Trong những ngày ASIAD 20 diễn ra tại Aichi - Nagoya, người hâm mộ không nhất thiết phải có vé vào địa điểm thi đấu mới cảm nhận được không khí Đại hội. Từ các màn hình lớn, hoạt động trải nghiệm thể thao đến giao lưu với các vận động viên giành huy chương, Aichi - Nagoya đã và đang đưa ASIAD 20 đến gần hơn với đời sống đô thị.
Đưa không khí Đại hội ra trung tâm thành phố

Một trong những điểm đáng chú ý trong cách Nagoya tổ chức ASIAD 20 là không giới hạn sức hút của Đại hội trong các nhà thi đấu. Ở ASIAD 20, Ban tổ chức đã bố trí 5 khu vực dành cho người hâm mộ (fan zone). Trong đó fan zone tại trung tâm thành phố Nagoya được tổ chức từ ngày 19-9 đến ngày 4-10 ở khu vực công viên Hisaya-odori, Oasis 21 và Sakae Hirobas. Đây là nơi người dân địa phương cũng như du khách có thể gặp gỡ, giao lưu và cảm nhận không khí ASIAD 20 theo một cách khác.
Nổi bật ở fan zone là khu vực trình chiếu trực tiếp các cuộc thi ASIAD 20 và tổ chức các hoạt động bên lề (Live Site) tại Oasis 21, nơi mở cửa miễn phí trong suốt thời gian Đại hội. Không phải nhà thi đấu, cũng không phải sân vận động, Oasis 21 là một công viên đô thị đa tầng giữa trung tâm Nagoya. Việc lựa chọn nơi này làm Live Site cho thấy cách ASIAD 20 được đưa ra khỏi không gian thi đấu để hòa vào nhịp sống thường nhật của thành phố. Oasis 21 nằm ngay trung tâm khu vực Sakae và kết nối trực tiếp với ga Sakae, nên rất thuận tiện để tập trung người hâm mộ. Đây vốn đã là một không gian công cộng, giao thông và giải trí của Nagoya, chứ không phải một công trình được dựng riêng cho ASIAD.
Vì vậy, khi bố trí khu vực chính của fan zone tại Oasis 21, Ban tổ chức gần như đưa ASIAD vào ngay một “quảng trường đô thị” có sẵn. Người dân đi mua sắm, đi làm, khách du lịch hay người hâm mộ thể thao đều có thể tiếp cận. Đặc biệt trên mái kính hình elip “Spaceship-Aqua” nổi tiếng khắp Nhật Bản của Oasis 21, Ban tổ chức trang trí rất bắt mắt với hình ảnh của các môn thi đấu. Người dân, du khách khi đến đây thường phải dừng lại, chụp ảnh để ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ của sự kiện thể thao lớn ở châu lục được tổ chức tại Nagoya.
Cũng tại đây, người viết gặp một nhóm khách Việt Nam đến từ thành phố Kobe. Biết Nagoya diễn ra ASIAD 20 nên cả nhóm đã tổ chức một tour một ngày đến đây. Lịch trình của nhóm gồm tham quan bảo tàng của hãng xe Toyota rồi thưởng thức cơm lươn ở quán Hirudake Unagiya gần khu vực công viên Hisaya-odori trước khi tham quan, trải nghiệm fan zone và tới nhà thi đấu diễn ra môn wushu cách fan zone khoảng 20 phút đi tàu. Anh Nguyễn Anh Hưng, đang là sinh viên năm cuối của một trường đại học ở Kobe chia sẻ: “Thực sự, tôi cảm thấy bõ công tới Nagoya trong dịp này. Nhờ đó, được trải nghiệm trong một không gian vừa sôi động, vừa gần gũi. Tôi cho rằng, về mặt tổ chức fan zone này, Ban tổ chức cũng đã thành công”.

Cũng tại Oasis, các cuộc thi được truyền hình trực tiếp trên màn hình lớn, tạo nên không gian để người hâm mộ cùng theo dõi, cổ vũ và chia sẻ cảm xúc dù không có mặt tại nhà thi đấu. Ngày thường, khu vực này hoạt động từ 16h00 đến 21h00; thứ bảy, chủ nhật và ngày nghỉ mở cửa từ 11h00 đến 21h00. Riêng trong những ngày diễn ra kỳ nghỉ lễ Silver Week (kỳ nghỉ bạc) - diễn ra vào tháng 9 hằng năm, khu vực này mở cửa từ 11h00. Khi chúng tôi có mặt tại đây vào chiều 21-9, trên màn hình ở sân khấu đang là cuộc thi bơi, còn ở dưới, rất đông khán giả gồm cả người Nhật Bản và du khách chăm chú theo dõi, cổ vũ.
Không chỉ có những màn hình lớn, khu vực này còn được thiết kế như một lễ hội thể thao - văn hóa. Người hâm mộ có thể thưởng thức các chương trình nghệ thuật, múa dân gian của các quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á, âm nhạc, trình diễn nấu ăn, eSports; đồng thời tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm thể thao như Sasuke và các trò chơi vận động khác. Chứng kiến nhiều bạn trẻ nhún nhảy theo các điệu nhảy sôi động rồi tham gia trải nghiệm các trò chơi vận động Sasuke vào chiều 21-9, có thể cảm nhận rõ những giá trị mà ASIAD 20 mang lại. Tham gia một hoạt động Sasuke, anh Ryoki Kyotaro kể rằng, đây là trải nghiệm thú vị nhất tại fan zone của ASIAD 20. Nhờ đó anh có một ngày nghỉ lễ thực sự sôi động.
Điều đó khiến ASIAD 20 không còn là câu chuyện của riêng những người mua được vé, trở thành một sự kiện mà người dân có thể chủ động tham gia.
Cảm giác gần gũi thiên nhiên

