Iran tăng sức ép quân sự tại Eo biển Hormuz

Tăng cường mạng lưới giám sát

Iran đang đẩy mạnh hoạt động quân sự quanh Eo biển Hormuz bằng những phương thức linh hoạt hơn, từ tăng tần suất tấn công tới sử dụng người do thám trên các thuyền nhỏ. Động thái cho thấy Tehran muốn duy trì sức ép tại tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Hai quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng chiến thuật mới được triển khai khoảng 10 ngày qua, trong đó thay đổi cả hình thức và tốc độ tấn công nhằm vào những tàu bị Tehran cho là vi phạm hạn chế của nước này. Quyết định được đưa ra ở cấp cao nhất và phối hợp trong toàn bộ hệ thống cầm quyền Iran.

Một trong hai quan chức nói với Reuters rằng mục tiêu là cản trở nỗ lực của Mỹ và các đồng minh nhằm kéo giá dầu thế giới xuống. Hormuz trước chiến tranh đảm nhiệm khoảng một phần năm lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, khiến mỗi biến động an ninh tại đây nhanh chóng tác động tới thị trường năng lượng.

Chiến thuật của Iran cũng thay đổi sau khi phần lớn năng lực radar bị Mỹ phá hủy. Một quan chức quân sự Mỹ giấu tên cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng những người do thám không vũ trang trên thuyền nhỏ để xác định mục tiêu, trong đó có tàu hải quân Mỹ.

Tuần trước, quân đội Mỹ phát hiện các trinh sát Iran hoạt động từ một chiếc thuyền buồm và báo cáo mục tiêu cho IRGC. Lực lượng Mỹ sau đó yêu cầu những người trên tàu rời đi rồi phá hủy phương tiện. Theo quan chức Mỹ, vụ việc không gây thương vong.

Cách làm này cho thấy Tehran đang tìm phương án duy trì khả năng quan sát và lựa chọn mục tiêu dù hạ tầng quân sự bị tổn thất. Tuy nhiên, quan chức Mỹ đánh giá Iran vẫn chưa thể ngăn xuất khẩu dầu qua Hormuz tăng trở lại, đặc biệt sau những thiệt hại mà hải quân Iran phải chịu.

Sức ép trên thực địa vẫn gia tăng. Phân tích dữ liệu từ các nguồn an ninh hàng hải và báo cáo gửi tới Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh cho thấy ít nhất năm sự cố liên quan tàu dầu và tàu thương mại xảy ra quanh Hormuz trong 48 giờ, gồm cả các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Hormuz trở thành bàn cờ chính trị

Tehran cũng đang mở rộng phạm vi hoạt động ra ngoài eo biển tới vịnh Oman và các vùng biển xa hơn. Dữ liệu hàng hải cho thấy tàu thuyền ngoài khơi Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã trở thành mục tiêu trong những ngày gần đây.

Một quan chức Iran nói với Reuters rằng Tehran sẽ không để Tổng thống Mỹ Donald Trump kéo giá dầu xuống trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Yếu tố chính trị khiến Hormuz trở thành nhiều hơn một điểm nóng quân sự. Chi phí chiến tranh khoảng 3 tỷ USD mỗi tháng đã trở thành vấn đề trong chiến dịch bầu cử Mỹ, trong khi Washington đồng thời tăng phong tỏa các cảng của Iran và mở rộng trừng phạt để gây sức ép kinh tế lên Tehran.

Hai quan chức Iran cho biết mục tiêu cuối cùng là ngăn hoàn toàn những tàu bị Tehran xem là vi phạm hạn chế đi qua eo biển. Trong khi đó, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Mỹ dẫn đầu vẫn xếp mối đe dọa đối với tàu thương mại tại Hormuz ở mức “nghiêm trọng”.

Tổng hợp