Khai mở tiềm năng lãnh đạo nữ: Chìa khóa cho tăng trưởng dài hạn toàn cầu

Trong bối cảnh phụ nữ ngày càng chiếm vai trò trong hệ thống kinh tế toàn cầu, hệ thống đào tạo và phát triển những nhà lãnh đạo nữ vẫn vận hành một cách ngẫu nhiên, thay vì có chiến lược rõ ràng.

Điều gì đang đặt ra đối với lãnh đạo nữ?

Đầu tư sớm vào cơ hội lãnh đạo cho phụ nữ trẻ không chỉ định hình sự nghiệp cá nhân mà còn mở khóa giá trị kinh tế dài hạn, khi phụ nữ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thị trường, dòng vốn và các thể chế.

Khi phụ nữ trẻ được tiếp cận sớm với giáo dục chất lượng, cơ hội lãnh đạo, cố vấn và mạng lưới đồng nghiệp, lợi ích của những yếu tố này tích lũy trong nhiều thập kỷ.

Lập luận kinh tế vĩ mô cho điều này không còn mang tính giả thuyết. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết việc thu hẹp khoảng cách giới trong tham gia lực lượng lao động có thể tăng GDP trung bình 23% ở các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, nơi khoảng cách này vẫn còn rất lớn.

Mối liên hệ này cũng thể hiện trong quản trị: Tăng 10% số phụ nữ trong nghị viện tương ứng với tăng trưởng GDP cao hơn 0,7%.

Những quốc gia có tỷ lệ lãnh đạo chính trị nữ cao hơn thường thúc đẩy các chính sách mở rộng tiếp cận thị trường lao động, như nghỉ phép gia đình có lương, minh bạch tiền lương và hệ thống chăm sóc trẻ em, qua đó thúc đẩy năng suất và giá trị kinh tế.

Ngược lại, loại trừ phụ nữ khỏi cơ hội lãnh đạo gây ra tổn thất có thể đo lường được đối với GDP.

Tuy nhiên, con đường đến lãnh đạo vẫn khó khăn hơn nhiều đối với phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ trẻ. Những rào cản mang tính cấu trúc thường làm chậm khả năng tiếp cận trách nhiệm, sự công nhận và các mạng lưới quan hệ.

Cuốn sách Invisible Women của Caroline Criado Perez minh chứng rõ điều này: 40% phụ nữ rời ngành công nghệ trong 10 năm đầu sự nghiệp, trong khi con số ở nam giới chỉ 17%. Khoảng cách 23 điểm phần trăm này không phải do thiếu tài năng, mà là kết quả của các rào cản cấu trúc, dẫn đến sự thất thoát nguồn nhân lực.

Khi những rào cản này được chủ động tháo gỡ và những phụ nữ trẻ có tiềm năng được đầu tư sớm, quá trình tích lũy kỹ năng lãnh đạo sẽ tăng tốc, đồng thời giảm nguy cơ rời bỏ các lĩnh vực có tác động lớn. Tác động lan tỏa đối với các tổ chức, nền kinh tế và cộng đồng là rất sâu rộng.

Giáo dục chất lượng - đòn bẩy đầu tiên và mạnh mẽ nhất

Đối với những nhà lãnh đạo như Sunita Dangol - quyền Thị trưởng Kathmandu, hay Laura Reyna de la Garza - nhà sáng lập PuenTech Lab và Quản lý chính sách công của TikTok khu vực Mỹ Latinh, cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng không phải điều hiển nhiên.

Dangol lớn lên trong cộng đồng Newar từng bị gạt ra bên lề ở Nepal, còn Reyna de la Garza đến từ một thị trấn nhỏ ở vùng biên giới Mexico. Trong cả hai trường hợp, sự kiên quyết của gia đình cùng các học bổng hỗ trợ đã tạo nên sự khác biệt giữa con đường dẫn đến lãnh đạo và việc bị đóng lại những cơ hội đó.

Bà Laura Reyna de la Garza chia sẻ: “Bà tôi chưa từng học hết trung học. Mẹ tôi phải dừng việc học đại học để kết hôn và nuôi dạy chúng tôi. Nhưng họ đảm bảo rằng tôi có thể học ở ngôi trường tốt nhất và thậm chí đạt được bằng tiến sĩ. Khoản đầu tư đó là điều tôi mãi mãi biết ơn, vì nó cho phép tôi dám mơ những giấc mơ lớn.”

