Có những Hội nghị Trung ương được ghi dấu bởi những quyết sách cụ thể; cũng có những hội nghị tạo dấu ấn bởi những điểm mới trong tư duy và định hướng phát triển.
Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV hội tụ cả hai giá trị ấy: Vừa đưa ra những quyết sách quan trọng, vừa mở ra những vấn đề mới về tư duy lãnh đạo, năng lực cầm quyền và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Sau bốn ngày làm việc, Trung ương đã thông qua Nghị quyết hội nghị cùng nhiều nghị quyết, quy định, đề án và nội dung quan trọng khác.
Ý nghĩa của hội nghị không chỉ nằm ở những quyết sách được thông qua, mà còn ở tư duy tiếp cận và những yêu cầu mới được đặt ra: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền; đổi mới phương thức lãnh đạo gắn với năng lực tổ chức thực thi; công tác cán bộ gắn với yêu cầu phát triển; và đặc biệt, các quyết định hôm nay phải đặt trong tầm nhìn chiến lược dài hạn.
Có thể gọi đó là những nét mới. Điều quan trọng là phải chuyển hóa những nét mới ấy thành hành động cụ thể, kết quả thực chất, tạo chuyển biến trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát triển đất nước. Đó cũng là cơ sở để củng cố niềm tin, khơi dậy khát vọng phát triển và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Một trong những nét mới đáng chú ý nhất của Hội nghị Trung ương 4 là yêu cầu tự đổi mới.
Trung ương thống nhất định hướng nghiên cứu những vấn đề nền tảng của Đảng và con đường phát triển lâu dài của đất nước; thông qua các đề cương tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước 100 năm tiếp theo, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.
Điều đáng chú ý không chỉ là những dấu mốc 40 năm hay 100 năm, mà là tư duy chiến lược phía sau những cột mốc ấy: Nhìn lại chặng đường đã qua để định hình tầm nhìn, lựa chọn hướng đi và chuẩn bị những nền tảng vững chắc cho tương lai.
Trong một thế giới biến động nhanh chóng, tự đổi mới, tự chỉnh đốn và tự hoàn thiện không chỉ là yêu cầu thường xuyên của công tác xây dựng Đảng, mà còn là thước đo năng lực lãnh đạo, cầm quyền và khả năng thích ứng trước những biến chuyển của thời đại.
Nhìn lại 100 năm Đảng lãnh đạo đất nước không phải để bằng lòng với những thành tựu đã có; hướng tới 100 năm tiếp theo cũng không phải để dừng ở những mục tiêu xa rộng. Điều cốt yếu là từ thực tiễn, nhận diện rõ những giá trị cần kế thừa, những hạn chế cần khắc phục, những tư duy và phương thức cần đổi mới, từ đó mở ra những động lực phát triển mới, đưa đất nước tiến nhanh và vững chắc.
Nếu “tự đổi mới” là điểm xuất phát thì “thực thi” chính là nơi kiểm chứng giá trị của mọi quyết sách.
Hội nghị Trung ương 4 đã cụ thể hóa một bước quan trọng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, gắn xây dựng Đảng với quản trị quốc gia và phát triển đất nước; các quyết sách hướng tới nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực thực thi và quy tụ sức mạnh toàn dân tộc.
Giá trị của Hội nghị Trung ương 4 phải được thể hiện qua những vấn đề được giải quyết và những chuyển biến trong đời sống nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng, giá trị của hội nghị phải được thể hiện qua những vấn đề được giải quyết và những chuyển biến trong đời sống nhân dân. Đây cũng là thông điệp cốt lõi về yêu cầu đưa chủ trương vào cuộc sống. Bởi từ một chủ trương đúng đến kết quả thực tế luôn có một khoảng cách, và khoảng cách ấy chỉ có thể được thu hẹp bằng năng lực tổ chức thực hiện, tinh thần trách nhiệm, chất lượng đội ngũ cán bộ và sự quyết liệt của người đứng đầu. Suy cho cùng, hiệu quả thực thi chính là thước đo năng lực lãnh đạo, đồng thời là căn cứ để củng cố niềm tin của nhân dân.
Một cơ chế tốt nhưng không được thực hiện đến nơi đến chốn thì chưa tạo ra giá trị. Một nhiệm vụ đã rõ nhưng còn chờ đợi, né tránh thì vẫn là nhiệm vụ chưa hoàn thành. Một nguồn lực đã được khơi thông nhưng vẫn nằm trong những thủ tục kéo dài thì cơ hội phát triển vẫn có thể bị bỏ lỡ.
Bởi vậy, điều đặc biệt đáng chú ý trong chỉ đạo tại Hội nghị Trung ương 4 là yêu cầu phải rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, rõ điều kiện thực hiện; việc đã rõ phải làm ngay; những nội dung thí điểm phải rõ phạm vi, thẩm quyền, thời hạn, tiêu chí đánh giá và kiểm soát rủi ro.
Đó không còn đơn thuần là yêu cầu “làm việc”, mà là yêu cầu xây dựng một văn hóa thực thi. “Đã nhận việc phải làm, đã cam kết phải thực hiện, có tồn tại, khuyết điểm phải khắc phục, sửa chữa”. Thông điệp ấy đặt trách nhiệm của mỗi cán bộ, mỗi cấp ủy, mỗi cơ quan vào chính công việc cụ thể hằng ngày.
Niềm tin vào năng lực lãnh đạo, suy cho cùng, không được tạo dựng bằng số lượng chủ trương được ban hành, mà bằng số vấn đề được giải quyết. Không được đo chỉ bằng những mục tiêu đặt ra, mà bằng những chuyển biến có thể nhìn thấy trong thực tế. Quyết sách chỉ thực sự có sức sống khi đi được vào cuộc sống.