Nếu kể thêm về fan zone của ASIAD 20, cũng phải nhắc đến những chi tiết tưởng như nhỏ lại tạo nên cảm giác gần gũi thiên nhiên. Như ở khu vực không gian làm mát (Cool Spot) ở công viên Hisaya-odori, bên cạnh hàng cây xanh và đài phun nước là những bàn ghế để người hâm mộ nghỉ chân, thưởng thức đồ ăn và tiếp tục hành trình khám phá Đại hội.
Không phải một công trình cầu kỳ, Cool Spot đơn giản là khoảng nghỉ giữa một không gian lễ hội thể thao ngoài trời. Nhưng chính sự giản dị ấy cho thấy cách Nagoya đưa ASIAD 20 vào đời sống đô thị khiến trải nghiệm ASIAD trở nên dễ chịu và gần gũi hơn.
Dưới những tán cây lớn, cạnh làn nước và khoảng nghỉ dành cho khách, cảm giác oi nóng dường như dịu lại rõ rệt. Đây không phải phòng điều hòa giữa công viên mà là cách Nagoya tận dụng cây xanh, mặt nước và hệ thống phun sương để tạo một khoảng nghỉ mát trong không gian fan zone của ASIAD. Khi chúng tôi có mặt ở đây vào ngày 21-9, chỉ ít ngày sau khai mạc ASIAD 20, cảm giác nóng nực ngoài đường đã được thay thế bằng sự dễ chịu, nhẹ nhõm hẳn.
Đây dường như cũng là định hướng chung để chống nóng ở Nagoya. Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Môi trường Nagoya cho thấy những giải pháp sử dụng nước có thể tạo hiệu quả giảm nhiệt đáng kể ở bề mặt, trong khi nhiệt độ không khí tại khu vực được làm mát cũng có thể thấp hơn khu vực đối chứng vài độ C trong những điều kiện nhất định.
Điều này cho thấy một cách tổ chức ASIAD 20 khá tinh tế khi không dựng một công trình làm mát tạm thời thật lớn, mà tận dụng hạ tầng công viên vốn có – cây xanh, mặt nước, không gian nghỉ – rồi biến nó thành một phần của trải nghiệm Đại hội.
Cách làm này có ý nghĩa trong bối cảnh ASIAD 20 được tổ chức tại hơn 50 địa điểm thi đấu. Khi các địa điểm thi đấu phân tán, việc tạo ra một “điểm hẹn” ở trung tâm thành phố giúp kết nối những không gian vốn tách biệt thành một bầu không khí chung của Đại hội. Chính Ban tổ chức xác định khu fan zone như một “ngã tư của châu Á”, nơi thể thao gặp gỡ văn hóa, ẩm thực, âm nhạc và đời sống đô thị.
Khi huy chương bước ra khỏi nhà thi đấu

Một điểm nhấn khác ở fan zone của ASIAD 20 là chương trình tôn vinh các VĐV giành huy chương (Medalist Celebration). Từ ngày 21-9 đến ngày 4-10, những vận động viên vừa thi đấu thành công sẽ xuất hiện tại fan zone, đi qua “Con đường nhà vô địch” trước khi lên sân khấu giao lưu với người hâm mộ. Chương trình diễn ra từ 18h00 đến 20h00; riêng ngày 4-10 tổ chức vào buổi sáng.
Đây là chi tiết tạo nên sự khác biệt cho mô hình fan zone của Nagoya. Thành tích của vận động viên vốn được tạo nên trong những khoảnh khắc căng thẳng tại nhà thi đấu, nhưng sau đó được đưa trở lại với cộng đồng. Người hâm mộ không chỉ nhìn thấy tấm huy chương trên bảng thành tích mà còn có cơ hội trực tiếp chia sẻ niềm vui với người giành huy chương.

Ở fan zone mà chúng tôi đặt chân tới còn có Crossroads Festival, khu vực kết hợp ẩm thực, âm nhạc, văn hóa và các hoạt động trải nghiệm. Ngày chúng tôi có mặt vào đúng dịp “kỳ nghỉ bạc” nên càng có nhiều người dồn đến đây để trải nghiệm, thưởng thức những nét văn hóa đa dạng của châu Á trong không khí lễ hội. Khi chúng tôi tới đây, đang diễn ra chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống với hàng trăm người xem. Ngay cạnh đó, điểm bán vé xem các môn thi đấu ASIAD 20 cũng được thiết lập và luôn có người xếp hàng chờ mua vé.
Rõ ràng, cách triển khai fan zone của Ban tổ chức ASIAD 20 cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý của ASIAD 20 là đưa Đại hội ra khỏi phạm vi của sân đấu để trở thành một sự kiện xã hội và văn hóa của thành phố. Khi một người dân không có vé vẫn có thể xem trực tiếp cuộc thi trên màn hình lớn, thử sức với một môn thể thao, thưởng thức món ăn châu Á hay gặp một vận động viên vừa giành huy chương, khoảng cách giữa Đại hội thể thao và đời sống thường nhật được rút ngắn đáng kể.

ASIAD 20 vì thế không chỉ được đo bằng những tấm Huy chương vàng, những kỷ lục hay những cuộc tranh tài trên sân đấu. Với Nagoya, thành công của một kỳ Đại hội còn nằm ở khả năng để người dân cảm thấy mình là một phần của sự kiện. Và khi những âm thanh cổ vũ, những màn hình truyền hình trực tiếp, những câu chuyện về các nhà vô địch xuất hiện giữa trung tâm thành phố, cùng các hoạt động trải nghiệm và giới thiệu văn hóa, ASIAD 20 thực sự đã bước ra khỏi nhà thi đấu để trở thành một phần của đời sống Nagoya.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.