Khai giảng năm học mới - mở cánh cửa cho những đổi thay

Thêm cơ hội đồng hành cùng con

Ngày khai giảng năm nay mang đến những cảm xúc đặc biệt khi ngày 5-9 rơi vào thứ Bảy. Với nhiều phụ huynh, đây là cơ hội hiếm có để tạm gác công việc, trực tiếp đưa con đến trường và chứng kiến trọn vẹn những khoảnh khắc đầu tiên của năm học mới.

Đã gần chục năm nay, anh Nguyễn Việt Cường, ở Hoàng Mai, Hà Nội mới có dịp đi khai giảng cùng con. Anh Cường chia sẻ: “Nếu như những năm trước, ngày khai giảng diễn ra trong sự vội vã khi tôi phải tranh thủ đưa con đến trường, rồi nhanh chóng trở lại công việc, thì năm nay, tôi có thêm thời gian để đứng bên con trong ngày đặc biệt”.

Với chị Trần Thị Thúy, ở phường Thanh Xuân, việc được cùng con dự lễ khai giảng cũng mang lại cảm xúc rất khác. Văn phòng vẫn làm việc sáng thứ Bảy nhưng năm nay, lãnh đạo cơ quan tạo điều kiện để nhân viên nghỉ làm đi khai giảng cùng con.

“Đã lâu lắm rồi tôi mới có tâm trạng hân hoan, háo hức này. Điều tôi vui nhất là thấy trường lớp ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn. Thầy cô quan tâm, tỉ mỉ, chăm sóc học sinh từ những điều nhỏ nhất và ngày càng có nhiều hơn sự quan tâm cha mẹ dành cho việc học của con cái. Tôi hi vọng, với sự quan tâm, đầu tư ngày càng có trọng tâm, trọng điểm hiện nay, các con sẽ ngày càng được thụ hưởng những điều kiện tốt hơn nữa”, chị Thúy chia sẻ.

Không chỉ là một buổi lễ, với nhiều gia đình, sự hiện diện của cha mẹ trong ngày khai trường còn là một kỷ niệm đẹp trên hành trình trưởng thành của con. Chị Hoàng Thị Lan, phụ huynh Trường Tiểu học Văn Yên, phường Hà Đông cho biết, những năm trước thường chỉ có đại diện cha mẹ học sinh đến trường nhưng năm nay, rất đông phụ huynh có mặt từ sớm.

“Đó có thể chỉ là một cái nắm tay trước cổng trường, một bức ảnh lưu niệm, ánh mắt dõi theo con trong lễ chào cờ hay khoảnh khắc cha mẹ chứng kiến tiếng trống khai trường vang lên. Những điều tưởng như rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa lớn với trẻ, nhất là học sinh đầu cấp”, chị Lan chia sẻ.

Theo cô Bùi Thị Mai Hoa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Văn Yên, sự hiện diện của phụ huynh cũng tạo thêm một điểm kết nối giữa gia đình và nhà trường. Khi cha mẹ trực tiếp chứng kiến môi trường học tập, lắng nghe thông điệp năm học và gặp gỡ thầy cô, sự đồng hành trong giáo dục trở nên cụ thể hơn.

“Giáo dục một đứa trẻ không thể chỉ là công việc của nhà trường. Những gì diễn ra ở lớp học cần được tiếp nối bằng sự quan tâm, lắng nghe và đồng hành của gia đình”, cô Mai Hoa chia sẻ.

Từ những mong muốn gần gũi đến thay đổi thực chất

Nếu niềm vui trong ngày khai giảng là sự háo hức của học sinh và sự hiện diện của cha mẹ thì phía sau đó là những kỳ vọng cụ thể hơn đối với năm học mới.

Trong bối cảnh Hà Nội vừa thực hiện sắp xếp trường học, phụ huynh quan tâm chất lượng giáo dục sẽ thay đổi ra sao? Việc tổ chức, vận hành những mô hình trường mới có ảnh hưởng đến học sinh hay không; phương pháp dạy học sẽ được đổi mới thế nào để đáp ứng yêu cầu của thời đại công nghệ. Quan trọng hơn, nhiều cha mẹ mong muốn việc học không chỉ hướng tới điểm số mà giúp con hình thành năng lực, phẩm chất, sự tự tin và khả năng thích ứng.

