó, Báo Việt Nam Độc lập được khẳng định là một dấu son đặc biệt. Ra đời năm 1941 tại Cao Bằng, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp sáng lập và chỉ đạo, tờ báo đã trở thành “tiếng kèn xung trận”, góp phần thức tỉnh, giác ngộ quần chúng, chuẩn bị những điều kiện quan trọng cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa, Báo Việt Nam Độc lập không chỉ là di sản báo chí quý báu mà còn là biểu tượng của khát vọng độc lập dân tộc, tinh thần phụng sự Tổ quốc và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Những giá trị cốt lõi như tính chân thực, tính chiến đấu, tinh thần gần dân, vì dân vẫn giữ nguyên ý nghĩa trong bối cảnh chuyển đổi số và truyền thông đa nền tảng hiện nay.

Thực tiễn lịch sử cho thấy, sự ra đời của Báo Việt Nam Độc lập gắn liền với bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam. Ngày 28-1-1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng tại Pác Bó (Cao Bằng).

Trong bối cảnh đất nước chịu ách thống trị của thực dân, phát xít, yêu cầu đặt ra là phải nhanh chóng xây dựng lực lượng, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng. Để đưa chủ trương của Đảng đến với nhân dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc miền núi, Báo Việt Nam Độc lập ra đời ngày 1-8-1941 tại Khuổi Nặm (Pác Bó), mang số 101, vừa kế thừa truyền thống báo chí cách mạng, vừa bảo đảm bí mật trong điều kiện hoạt động khó khăn.

Báo cáo đề dẫn tại tọa đàm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh: Báo Việt Nam Độc lập là một trong những tờ báo tiêu biểu do Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp tổ chức, tham gia từ nội dung đến in ấn, phát hành. Trong điều kiện thiếu thốn về vật chất, phương tiện, tờ báo vẫn duy trì xuất bản đều đặn, trở thành công cụ tuyên truyền sắc bén của cách mạng, góp phần giác ngộ, vận động quần chúng tham gia đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Từ thực tiễn đó, nhiều bài học có giá trị được rút ra cho báo chí hiện nay. Trước hết là việc giữ vững tôn chỉ, mục đích, phát huy vai trò định hướng, dẫn dắt dư luận xã hội. Đồng thời, cần không ngừng đổi mới nội dung, phương thức thể hiện theo hướng gần gũi, dễ tiếp cận, tăng cường tương tác với công chúng.

Đặc biệt, phương pháp làm báo linh hoạt, sáng tạo, tận dụng điều kiện thực tiễn và phát huy sức mạnh cộng đồng chính là những kinh nghiệm quý báu mà Báo Việt Nam Độc lập để lại. Qua các tham luận, ý kiến trao đổi, các đại biểu tập trung phân tích những bài học kinh nghiệm, đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản báo chí gắn với giáo dục truyền thống, phát triển văn hóa, du lịch và quảng bá hình ảnh Cao Bằng.

Phát huy giá trị di sản báo chí cách mạng

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận 5 nội dung trọng tâm gồm: Bối cảnh ra đời, vai trò và đóng góp lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập; bảo tồn và phát huy giá trị tờ báo gắn với địa chỉ đỏ Cao Bằng; báo chí đồng hành cùng phát triển địa phương và truyền thông chính sách; báo chí địa phương trong giai đoạn chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy; những ký ức, trải nghiệm của các thế hệ người làm báo từng gắn bó với Báo Việt Nam Độc lập.

Đặc biệt, những chia sẻ của các nhà báo lão thành, từng công tác tại Báo Việt Nam Độc lập đã góp phần tái hiện sinh động một giai đoạn lịch sử đầy gian khó nhưng giàu ý chí và khát vọng.

Tọa đàm cũng làm rõ vai trò đặc biệt của Cao Bằng trong lịch sử cách mạng và báo chí cách mạng Việt Nam. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về lãnh đạo cách mạng; nơi hình thành căn cứ địa đầu tiên; nơi ra đời Mặt trận Việt Minh và nhiều tổ chức tiền thân của lực lượng vũ trang cách mạng.

Đồng thời, Cao Bằng cũng là địa bàn xuất bản Báo Việt Nam Độc lập và nhiều tài liệu tuyên truyền quan trọng, góp phần đưa đường lối của Đảng đến với nhân dân.

Những yếu tố lịch sử đặc biệt đó đã tạo nên vị trí riêng có của Cao Bằng, trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống cách mạng và báo chí.

Phát biểu bế mạc tọa đàm, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An khẳng định: Sự ra đời của Báo Việt Nam Độc lập là dấu mốc quan trọng đối với lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Trong điều kiện vô cùng khó khăn, tờ báo đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, cổ vũ quần chúng, góp phần truyền bá chủ trương của Đảng, khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh giành độc lập.

Từ những giá trị lịch sử đó, tọa đàm đặt ra yêu cầu mới đối với báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số, truyền thông đa nền tảng và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển đến đâu, những yếu tố cốt lõi của báo chí cách mạng vẫn không thay đổi, đó là bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

“Phát huy kết quả tọa đàm, tỉnh Cao Bằng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí, tổ chức nghiên cứu nhằm bảo tồn, phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập, gắn với giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học và phát triển văn hóa, du lịch lịch sử”, đồng chí Phan Thăng An nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ tọa đàm, triển lãm với chủ đề “Báo Việt Nam Độc lập và dòng chảy 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam” đã được tổ chức, trưng bày nhiều hiện vật, tư liệu quý về lịch sử báo chí.