Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phân định rõ trách nhiệm của cơ quan thực hiện chức năng phòng, chống rửa tiền

Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, đa số đại biểu tán thành sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về hoàn thiện đồng bộ thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số; bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình tổ chức mới của ngân hàng nhà nước; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, thanh tra, giám sát trong lĩnh vực ngân hàng.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, để các đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội có thêm thông tin, Chính phủ giải trình, báo cáo rõ việc thu thập thông tin để lập, theo dõi và phân tích trạng thái đầu tư của Việt Nam đảm bảo không gia tăng chi phí, khai thác tối đa thông tin có sẵn, không thu thập thông tin cụ thể của các cá nhân, tổ chức, không chồng chéo chức năng về đầu tư của Bộ Tài chính.

Việc bãi bỏ quy định về chức năng kiểm tra của Bộ Tài chính tại Luật Ngân hàng Nhà nước không ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng kiểm tra chuyên ngành của Bộ Tài chính. Đồng thời, pháp luật hiện hành đã có các cơ chế giám sát khác thay thế như Kiểm toán nhà nước, Thanh tra Chính phủ, kiểm toán nội bộ, kiểm soát nội bộ của Ngân hàng Nhà nước…

Tại phiên họp, cơ bản tán thành các phương án chỉnh lý dự thảo Luật theo đề xuất của Chính phủ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành Luật Ngân hàng Nhà nước, quy định cụ thể các trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam. Bên cạnh đó, rà soát các quy định về thu, chi tài chính; kết quả tài chính và các quỹ, bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước. Nghiên cứu nguyên tắc bù đắp chênh lệch chi lớn hơn thu bằng Quỹ dự phòng tài chính và các khoản dự phòng rủi ro. Khi Quỹ dự phòng tài chính và các khoản dự phòng rủi ro không còn, Chính phủ có cơ chế bù đắp phần chênh lệch chi lớn hơn thu của Ngân hàng Nhà nước.

Quy định rõ trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước khi xem xét, quyết định việc áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội; làm rõ các trường hợp, đối tượng, điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, trình tự, thủ tục, lộ trình bảo đảm tuân thủ mức quy định, thủ tục công khai và chế độ báo cáo, cơ chế kiểm soát rủi ro, kiểm tra, giám sát, chế tài khi không thực hiện đúng lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định. Làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế, bảo đảm không tạo khoảng trống trong kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.

Về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị có quy định chi tiết và hướng dẫn việc thực hiện các nội dung được sửa đổi, bổ sung trong Luật Phòng, chống rửa tiền, đặc biệt là các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tải sản mã hóa. Phân định rõ trách nhiệm của cơ quan thực hiện chức năng phòng, chống rửa tiền và đối tượng báo cáo; rà soát quy định về trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành trong thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền; thể hiện rõ cơ quan nào có trách nhiệm thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa, không để xảy ra khoảng trống hoặc chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan…

Phát biểu thảo luận tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ thời gian Quốc hội thông qua không còn nhiều, đề nghị rà soát, xem lại ý kiến nào đã tiếp thu, ý kiến nào chưa tiếp thu thì phải giải trình rõ cho đại biểu Quốc hội. Cần tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý; giải trình đầy đủ những ý kiến còn ý kiến khác nhau hoặc hợp lý nhưng chưa đưa vào được lần này, cần tiếp tục nghiên cứu; khẩn trương hoàn thiện, rà soát về thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản trước khi trình.

“Tôi thấy những vấn đề cụ thể về việc cho phép áp dụng một hoặc một số tỷ lệ đảm bảo an toàn khác so với mức quy định thì đề nghị có hướng dẫn tiêu chí xác định trường hợp để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, làm sao tránh bị lạm dụng giới hạn, phạm vi, điều kiện và thời gian hạn áp dụng; xác định lộ trình, tỷ lệ hưởng quy định; phải có cơ chế giám sát, kiểm soát rủi ro”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị.

Đối với chuẩn mực quốc tế về chủ sở hữu hưởng lợi, xác định thông tin, báo cáo giao dịch, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị khi luật hoá phải đi kèm hướng dẫn cụ thể; phải định lượng về tiêu chí, cách thức thu thập, sử dụng thông tin dữ liệu để đối tượng báo cáo có thể thực hiện, tránh phát sinh vướng mắc, cách hiểu không thống nhất hoặc chi phí tuân thủ quá cao.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, phải rà soát trách nhiệm của các bộ, ngành, cơ quan, đối tượng báo cáo đảm bảo đúng thẩm quyền, rõ trách nhiệm và khả thi trong thực hiện. Đối với vấn đề bổ sung hoạt động đại lý quản lý đảm bảo trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại, phải quy định rõ quyền hạn, nghĩa vụ các bên, cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích. “Quan trọng hơn hết là tuân thủ công tác quản trị rủi ro. Không biến hoạt động đại lý quản lý của ngân hàng thương mại thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị.

Cũng trong phiên họp sáng nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với nhóm 2 dự thảo: Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; đồng thời cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ./.