Học tập và thực hành tư tưởng Hồ Chí Minh để tạo động lực nội sinh cho phát triển

Sáng 3-9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đã trình bày chuyên đề: “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” và chuyên đề toàn khóa “Những nội dung cơ bản về học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới của đất nước”.

Từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành”

Trong giai đoạn phát triển mới, học tập tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh không thể dừng ở nhận thức hay những cam kết trên giấy, mà phải được chuyển hóa thành phương pháp hành động, thành sản phẩm cụ thể và hiệu quả phục vụ nhân dân. Đây là tinh thần cốt lõi được đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh khi trình bày chuyên đề này.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần định hình phương thức hành động và khơi nguồn động lực tinh thần cho toàn hệ thống chính trị bước vào giai đoạn phát triển mới. Lịch sử cách mạng cho thấy, mỗi khi đất nước bước vào một chặng đường mới, Đảng ta lại trở về với di sản Hồ Chí Minh. Đó không phải là sự trở về để tìm một lời hiệu triệu, mà là để tìm một phương pháp hành động phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Chuyên đề toàn khóa được xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc các quan điểm chỉ đạo chiến lược, với mục tiêu cao nhất là chuyển hóa nhận thức lý luận thành hành động thực tiễn, tạo động lực tinh thần nội sinh để thực hiện thắng lợi Chỉ thị số 07-CT/TW.

Chuyên đề gồm 3 nội dung trọng tâm: Sự phát triển tư duy lý luận của Đảng về học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh; cội nguồn hình thành, những nội dung cốt lõi và giá trị của di sản Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới; yêu cầu và giải pháp đẩy mạnh học tập, thực hành trong giai đoạn 2026-2030.

Ngày 13-7-2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW, thay thế Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 và Kết luận số 01-KL/TW ngày 18-5-2021. Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, việc ban hành Chỉ thị mới xuất phát từ 4 căn cứ chủ yếu.

Một là, thế giới và khu vực đang biến động nhanh chóng, khó lường; mặt trận tư tưởng mở rộng mạnh mẽ sang không gian mạng với những phương thức tác động mới.

Hai là, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV, với yêu cầu tăng trưởng hai con số và hướng tới hai mục tiêu 100 năm, đòi hỏi cách học, cách nghĩ và cách làm phải có bước chuyển mới.

Ba là, sau 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, bên cạnh những kết quả quan trọng, phải thẳng thắn nhìn nhận bệnh hình thức vẫn là một hạn chế đáng lo ngại: Học nhiều nhưng chuyển biến ít, đăng ký nhiều nhưng sản phẩm thực tế chưa tương xứng; sơ kết, tổng kết được tiến hành thường xuyên nhưng một số việc khó, vấn đề bức xúc của người dân vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Bốn là, từ thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành”.

Một điểm mới nổi bật của Chỉ thị số 07-CT/TW là bổ sung thành tố “phương pháp Hồ Chí Minh”. Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, đây không đơn thuần là việc bổ sung thêm một thành tố, mà là “bắc thêm một nhịp cầu” nối từ nhận thức sang hành động, từ đạo đức đến hiệu quả công việc. Trong di sản Hồ Chí Minh, tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách không tồn tại biệt lập mà là một chỉnh thể thống nhất, xuyên thấm và bổ trợ lẫn nhau.

Trong đó, tư tưởng là kim chỉ nam, định hướng cho đạo đức, phương pháp và phong cách; đạo đức là gốc rễ, nền tảng tinh thần; phương pháp là cách thức, công cụ khoa học để hiện thực hóa tư tưởng, đạo đức vào đời sống; phong cách là sự biểu hiện sinh động, ổn định của toàn bộ tư tưởng, đạo đức và phương pháp trong thực tiễn hằng ngày.

Nói cách khác, tư tưởng soi đường, đạo đức giữ gốc, phương pháp mở lối, phong cách nêu gương. Vì vậy, việc học tập và thực hành phải được triển khai đồng bộ, toàn diện, có hệ thống; khắc phục khuynh hướng phiến diện, xem nhẹ bất kỳ thành tố nào hoặc tách rời nhận thức lý luận với hành động thực tiễn.