Nếu giáo dục mở cánh cửa, thì sự cố vấn giúp cánh cửa đó không khép lại.

Cố vấn giúp truyền đạt kiến thức, quy tắc không thành văn về thăng tiến, đàm phán và điều hướng chính trị, vốn quyết định ai sẽ tiến lên và ai sẽ dậm chân tại chỗ. Quan trọng hơn, nó cung cấp nền tảng tâm lý và xã hội để phụ nữ có thể kiên cường trong những môi trường tồn tại rào cản giới.

Hành trình của Yawa Hansen-Quao là minh chứng rõ ràng. Sự can thiệp của một người cố vấn trong giai đoạn khó khăn tài chính đã giúp bà tiếp tục việc học. Sau đó, bà sáng lập Leading Ladies Network, tổ chức đào tạo phụ nữ châu Phi cho các vị trí lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực.

“Phòng thí nghiệm lãnh đạo” và mạng lưới đồng đẳng

Oana-Silvia Țoiu từng tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos năm 2019 với tư cách đại biểu trẻ. Bảy năm sau, cô quay lại Davos với cương vị Bộ trưởng Ngoại giao Romania.

Con đường từ một nữ đại biểu thanh niên đến vị trí cấp bộ không phải là sự tình cờ, mà phản ánh tác động của việc tiếp xúc sớm với tư duy hệ thống, đối thoại đa phương và trách nhiệm lãnh đạo.

Theo quyền Thị trưởng Kathmandu Sunita Dangol, hành trình lãnh đạo của bà bắt đầu từ rất lâu trước khi bước vào chính trị chính thức.

“Nó bắt đầu khi tôi là một nhà hoạt động xã hội và văn hóa, làm việc chặt chẽ với các cộng đồng cơ sở từ trẻ em đến người lớn, đặc biệt tập trung vào trao quyền cho phụ nữ. Những trải nghiệm ban đầu đó đã định hình niềm tin của tôi rằng lãnh đạo có ý nghĩa phải luôn gắn với trải nghiệm thực tế của con người”, bà cho biết.

Trong khi đó, Taylor Hawkins và Fatima-Zahra Ma-el-ainin đã biến mối thân tình trong cộng đồng Global Shapers của Diễn đàn Kinh tế Thế giới thành sự hợp tác thể chế. Họ cùng thiết kế và triển khai Future50, một sáng kiến của Diễn đàn Kinh tế Thế giới tập trung vào tư duy chiến lược liên thế hệ.

Ngày nay, họ đang truyền cảm hứng cho thế hệ những nhà kiến tạo thay đổi mới, khuyến khích họ tận dụng tư duy liên thế hệ trong nhiều lĩnh vực.

Các mạng lưới đồng đẳng giúp khắc phục điều này bằng cách cung cấp sự công nhận, trao đổi thông tin và cảm giác thuộc về, cho phép phụ nữ thể hiện năng lực đúng với tiềm năng của mình.

Hiện nay, Sunita Dangol điều hành quản trị đô thị của một thành phố hơn một triệu dân; Laura Reyna de la Garza hoạt động ở giao điểm giữa công nghệ và chính sách công tại Mỹ Latinh; Oana-Silvia Țoiu tham gia định hình chính sách đối ngoại của Romania; còn Yawa Hansen-Quao, Taylor Hawkins và Fatima-Zahra Ma-el-ainin đang xây dựng các mạng lưới đào tạo lãnh đạo quy mô lớn.

Điểm chung của họ là từng được tiếp cận sớm với giáo dục, sự cố vấn hoặc các nền tảng lãnh đạo. Những khoản "đầu tư" ban đầu này không chỉ tác động đến sự nghiệp cá nhân, mà còn lan tỏa tới các tổ chức, cộng đồng và nền kinh tế.

Khi phụ nữ trẻ được trao cơ hội sớm để phát triển kỹ năng, đảm nhận trách nhiệm và xây dựng mạng lưới, hiệu quả sẽ tích lũy qua nhiều thập kỷ, giúp họ bước vào các vị trí lãnh đạo sớm hơn và duy trì vai trò đó bền vững hơn.