Iran đề xuất mở lại Eo biển Hormuz trong hai ngày

Theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận kế hoạch 7 bước được trình hồi tháng 9 vẫn là cơ sở thương lượng, nhưng đã được rút gọn để có thể triển khai trong hai ngày.

Đề xuất của Iran kêu gọi Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng Iran, dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu dầu và hủy bỏ các biện pháp trừng phạt mới. Đổi lại, Tehran sẽ mở lại Eo biển Hormuz.

Iran khẳng định chỉ trở lại đàm phán về chương trình hạt nhân sau khi xác minh Washington thực hiện đầy đủ các điều kiện, đồng thời bác bỏ khả năng chuyển kho uranium làm giàu ở mức cao sang nước khác.

Tối 2-11, các nhà trung gian Qatar tới Tehran để thảo luận với Ngoại trưởng Abbas Araqchi về dự thảo thỏa thuận. Trước đó, Qatar đã tổ chức hai vòng tiếp xúc với quan chức Iran, tập trung vào phương án Tehran chấm dứt các cuộc tấn công tại Eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa cảng biển. Các cuộc thảo luận tiếp theo dự kiến diễn ra trong tuần này.

Về phía Mỹ, Phó Tổng thống JD Vance đánh giá tích cực triển vọng thương lượng, cho biết Washington đã có những cuộc trao đổi tốt đẹp với Tehran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh ưu tiên của Mỹ vẫn là yêu cầu Iran đưa ra cam kết rõ ràng, có thể kiểm chứng về việc không khôi phục chương trình hạt nhân.

Tuần trước, ông Vance đã gửi thư cho người đứng đầu cơ quan an ninh Iran Mohsen Rezaei. Tehran xác nhận đã nhận được thư và nhận thấy giọng điệu của Washington thay đổi theo hướng tích cực, song không tiết lộ nội dung trao đổi.

Ngày 2-11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết Iran muốn đạt thỏa thuận và khả năng này có thể trở thành hiện thực. Ông đồng thời tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của cuộc chiến, vốn đã tiêu tốn ít nhất 47 tỷ USD tiền thuế của người dân Mỹ.

Dù xuất hiện những tín hiệu ngoại giao tích cực, nguy cơ xung đột tái diễn vẫn hiện hữu. Theo các nguồn tin khu vực, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang vận động Tổng thống Trump tiến hành một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3-11.

Một số đồng minh của Mỹ tại Trung Đông phản đối phương án này do lo ngại chiến sự lan rộng, kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào Saudi Arabia và tàu thuyền tại Biển Đỏ. Các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq cũng có thể tham chiến.

Trong khi đó, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Tehran sẵn sàng cho cả xung đột lẫn ngoại giao, đồng thời yêu cầu quân đội đáp trả ngay lập tức mọi mối đe dọa từ Mỹ và Israel. Trung Quốc và Nga cùng kêu gọi các bên ưu tiên giải pháp chính trị, phản đối nguy cơ nối lại hành động quân sự.

Những diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz tiếp tục chịu sức ép. Tháng 10 ghi nhận số vụ tấn công tàu thương mại tại khu vực này cao nhất kể từ tháng 3. Ngày 30-10, một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar cũng bị các vật thể chưa xác định tấn công tại vùng Vịnh.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu giảm gần 4% trong phiên 2-11 nhờ kỳ vọng đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển.

(Tổng hợp)