Chuyên đề toàn khóa đồng thời làm rõ cội nguồn hình thành di sản Hồ Chí Minh. Tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh là sự kết tinh của chủ nghĩa yêu nước và truyền thống văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc; tinh hoa văn hóa nhân loại, cả phương Đông và phương Tây; trên hết là chủ nghĩa Mác - Lênin, giữ vai trò quyết định bản chất cách mạng, khoa học của toàn bộ di sản.

Đối với tư tưởng Hồ Chí Minh, Chuyên đề toàn khóa tiếp cận theo một cấu trúc logic, chỉnh thể, xuyên suốt về con đường cách mạng Việt Nam; từ mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng đến vai trò lãnh đạo, tổ chức thực hiện và phát huy sức mạnh của toàn dân. Cách tiếp cận này nhằm đáp ứng yêu cầu học tập không chỉ để biết thêm, mà để nhìn đúng, nghĩ sâu, quyết định đúng và hành động hiệu quả.

Về đạo đức Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra là cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức thành hành động thiết thực, phù hợp với chức trách, nhiệm vụ của từng cán bộ, đảng viên. Đạo đức không thể chỉ được đo bằng lời hứa mà phải được đo bằng cách cán bộ sử dụng quyền lực được giao và bằng sự hài lòng của người dân.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, cùng chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi chính là một hình thức hiện đại của phương pháp làm việc Hồ Chí Minh.

Lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo

Từ những yêu cầu trên, Chỉ thị số 07-CT/TW xác lập những yêu cầu mới đối với cán bộ, đảng viên. Nêu gương không chỉ là một phẩm chất được khuyến khích mà phải trở thành phương thức lãnh đạo, với yêu cầu cụ thể, công khai và chịu sự giám sát của tổ chức, nhân dân.

Cùng với đó là khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời kiên quyết thay thế những cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm.

“Học tập, thực hành tư tưởng Hồ Chí Minh mà cán bộ vẫn không dám quyết, không dám làm thì việc học ấy chưa đạt yêu cầu”, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.

Trong giai đoạn 2026-2030, Chuyên đề toàn khóa xác định 4 nhóm giải pháp lớn gắn với các trụ cột phát triển đất nước. Một là, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín.

Hai là, phát triển toàn diện các lĩnh vực của đời sống xã hội; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc; phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Ba là, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, tạo bước bứt phá về kinh tế; đẩy nhanh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; hoàn thiện thể chế phát triển, tháo gỡ các rào cản để giải phóng lực lượng sản xuất.

Bốn là, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Điểm xuyên suốt là xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc, tạo động lực thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững. Trong đó, văn hóa, đạo đức và con người phải trở thành sức mạnh nội sinh; việc học tập, thực hành phải thẩm thấu vào tâm thức, trở thành chuẩn mực trong đạo đức công vụ và hành vi xã hội.

Cùng với đó là xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về đạo đức, bản lĩnh, trí tuệ, chuyên môn, năng lực đổi mới sáng tạo, ý thức kỷ cương và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc phải trở thành nền tảng tinh thần, kết tinh những giá trị của tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh và tạo dựng sức mạnh mềm quốc gia trong giai đoạn mới.

Để những nội dung đó không dừng lại trên văn bản, việc tổ chức thực hiện phải tuân thủ nguyên tắc “6 rõ”, lấy sản phẩm cụ thể, chất lượng, hiệu quả công việc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, việc quán triệt và tổ chức thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW gắn với Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Đảng không thể chỉ là một đợt sinh hoạt chính trị thông thường, mà phải tạo ra bước chuyển thực sự về phương pháp hành động và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, từ tư duy “làm theo” sang quyết tâm “thực hành”; cụ thể hóa đạo đức công vụ bằng sản phẩm thực tế, siết chặt kỷ luật thực thi, qua đó tạo xung lực mới để phá vỡ rào cản trì trệ, khắc phục tư duy an phận, né tránh trách nhiệm, khơi thông điểm nghẽn thể chế và tạo động lực cho đất nước bứt phá.

Kết quả học tập, thực hành không đo bằng số buổi học đã tổ chức, số bản đăng ký đã ký, mà phải đo bằng số việc khó được giải quyết, số bức xúc của người dân được tháo gỡ, số cán bộ dám nghĩ, dám làm và làm được việc cho dân. Đó không chỉ là thước đo kết quả thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW, mà còn là thước đo hiệu quả lãnh đạo, quản trị của các cấp ủy, tổ chức đảng và chính quyền.