Khám phá phong tục đón Tết Raya của đồng bào Chăm Islam tại Hà Nội

Trong đời sống tín ngưỡng của người Chăm Islam, tháng Ramadan là khoảng thời gian thiêng liêng, diễn ra từ ngày 1-9 đến 30-9 theo Hồi lịch. Trong suốt tháng này, từ khi bình minh đến lúc mặt trời lặn, các tín đồ thực hiện việc nhịn ăn, nhịn uống và giữ gìn bản thân theo giáo lý.

Khi tháng Ramadan dần khép lại, cộng đồng bắt đầu chờ đợi ngày Tết Raya Aidil Fitri. Vào ngày thứ 29 của tháng Ramadan, những người có chức sắc và uy tín trong làng quan sát trăng non để xác định ngày bắt đầu Tết Raya. Nếu trăng non xuất hiện, ngày hôm sau là ngày Tết; nếu chưa xuất hiện, cộng đồng tiếp tục chờ thêm một ngày. Tiếng trống truyền thống được sử dụng để thông báo ngày lễ đến người dân trong xóm, làng.

Trước ngày Tết, các gia đình cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị trang phục đẹp và những món ăn truyền thống. Những người phụ nữ Chăm khéo léo chuẩn bị món cà ri cùng các loại bánh, trong khi các thành viên trong gia đình chung tay sửa soạn để đón ngày lễ.

Điểm nhấn của chương trình là phần tái hiện các hoạt động trong ngày Tết Raya Aidil Fitri, từ hình ảnh người dân trong trang phục đẹp cùng nhau đến thánh đường thực hiện nghi lễ đến những giây phút đoàn tụ sau buổi lễ.

Tại thánh đường, mọi người xếp thành hàng ngay ngắn, chuẩn bị cho nghi thức hành lễ. Hai vị chức sắc là Ông Ymum và Ông Khotib đảm nhiệm những vai trò quan trọng trong buổi lễ. Sau khi ổn định vị trí, cộng đồng thực hiện nghi thức cầu nguyện.

Sau nghi lễ tại thánh đường, người Chăm trao cho nhau lời chúc mừng và lời xin lỗi, thể hiện tinh thần bao dung qua lời “Maaf”, với ý nghĩa xin tha thứ. Đây là một trong những nét đẹp được chương trình nhấn mạnh, bởi Tết Raya không chỉ là dịp đánh dấu kết thúc tháng Ramadan mà còn là thời điểm mỗi người hướng đến sự hòa giải, sẻ chia và gắn kết cộng đồng.

Không khí ngày Tết tiếp tục được tái hiện qua cảnh các gia đình trở về nhà, chuẩn bị mâm cơm đầu tiên của ngày Raya. Những món ăn quen thuộc, các loại bánh truyền thống và câu chuyện sum vầy tạo nên không gian đầm ấm, thể hiện tinh thần đoàn kết trong đời sống cộng đồng.

Một nét văn hóa khác được đề cập trong kịch bản là việc tổ chức đám cưới trong ba ngày Tết Raya, góp phần làm cho không khí ngày lễ thêm vui tươi, nhộn nhịp và tăng cường sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng Chăm Islam.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, việc tái hiện “Tết Raya Aidil Fitri”, góp phần giúp công chúng hiểu hơn về phong tục, tín ngưỡng và những giá trị nhân văn của đồng bào Chăm Islam An Giang. Đây cũng là hoạt động nhằm tăng sức hấp dẫn của Làng Văn hóa, du lịch các dân tộc Việt Nam tới người dân và du khách.