Khai mạc Phiên trọng thể Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Đại hội.

Cùng dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư: Phan Diễn, Trần Quốc Vượng; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; các đồng chí Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Trung ương Đảng; các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể, cơ quan Trung ương; các đồng chí lãnh đạo các tỉnh, thành ủy...

Tham dự Đại hội có 780 đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của hơn 10 triệu đoàn viên công đoàn và đông đảo người lao động cả nước.

Dành hơn 27,2 nghìn tỷ đồng chăm lo cho người lao động

Phát biểu khai mạc Đại hội, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẳng định, giai đoạn 2023-2026, tình hình thế giới và trong nước diễn biến phức tạp, chứa đựng nhiều yếu tố không thuận lợi đối với việc làm, đời sống người lao động và hoạt động Công đoàn. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hiệp thương thống nhất của MTTQ, Công đoàn Việt Nam đã vượt mọi khó khăn, chủ động thích ứng, đạt được một số kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.

Nổi bật là vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được khẳng định, có những dấu ấn mới. Số lượng, tỷ lệ bao phủ và chất lượng thỏa ước lao động tập thể tiếp tục được nâng lên, đạt tỷ lệ gần 81% tổng số doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở (tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ). Các chương trình chăm lo phúc lợi được triển khai sâu rộng, tiếp tục đổi mới phương thức, cách làm, xây dựng nhiều mô hình mới. Trong hơn hai năm, toàn hệ thống đã dành hơn 27,2 nghìn tỷ đồng chăm lo cho người lao động.

Hoạt động phổ biến, tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý và bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tiếp tục được chú trọng. Công đoàn tích cực nắm bắt, tham gia giải quyết kịp thời, hiệu quả các vụ tranh chấp lao động và ngừng việc tập thể, góp phần ổn định quan hệ lao động.

Công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, người lao động và truyền thông về tổ chức Công đoàn được đổi mới về nội dung, hình thức, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, giác ngộ giai cấp, trách nhiệm công dân, tác phong làm việc, củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.

Các phong trào thi đua yêu nước lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng cống hiến, thúc đẩy tiềm năng sáng tạo của người lao động với hơn 380 nghìn sáng kiến, ứng dụng trong thực tiễn, tổng giá trị làm lợi hơn 40 nghìn tỷ đồng, trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của các doanh nghiệp và đất nước.

Toàn hệ thống tập trung triển khai nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy công đoàn các cấp gắn với thực hiện tinh giản biên chế theo chỉ đạo của Trung ương, phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị. Qua sắp xếp, tổ chức bộ máy công đoàn đã được tinh gọn, giảm số lượng lớn cán bộ công đoàn chuyên trách; bước đầu hoạt động đáp ứng yêu cầu theo mô hình mới, duy trì liên tục các hoạt động toàn hệ thống.

Với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, từ đầu năm 2024 đến tháng 5- 2026 cả nước phát triển mới được trên 2,2 triệu đoàn viên, thành lập mới hơn 15.000 công đoàn, nghiệp đoàn cơ sở. Công tác xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh ngày càng đi vào thực chất....

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẳng định, những kết quả đạt được trong hai năm rưỡi qua của Công đoàn Việt Nam và người lao động cả nước đóng góp quan trọng vào thành quả chung của đất nước, góp phần tăng cường sức mạnh của hệ thống chính trị, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân. Đó là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ của Nhà nước, chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội; sự đồng hành của người sử dụng lao động và trên hết là tinh thần chủ động, nỗ lực, kiên trì, bền bỉ, không ngừng đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động cả nước.

Vui mừng, phấn khởi trước những kết quả đã đạt được, song, tổ chức Công đoàn không khỏi suy tư, trăn trở vì vẫn còn những hạn chế, yếu kém, đòi hỏi phải sớm khắc phục. Đó là: Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động và tình hình quan hệ lao động còn chưa kịp thời, chưa đầy đủ; việc đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động có lúc, có nơi, có việc chậm, bỏ trống, chưa hiệu quả. Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật cho đoàn viên, người lao động chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở chưa đạt chỉ tiêu đề ra; cán bộ công đoàn chuyên trách thiếu, một bộ phận yếu, chưa đáp ứng yêu cầu; mô hình tổ chức bộ máy và việc vận hành bộ máy sau sắp xếp còn bất cập, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động. Công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII Công đoàn Việt Nam ở một số nội dung, lĩnh vực còn chậm, kết quả chưa cao.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, Dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII trình Đại hội nghiêm túc nhìn nhận, phân tích sâu sắc các nguyên nhân của các hạn chế, yếu kém, đồng thời, rút ra 5 bài học kinh nghiệm để tiếp tục phát huy kết quả, điểm mạnh, khắc phục hạn chế, yếu kém trong nhiệm kỳ tới.

Dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII xác định mục tiêu tổng quát nhiệm kỳ 2026-2031 là: Tập trung phát triển
đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động; thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; thúc đẩy thực hiện dân chủ tại nơi làm việc; tuyên truyền, vận động người lao động đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng khoa học - công nghệ, xây dựng lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Tạo sức mạnh tổng, chăm lo, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của người lao động

Tại Đại hội, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội đã trình bày báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn với Đảng, Nhà nước; các tổ chức công đoàn đã chia sẻ nhiều cách làm hay, kinh nghiệm quý về công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật cho đoàn viên, người lao động, góp phần ổn định quan hệ lao động, xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Thắng - Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội, trong mọi giai đoạn cách mạng, giai cấp công nhân luôn là lực lượng tiên phong, được Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn quan tâm xây dựng. Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc phương thức lao động, mô hình sản xuất và đời sống xã hội, yêu cầu đặt ra đối với tổ chức công đoàn không chỉ là làm tốt công tác chăm lo, bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động, mà phải tập trung xây dựng đội ngũ công nhân có bản lĩnh chính trị vững vàng, tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng cao.

Các cấp Công đoàn Thủ đô luôn xác định: "Muốn tập hợp được người lao động, phải đến gần họ; muốn tuyên truyền hiệu quả thì phải nói đúng, nói thuyết phục điều người lao động cần, phải coi tuyên truyền, giáo dục là chiến lược để chiếm lĩnh niềm tin, giữ vững ổn định quan hệ lao động, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô và đất nước". Từ tư duy đó, Công đoàn Thủ đô đã kiên trì đổi mới theo hướng: Lấy người lao động làm trung tâm, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động, lấy công nghệ số làm công cụ kết nối, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo; đẩy mạnh tuyên truyền truyền thống sang tuyên truyền trên đa nền tảng, đa tương tác.

"Chính nhờ sự nỗ lực đó đã góp phần quan trọng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Công nhân lao động Thủ đô có bản lĩnh vững vàng, chủ động tiếp cận khoa học, chuyển đổi số. Giai đoạn 2021-2025, số vụ ngừng việc tập thể trên địa bàn thành phố giảm mạnh so với giai đoạn trước. Phần lớn các vụ việc phát sinh được giải quyết kịp thời, thông qua đối thoại, thương lượng tại cơ sở", đồng chí Nguyễn Văn Thắng cho biết.

Đại diện hơn 23 ngàn công đoàn cơ sở, hơn 2,4 triệu đoàn viên công đoàn và gần 7,2 triệu công nhân, viên chức, lao động thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Kim Loan cho biết, sau quá trình sắp xếp, hợp nhất tổ chức công đoàn 3 tỉnh, thành: thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, với số lượng đoàn viên công đoàn chiếm khoảng 1/4 số đoàn viên công đoàn cả nước; thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có số lượng đoàn viên và công đoàn cơ sở lớn nhất Việt Nam. Đây vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa hoạt động công đoàn để đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, các cấp Công đoàn thành phố đã tổ chức hơn 26.000 lượt đối thoại tại nơi làm việc và phối hợp tổ chức hơn 20.000 hội nghị người lao động tại doanh nghiệp. Qua đó, nhiều kiến nghị chính đáng của người lao động về tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, an toàn lao động, bữa ăn ca, môi trường làm việc đã được giải quyết kịp thời, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Song song đó, công tác thương lượng tập thể tiếp tục được các cấp công đoàn thành phố chú trọng theo hướng thực chất, hiệu quả. Hơn 18.000 bản thỏa ước lao động tập thể đang được thực hiện với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật; nhiều doanh nghiệp duy trì mức lương cao hơn so với lương tối thiểu vùng 5-10%; nhiều chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà trọ, khám sức khỏe định kỳ, chăm lo lao động nữ mang thai, nuôi con nhỏ; nhiều buổi tham quan nghỉ dưỡng được tổ chức; nhiều hoạt động hỗ trợ đoàn viên người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bệnh hiểm nghèo...

“Trong điều kiện biên chế hiện tại là 130, giảm 300 biên chế so với số lượng cơ học của 3 LĐLĐ cộng lại, chúng tôi xác định đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản lý đoàn viên. Công đoàn thành phố đã chủ động xây dựng chương trình kết nối các cấp trên nền tảng số, từng bước hình thành dữ liệu quản lý đoàn viên đồng bộ liên thông, giúp công tác quản lý, công tác chăm lo người lao động ngày càng chính xác và kịp thời hơn”, đồng chí Nguyễn Kim Loan nói.

