Hoài niệm đường Cổ Ngư

Ngày ấy, đường Cổ Ngư chạy từ dốc Yên Phụ đến khu vực Quán Thánh - Thụy Khuê, dài chừng một cây số. Trước khi được mở rộng và mang tên đường Thanh Niên, Cổ Ngư còn nhỏ hẹp, hai bên là những hàng cây phượng vĩ.

Những buổi chiều thứ bảy, chủ nhật, Cổ Ngư trở nên vui nhộn hơn thường ngày. Những đôi trai gái sóng đôi trên chiếc xe đạp cũ; từng tốp học sinh khăn quàng đỏ đèo nhau, vừa đạp xe vừa chuyện trò ríu rít. Không có tiếng động cơ phương tiện, không có sự ồn ào, náo nhiệt của phố thị. Chỉ có tiếng chuông xe đạp leng keng, tiếng cười trong trẻo của tuổi học trò và những cơn gió từ hồ Tây thổi vào.

Đi trên Cổ Ngư những ngày ấy, người ta có cảm giác như đang bước ra khỏi phố phường để đến một thế giới khác - rộng rãi, thanh bình và đầy chất thơ. Một bên là hồ Tây mênh mang, một bên là hồ Trúc Bạch dịu dàng. Gió hồ mang theo hơi nước mát rượi, đôi khi quyện trong hương sen thoang thoảng từ đâu bay tới. Chỉ cần dừng xe, ngồi xuống một chiếc ghế đá ven hồ, cũng đủ thấy lòng mình nhẹ đi sau những bộn bề của cuộc sống.

Đặc biệt, những buổi hoàng hôn trên Cổ Ngư đẹp đến nao lòng. Khi mặt trời từ từ hạ xuống phía chân trời, mặt hồ Tây như được dát một lớp ánh sáng vàng đỏ. Mặt trời tròn đỏ rực in bóng xuống mặt nước đang gợn sóng.

Những đôi trai gái tìm một chiếc ghế đá, ngồi bên nhau, lặng lẽ nhìn mặt hồ và nghe gió thổi qua hàng cây. Những chiếc ghế đá ven hồ Tây ngày ĐẶNG HUY GIANG “Những câu thơ nhặt trên phố cũ” là đứa con tinh thần mới nhất của nhà thơ Nguyễn Thanh Vân.

Tập thơ gồm gần 70 bài thơ mang dấu ấn cá nhân và thời cuộc của một người tuy sống lâu năm trên đất Thăng Long, nhưng vẫn đau đáu nhớ về những kỷ niệm xưa với tình cảm chân thành nhất, ấm áp nhất ấy đã chứng kiến biết bao câu chuyện của tuổi trẻ. Có những cuộc tình vừa chớm nở, có những lời hẹn ước đầu tiên, cũng có những cuộc chia tay không ai muốn.

Tình yêu của tuổi trẻ Hà Nội ngày ấy không có những cuộc hẹn sang trọng. Một chiếc xe đạp, một ly kem bên hồ Hoàn Kiếm, một vòng xe qua mấy con phố, rồi cùng nhau tìm đến Cổ Ngư ngồi bên hồ Tây - thế là đủ.

Nhưng Cổ Ngư không chỉ chứng kiến những cuộc tình bắt đầu. Con đường ấy cũng từng chứng kiến những cuộc chia ly của một thế hệ. Đó là những năm đất nước còn chiến tranh. Có những chàng trai trẻ trước ngày lên đường nhập ngũ đã tìm đến Cổ Ngư để gặp người yêu lần cuối.

Họ ngồi bên nhau trên chiếc ghế đá, nói với nhau những điều mà có lẽ cả hai đều hiểu rằng, ngày mai sẽ rất khó nói. Khi phố phường đã vắng người, sương đêm bắt đầu phủ xuống mặt hồ, họ vẫn chưa muốn đứng lên. Rồi một lời hẹn giản dị mà đau đáu: “Em sẽ chờ anh...”.

Nhưng chiến tranh đâu cho người ta quyền lựa chọn số phận. Có những người ra đi rồi trở về. Có những người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Người ở lại mang theo một lời hẹn không bao giờ có ngày thực hiện, mang theo ký ức về một chiếc ghế đá, một buổi tối và một bóng người đã khuất. Cổ Ngư vì thế vừa đẹp, vừa buồn. Đằng sau vẻ thơ mộng của mặt hồ là những câu chuyện của một thời tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh.

Con đường ấy còn có chùa Trấn Quốc cổ kính, đền Thủy Trung Tiên, những hàng cây soi bóng xuống mặt nước và nhà hàng bánh tôm nổi tiếng của Hà thành. Một bên là hồ Tây rộng lớn, sóng nước mênh mang; một bên là hồ Trúc Bạch dịu dàng, yên ả. Cổ Ngư như một dải lụa nối hai mặt hồ, nối phố phường với thiên nhiên, nối hiện tại với quá khứ. Con đường đã đi vào ký ức người Hà Nội qua bao thập kỷ.