Iran và Mỹ hoàn tất bản ghi nhớ 14 điểm, hướng tới thỏa thuận hòa bình

Theo văn bản này, Iran và Mỹ cùng các đồng minh cam kết chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon.

Về phía Mỹ, các quan chức Washington cũng đã công bố nội dung bản ghi nhớ nói trên. Reuters và AP đều đăng tải toàn văn văn kiện sau khi thỏa thuận được hoàn tất.

Hai bên cam kết không tiến hành chiến tranh hoặc hoạt động quân sự chống lại nhau trong tương lai, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đồng thời tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon.

Hai nước cũng cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương, đồng thời tiến hành đàm phán để đạt được một hiệp định hòa bình cuối cùng trong vòng tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu hai bên đồng thuận.

Ngay sau khi ký MoU, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ việc phong tỏa hàng hải đối với Iran và chấm dứt các hành động cản trở hoạt động vận tải biển của nước này. Quá trình dỡ bỏ hoàn toàn dự kiến hoàn thành trong 30 ngày.

Đổi lại, Iran sẽ khôi phục hoạt động hàng hải thương mại về mức trước chiến tranh và tạo điều kiện cho tàu thương mại đi lại an toàn giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman trong thời hạn 60 ngày.

MoU cũng nêu việc Iran sẽ thảo luận với Oman về cơ chế quản lý tương lai đối với Eo biển Hormuz, đồng thời trao đổi với các quốc gia ven Vịnh khác liên quan đến hoạt động hàng hải trong khu vực.

Về kinh tế, Mỹ cùng các đối tác khu vực cam kết xây dựng kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế Iran với tổng giá trị ít nhất 300 tỷ USD. Cơ chế triển khai cụ thể sẽ được thống nhất trong hiệp định cuối cùng.

Washington cũng cam kết cung cấp mọi giấy phép và miễn trừ cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan đến Iran, đồng thời dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt đối với Tehran, bao gồm các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các biện pháp của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), theo lộ trình sẽ được hai bên thống nhất.

Về chương trình hạt nhân, Iran tái khẳng định không phát triển hoặc mua vũ khí hạt nhân. Hai bên đồng ý giải quyết vấn đề kho uranium làm giàu của Iran thông qua cơ chế được thống nhất chung và dưới sự giám sát của IAEA.

Các cuộc thảo luận về làm giàu uranium và nhu cầu hạt nhân dân sự của Iran cũng sẽ tiếp tục trong khuôn khổ đàm phán hiệp định cuối cùng.

Trong thời gian đàm phán, Iran sẽ duy trì hiện trạng chương trình hạt nhân, còn Mỹ cam kết không áp đặt thêm lệnh trừng phạt mới hoặc tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực.

Theo MoU, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các miễn trừ cần thiết để Iran xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và thực hiện các dịch vụ liên quan như ngân hàng, bảo hiểm và vận tải. Mỹ cũng cam kết giải phóng các tài sản và nguồn tiền của Iran đang bị phong tỏa theo cơ chế được hai bên thống nhất trong các cuộc đàm phán tiếp theo.

Một cơ chế giám sát thực thi sẽ được thành lập nhằm theo dõi việc thực hiện MoU cũng như hiệp định hòa bình cuối cùng trong tương lai. Sau khi ký MoU, Iran và Mỹ sẽ khởi động đàm phán về hiệp định cuối cùng và văn kiện này dự kiến sẽ được bảo đảm bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Truyền thông nhà nước Iran cũng cho biết Iran, Mỹ và Pakistan đã công bố hoàn tất MoU vào đầu tuần này sau nhiều tuần đàm phán.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran xác nhận Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký điện tử vào văn kiện.

(tổng hợp)