Tại Hệ thống Giáo dục Lý Thái Tổ, những yêu cầu đó được cụ thể hóa trong chủ đề năm học 2026-2027 “Trí tuệ nhân văn - Vươn tầm hội nhập”, với ba định hướng: ứng dụng AI và công nghệ trong dạy - học; phát triển năng lực ngoại ngữ, giao tiếp toàn cầu; mở rộng chương trình và hợp tác giáo dục quốc tế.

Đáng chú ý, công nghệ được xác định là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế tư duy của người học. Học sinh được định hướng sử dụng AI để tìm hiểu kiến thức, giải quyết vấn đề, nâng cao hiệu quả học tập và phát huy sáng tạo, đồng thời được trang bị tư duy phản biện, văn hóa số, trách nhiệm và kỹ năng an toàn trên môi trường mạng.

Cách tiếp cận này cũng cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ của giáo dục hiện đại: học sinh cần làm chủ công nghệ nhưng không phụ thuộc vào công nghệ; có kiến thức nhưng đồng thời phải biết tư duy, giao tiếp, hợp tác và ứng xử.

Những kỳ vọng từ phụ huynh cũng đặt ra yêu cầu đổi mới ở tầm quản lý ngành. Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên toàn hệ thống giáo dục Thủ đô thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành đầy đủ, đồng thời tiếp tục cụ thể hóa các định hướng lớn về đột phá phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chia sẻ với phóng viên, PGS.TS Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, trong năm học mới, đổi mới quản trị giáo dục dựa trên dữ liệu là khâu đột phá, trong khi đó, phát triển toàn diện người học là ưu tiên xuyên suốt. Hai yêu cầu này cần được triển khai đồng thời, hỗ trợ lẫn nhau để nâng cao chất lượng giáo dục Thủ đô.

Với hơn 2,32 triệu học sinh, Hà Nội đang từng bước chuyển từ quản trị dựa nhiều vào hồ sơ, kinh nghiệm và báo cáo tổng hợp sang khai thác dữ liệu để nhận diện nhu cầu thực tế: nơi thiếu trường, thiếu lớp; môn học thiếu giáo viên; học sinh cần được hỗ trợ; đồng thời đánh giá hiệu quả của từng chính sách.

Đến nay, 100% trẻ mầm non và học sinh phổ thông đã được cấp mã định danh học tập (Learning ID), xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; 97,6% học sinh trong phạm vi triển khai đã được tạo lập học bạ số và ký số. Năm học này, trọng tâm không chỉ là tiếp tục số hóa mà là khai thác dữ liệu để dự báo, điều tiết nguồn lực, giảm nhập liệu trùng lặp và hỗ trợ giáo viên, học sinh tốt hơn.

“Cùng với đổi mới quản trị, giáo dục toàn diện người học tiếp tục là trọng tâm. Hà Nội hướng tới sự phát triển hài hòa về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm công dân. Các nhà trường sẽ tăng cường giáo dục cảm xúc, kỹ năng xã hội, tư vấn tâm lý, xây dựng văn hóa học đường và trường học hạnh phúc

Đích đến của những đổi mới này là mỗi học sinh đều được nhìn thấy, được lắng nghe và được hỗ trợ; mỗi giáo viên có điều kiện dạy tốt hơn; mỗi hiệu trưởng có đủ thông tin để điều hành và chịu trách nhiệm rõ ràng hơn; mỗi phụ huynh có thể yên tâm và đồng hành cùng nhà trường”, PGS.TS Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh.

Tiếng trống khai trường đã vang lên. Một năm học mới bắt đầu, mang theo niềm vui của học sinh, sự đồng hành của cha mẹ và những kỳ vọng vào một nền giáo dục ngày càng hiện đại, nhân văn. Khi nhà trường, gia đình và ngành Giáo dục cùng chung một hướng đi, cánh cửa năm học mới sẽ không chỉ mở ra một hành trình học tập, mà còn mở ra những cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành tốt hơn.