Khắc phục bệnh héo vàng, bứt phá 1 tỷ USD xuất khẩu cho chuối Việt

Ngày 13/12, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), Báo NN&MT, cùng Viện Nghiên cứu Rau quả đã phối hợp tổ chức diễn đàn "Giải pháp phòng trừ bệnh héo vàng hại chuối".

Triển vọng xuất khẩu lớn và thách thức bệnh dịch

Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nguyễn Quốc Mạnh, cho biết chuối là một trong 14 cây ăn trái chủ lực của Việt Nam. Năm 2024, chuối đạt kim ngạch xuất khẩu 380 triệu USD, đứng thứ 4 trong nhóm trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Dự kiến năm 2025, diện tích chuối cả nước sẽ đạt trên 163.000 ha với sản lượng khoảng 2,75 triệu tấn.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc Unifarm Phạm Quốc Liêm, chỉ ra rằng thị trường chuối toàn cầu đang rộng mở, với quy mô đạt 139,51 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến tăng lên 175,51 tỷ USD vào năm 2029. Ông Liêm tin rằng với nhu cầu thị trường lớn và tiềm năng trong nước, xuất khẩu chuối hoàn toàn có thể đạt mốc 1 tỷ USD trong thời gian tới và 4 tỷ USD trong tương lai không xa.

Tuy nhiên, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT PGS.TS Lê Quốc Doanh, nhận định rằng mặc dù xuất khẩu rau quả nói chung đã vượt xa mục tiêu ban đầu (vượt mốc 8 tỷ USD so với 5-6,5 tỷ USD dự kiến), ngành chuối vẫn cần được đánh giá lại toàn diện về tiềm năng, hiệu quả kinh tế và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, dịch bệnh. 

Đưa giống chuối kháng bệnh Panama vào sản xuất 

Tại diễn đàn, các chuyên gia đã tập trung thảo luận về các giải pháp đa chiều để ứng phó với dịch bệnh và nâng cao giá trị ngành chuối. Hiện Việt Nam ưu tiên chọn tạo giống chuối có năng suất cao, chất lượng tốt và khả năng kháng bệnh Panama, với những điển hình như giống UNI 126 của Unifarm và Furi 5 của Viện Nghiên cứu Rau quả.

Nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT PGS.TS Lê Quốc Doanh, nhấn mạnh cần đặt việc phòng trừ bệnh Panama vào bức tranh tổng thể của tái cơ cấu ngành chuối. Điều này bao gồm nâng cao năng suất, chất lượng, cải thiện kỹ thuật canh tác, chính sách hỗ trợ, liên kết sản xuất và xây dựng thương hiệu để đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng nền sản xuất bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc. Các yêu cầu về vùng trồng đăng ký, nhật ký sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cơ sở đóng gói đạt chuẩn và hệ thống truy xuất nguồn gốc đang trở thành tiêu chí bắt buộc.