Từ thực tiễn hoạt động thời gian qua, đại diện Liên đoàn Lao động thành phố Hồ Chí Minh khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng tổ chức Công đoàn thành phố hiện đại, gần gũi, kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của người lao động; tăng cường sự lãnh đạo cấp ủy, sự phối hợp của chính quyền các cấp và các tổ chức chính trị xã hội để tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác chăm lo, đại diện cho quyền lợi ích hợp pháp của người lao động; góp phần xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Công đoàn phải thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra trong thời điểm đất nước đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.

Trong hành trình đó, giai cấp công nhân và người lao động giữ vai trò đặc biệt quan trọng; là lực lượng trực tiếp tạo ra của cải vật chất, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Không thể xây dựng nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu đội ngũ công nhân hiện đại; không thể nâng cao năng suất lao động nếu người lao động không được đào tạo, chăm lo, bảo vệ và khơi dậy khát vọng cống hiến. Vì vậy, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam còn là dịp xác định rõ hướng đi để Công đoàn Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Đánh giá cao những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận các cấp công đoàn đã tích cực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; chăm lo việc làm, thu nhập, phúc lợi, nhà ở và điều kiện làm việc cho người lao động; triển khai hiệu quả các chương trình như “Tết Sum vầy”, “Tháng Công nhân”, “Mái ấm Công đoàn”, chương trình phúc lợi đoàn viên...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ một số hạn chế như hoạt động công đoàn ở một số nơi còn nặng tính hành chính, phong trào; năng lực đại diện, đối thoại, bảo vệ quyền lợi người lao động một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; Công đoàn cơ sở ở không ít doanh nghiệp còn yếu, chưa kịp thời nắm bắt và giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Trước yêu cầu mới của quá trình chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn, sâu hơn, thực chất hơn. Công đoàn không thể mạnh nếu xa công nhân; không thể hấp dẫn nếu người lao động không thấy quyền lợi của mình được bảo vệ tốt hơn”.

Định hướng nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Công đoàn Việt Nam tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động công đoàn. Người công nhân hôm nay không chỉ cần đôi bàn tay cần cù, mà còn cần tri thức, kỹ năng, kỷ luật, tác phong công nghiệp, năng lực làm chủ công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo. Công đoàn phải cùng Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo chăm lo nâng cao trình độ nghề nghiệp, kỹ năng số, kỹ năng thích ứng cho người lao động.

Công đoàn Việt Nam phải lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động. Hiệu quả công đoàn không chỉ đo bằng số cuộc họp, số văn bản, số phong trào, mà phải đo bằng niềm tin của đoàn viên, sự hài lòng của người lao động, chất lượng thỏa ước lao động tập thể, số vụ việc được bảo vệ thành công, mức độ cải thiện đời sống tại cơ sở. Ở đâu người lao động, ở đó phải có công đoàn. Ở đâu quyền lợi chính đáng của người lao động bị ảnh hưởng, ở đó công đoàn phải có tiếng nói. Ở đâu có nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động, ở đó công đoàn phải chủ động đối thoại, hòa giải, bảo vệ cái đúng, bảo vệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công đoàn cơ sở, coi cơ sở là địa bàn quyết định sức sống của tổ chức Công đoàn; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, góp phần giữ vững ổn định xã hội và môi trường phát triển đất nước; xây dựng Công đoàn Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa, minh bạch và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới; Công đoàn phải tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân.

"Các cấp ủy, chính quyền phải coi chăm lo giai cấp công nhân là nhiệm vụ chính trị quan trọng; thường xuyên đối thoại, lắng nghe, giải quyết kịp thời kiến nghị chính đáng của công nhân, người lao động. Các chính sách về tiền lương, nhà ở, bảo hiểm, đào tạo nghề, an toàn lao động, thiết chế văn hóa công nhân phải được triển khai thực chất, có kiểm tra, giám sát, có kết quả cụ thể. Công đoàn cũng cần quan tâm đến cuộc sống của người lao động, vì ngoài nhà máy, xí nghiệp, công xưởng sản xuất, xung quanh họ còn là xã hội, là thôn xóm, là phố phường, là khu dân cư, là gia đình, là ông bà, bố mẹ, anh em, con cháu của những người lao động", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Thay mặt tổ chức Công đoàn Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn trân trọng cảm ơn những đánh giá, ghi nhận và chỉ đạo sâu sắc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đồng chí khẳng định Đại hội XIV sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến chỉ đạo để bổ sung, hoàn thiện văn kiện và cụ thể hóa thành các chương trình hành động trong nhiệm kỳ mới; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn bản lĩnh, trách nhiệm, gần gũi với người lao động; phát huy vai trò là trung tâm tập hợp, đoàn kết giai cấp công nhân và người lao động cả nước, góp phần xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Chiều nay, Đại hội tiếp tục làm việc.