Một điểm đáng chú ý của Hội nghị Trung ương 4 là tinh thần “trọng dụng”. Hội nghị đặt công tác cán bộ trong mối quan hệ chặt chẽ với yêu cầu phát triển; đồng thời thông qua chủ trương, chính sách về thu hút, trọng dụng nhân tài. Đây không chỉ là câu chuyện bổ sung người cho bộ máy, mà sâu xa hơn là câu chuyện tạo ra năng lực mới cho đất nước. Mục tiêu phát triển đổi mới đòi hỏi tư duy dùng người cũng phải đổi mới, lấy năng lực, hiệu quả và sản phẩm thực tiễn làm căn cứ quan trọng.
Một nền kinh tế muốn dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo không thể chỉ cần những người làm tốt những công việc đã quen. Một đất nước muốn nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và khả năng thích ứng phải biết phát hiện người có năng lực, giao việc xứng đáng, trao không gian sáng tạo và đánh giá bằng kết quả. Trọng dụng nhân tài vì thế không chỉ là đưa người giỏi vào một vị trí. Trọng dụng còn là đặt đúng người vào đúng việc, giao đúng quyền, tạo đúng môi trường và đánh giá đúng bằng sản phẩm.
Ở đây, “trọng dụng” gắn rất chặt với “thực thi”. Không có năng lực thực thi nếu thiếu con người đủ năng lực. Và cũng khó có thể phát huy người tài nếu cơ chế sử dụng người chưa được thiết kế tương xứng... Đổi mới công tác cán bộ vì thế không chỉ nhằm xây dựng một đội ngũ tốt hơn, mà còn nhằm tạo ra một phương thức sử dụng con người phù hợp hơn với yêu cầu phát triển mới.
Và có lẽ nét mới tạo nên chiều sâu đặc biệt cho Hội nghị Trung ương 4 là tầm nhìn 100 năm. Trung ương đã cho ý kiến về đề cương Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và định hướng lãnh đạo phát triển đất nước 100 năm tiếp theo, giai đoạn 2030-2130.
Tầm nhìn 100 năm có thể là một khoảng thời gian xa, nhưng tương lai không tự nhiên mà có. Nó được định hình từ chính những lựa chọn, quyết sách và hành động của hôm nay.
Một quy hoạch đô thị có thể định hình diện mạo của nhiều thế hệ như Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã và đang được đi vào đời sống Hà Nội bằng những dự án “bằng xương bằng thịt”.
Tương tự, một chính sách giáo dục hôm nay có thể tạo nên nguồn nhân lực của vài chục năm sau. Một quyết định về cán bộ hôm nay có thể tác động đến năng lực của bộ máy ngày mai. Một dự án hạ tầng được lựa chọn đúng có thể mở ra không gian phát triển cho nhiều thập niên.
Bởi vậy, tầm nhìn 100 năm không phải câu chuyện xa xôi, mà là yêu cầu về trách nhiệm dài hạn trong mỗi quyết sách hôm nay. Nếu chỉ nhìn vào một nhiệm kỳ, người ta dễ quan tâm nhiều hơn đến việc hoàn thành những mục tiêu trước mắt. Nhưng nếu nhìn xa hơn, câu hỏi sẽ khác: Việc hôm nay tạo ra nền tảng gì cho ngày mai? Quyết định này để lại nguồn lực hay gánh nặng cho thế hệ sau? Cơ chế này mở thêm cơ hội hay tạo thêm điểm nghẽn?
Nói cách khác, đó là cách một quốc gia trưởng thành về tư duy phát triển, không chỉ giải quyết những việc trước mắt, mà phải chuẩn bị năng lực cho tương lai.
Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV khép lại sau bốn ngày làm việc, nhưng những nét mới được đặt ra chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi vào cuộc sống.
“Tự đổi mới” phải trở thành năng lực tự hoàn thiện; “thực thi” phải chuyển hóa thành hiệu quả hành động; “trọng dụng” phải mở đường cho việc phát huy nhân tài; và tầm nhìn “100 năm” phải được cụ thể hóa bằng trách nhiệm với tương lai đất nước. Tất cả phải được kiểm chứng bằng một thước đo cuối cùng: Kết quả thực chất trong công tác xây dựng Đảng, trong phát triển đất nước và trong đời sống nhân dân.
Đó là lý do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh mỗi cấp ủy, mỗi cán bộ, mỗi đảng viên phải bắt tay ngay vào công việc, tháo gỡ khó khăn, mở ra cơ hội phát triển; kết quả thực hiện phải trở thành căn cứ đánh giá năng lực lãnh đạo, công tác cán bộ và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương.
Niềm tin không được tạo dựng bằng những lời hứa. Niềm tin được tạo dựng từ những thay đổi có thể nhìn thấy, những vấn đề được giải quyết, những cam kết được thực hiện và những cơ hội phát triển được mở ra.
Bởi vậy, những quyết sách lớn và những nét mới của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV chỉ thực sự có ý nghĩa khi bước ra khỏi văn kiện để đi vào đời sống.
Từ nghị quyết, kết luận đến công việc; từ quyết tâm đến hành động; từ hành động đến kết quả; và từ những kết quả cụ thể ấy, niềm tin được bồi đắp. Đó có lẽ là cách thiết thực nhất để những quyết sách của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV tạo ra năng lượng mới cho những chuyển động tiến lên của đất nước trong hành trình đi tới tương lai.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.