Hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, đa giá trị

Không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh tế, hướng đi này còn góp phần bảo vệ môi trường, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, từng bước hình thành những vùng nông thôn xanh, hiện đại...

Nông nghiệp công nghệ cao tạo giá trị mới

Một trong những mô hình tiêu biểu cho hướng phát triển nông nghiệp hiện đại gắn với sinh thái và trải nghiệm là khu nhà kính trồng lan hồ điệp của Công ty cổ phần đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao Toàn Cầu (xã Đan Phượng).

Tổng Giám đốc Công ty Nguyễn Minh Trí cho biết, từ diện tích ban đầu khoảng 5ha, sau hơn 10 năm phát triển, doanh nghiệp đã mở rộng quy mô lên gần 35ha với 15 khu nhà kính được đầu tư đồng bộ, trang bị hệ thống thiết bị hiện đại.

Việc ứng dụng công nghệ cao giúp doanh nghiệp chủ động điều tiết các điều kiện sản xuất, hạn chế tác động của thời tiết, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hiện mỗi năm, đơn vị cung ứng hàng chục triệu cây hoa lan cho thị trường trong và ngoài nước. Mô hình không chỉ tạo giá trị kinh tế cao trên diện tích đất sản xuất mà còn cho thấy hướng phát triển phù hợp với đặc điểm nông nghiệp đô thị, nơi yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả sử dụng đất, cảnh quan và môi trường.

Tại xã Chương Dương, mô hình trồng nho hạ đen của Hợp tác xã Duy Tới cũng đang mở ra hướng phát triển nông nghiệp sinh thái hiệu quả.

Giám đốc Hợp tác xã Đào Duy Tới cho biết, với sự hỗ trợ về kỹ thuật của các ngành chức năng, Hợp tác xã đã phát triển cây nho hạ đen trong 2 năm qua. Để vườn nho đạt năng suất, chất lượng cao, Hợp tác xã đã cải tạo đất, đầu tư hệ thống nhà kính và áp dụng quy trình chăm sóc phù hợp. Với giá thương lái đặt hàng khoảng 130.000 đồng/kg, mô hình trồng nho hạ đen mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 5 - 6 lần so với cây lúa...

Từ những mô hình trên cho thấy, tư duy sản xuất nông nghiệp đang từng bước chuyển sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Trên cùng một diện tích đất, nếu được tổ chức sản xuất phù hợp, ứng dụng công nghệ và gắn với thị trường, giá trị tạo ra có thể tăng lên đáng kể.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có 406 mô hình nông nghiệp đa giá trị. Đáng chú ý, giá trị sản phẩm từ các mô hình này chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp. Những con số này cho thấy nông nghiệp đa giá trị đang dần trở thành hướng phát triển quan trọng của nông nghiệp Thủ đô.

Với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học và đổi mới sáng tạo của cả nước, Hà Nội đang từng bước chuyển đổi nền nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, tạo ra những giá trị mới.

Quy hoạch không gian xanh, kiến tạo nông thôn đáng sống

Phát triển nông nghiệp sinh thái không chỉ dừng ở việc tạo ra nông sản an toàn mà còn hướng tới xây dựng không gian xanh, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống ở khu vực nông thôn.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, để nông nghiệp Hà Nội vừa giữ được không gian xanh, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, cần có quy hoạch với định hướng cụ thể. Theo đó, Hà Nội có thể phát triển các công viên nông nghiệp trải nghiệm, không gian xanh, góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu và điều hòa sinh thái.

Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đã xác định mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại. Thành phố cũng đã cập nhật quy hoạch một số vùng sản xuất nông nghiệp tập trung và tiếp tục hoàn thiện. Đây là cơ sở để Hà Nội chuyển mạnh từ sản xuất truyền thống sang kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao.

Khi nông nghiệp được tổ chức theo hướng đa giá trị, người dân không chỉ thu lợi từ sản phẩm mà còn có thể hưởng lợi từ dịch vụ, du lịch trải nghiệm, cảnh quan và các hoạt động gắn với văn hóa nông thôn...

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ứng Thiên Vũ Lê Sơn cho biết, xã chú trọng phát triển nông nghiệp sạch, sinh thái, hiệu quả, bền vững, ứng dụng khoa học kỹ thuật gắn với công nghệ chế biến, bảo quản nông sản, qua đó tạo vành đai xanh cho thành phố Hà Nội.

Thời gian tới, xã tập trung tháo gỡ khó khăn về đất đai, nguồn vốn, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao theo hướng an toàn; hình thành các vùng sản xuất chuyên canh, quy mô lớn. Địa phương cũng đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm kết nối thông tin giữa sản xuất và tiêu thụ.

Để nông nghiệp sinh thái thực sự trở thành động lực thay đổi diện mạo nông thôn, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ các mô hình sản xuất xanh, tuần hoàn và công nghệ cao, trong đó trọng tâm là tháo gỡ vướng mắc về đất đai, tạo điều kiện tích tụ, tập trung đất sản xuất, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.

Cùng với đó, Thành phố cần đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nhân lực và hỗ trợ hợp tác xã xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Chuyển đổi số cần được mở rộng trong quản lý vùng sản xuất, truy xuất nguồn gốc, dự báo thị trường và kết nối cung - cầu...

Hà Nội cũng có lợi thế để phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch nông nghiệp, trải nghiệm và giáo dục. Vì vậy, cần lựa chọn, quy hoạch những vùng sản xuất đặc trưng gắn với cảnh quan, làng nghề và văn hóa nông thôn, tạo thêm giá trị và nguồn thu cho người dân.

Với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, công nghệ cao, tuần hoàn, đa giá trị, Hà Nội đang từng bước chuyển từ mục tiêu “sản xuất nhiều” sang “tạo ra giá trị cao và bền vững”. Khi sản xuất gắn với công nghệ, thị trường và bảo vệ môi trường, nông thôn Thủ đô không chỉ là nơi sản xuất nông sản mà còn trở thành không gian sinh thái, kinh tế và văn hóa, góp phần hình thành diện mạo nông thôn xanh, văn minh.