Hòa giải viên giúp giữ trọn tình anh em

Tìm hiểu ngọn ngành để tháo gỡ tranh chấp

Chia sẻ về công tác hòa giải tại địa phương, ông Phùng Công Quỳnh nhớ lại một vụ tranh chấp đất đai giữa anh em trong cùng một gia đình. Mâu thuẫn liên quan đến một thửa đất có mặt đường rộng khoảng 10m, từng được các thành viên trong gia đình sử dụng qua nhiều thời kỳ. Trong đó, gia đình người anh đã sử dụng ổn định phần đất này khoảng 20-30 năm, nhưng trước đó, có thời điểm người em cũng sử dụng.

Theo ông Quỳnh, khi quyền lợi liên quan đến thửa đất được đặt ra, người em cùng các chị em trong gia đình cho rằng phần đất có nguồn gốc do mẹ cho mình, từ đó nảy sinh bất đồng với người anh. Trong khi mỗi bên đều có cách lý giải riêng về nguồn gốc đất, thửa đất lại chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ liên quan cũng không đầy đủ. Đây là một trong những nguyên nhân khiến việc xác minh, làm rõ sự việc gặp nhiều khó khăn.

Trước tình huống này, ông Quỳnh xác định phải tìm hiểu kỹ nguồn gốc và quá trình sử dụng đất trước khi trao đổi với các bên. Ông chủ động hỏi những người từng giữ cương vị Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn hoặc những người am hiểu tình hình địa phương qua các thời kỳ để nắm bắt thông tin. Quá trình sử dụng đất, hiện trạng thửa đất và những người biết rõ sự việc được tìm hiểu nhằm có thêm căn cứ xem xét vụ việc.

Sau khi thu thập thông tin, ông Quỳnh trao đổi với các bên, phân tích những vấn đề đã tìm hiểu được và giải thích trên tinh thần khách quan. Sau khi nghe ông phân tích về nguồn gốc sử dụng đất và cái tình giữa anh chị em trong gia đình, hai bên đã thống nhất không tranh chấp và tìm ra hướng phù hợp để anh em giữ gìn đoàn kết, đảm bảo quyền lợi của các bên.

Từ thực tế tranh chấp đất đai trên địa bàn, ông Quỳnh cho rằng, người làm công tác hòa giải cần giữ thái độ bình tĩnh, lắng nghe đầy đủ ý kiến của các bên, tránh áp đặt hoặc đưa ra nhận định khi chưa nắm rõ sự việc. Mục đích là giúp người trong cuộc hiểu rõ hơn về nguồn gốc đất, quyền lợi của mình và những hệ lụy có thể phát sinh nếu tranh chấp kéo dài.

Với những vấn đề vượt quá khả năng chuyên môn, ông chủ động trao đổi với cán bộ địa chính để tìm hiểu quy định, bổ sung căn cứ trước khi giải thích cho người dân. Theo ông, người làm công tác hòa giải ở thôn không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm hay hiểu biết cá nhân, mà cần thận trọng trong từng lời nói, nhất là với những vụ việc liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân.

Trưởng thôn trẻ ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền pháp luật

Sinh năm 1992, ông Phùng Công Quỳnh cho rằng, mình có lợi thế khi có thể giao tiếp với cả người cao tuổi và lớp trẻ. Từng gắn bó với công việc đồng áng, sinh hoạt cùng người dân địa phương, ông hiểu rằng muốn vận động người dân hiệu quả, trước hết phải biết lắng nghe, tôn trọng và lựa chọn cách diễn đạt phù hợp.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông không ngại thừa nhận những vấn đề mình chưa nắm chắc và chủ động tìm hiểu thêm từ cán bộ chuyên môn. Đặc biệt, với những nội dung liên quan đến đất đai, chỉ một thông tin thiếu chính xác cũng có thể khiến người dân hiểu sai, làm cho mâu thuẫn vốn phức tạp càng khó giải quyết.

Để phục vụ công việc, ông thường tra cứu các nguồn thông tin pháp luật chính thống, chú trọng những quy định gắn với tình hình thực tế tại địa phương, nhất là lĩnh vực dân sự và đất đai. Ông cũng sử dụng bảng tính Excel để hệ thống hóa một số nội dung pháp luật dân sự, ghi lại các điều khoản liên quan nhằm thuận tiện tra cứu khi phát sinh vụ việc.

Việc chủ động tìm hiểu pháp luật giúp ông có thêm cơ sở giải thích cho người dân trong những tình huống cụ thể. Bên cạnh trao đổi trực tiếp, ông cũng quan tâm đến việc sử dụng các nhóm Zalo, Facebook của cộng đồng để chia sẻ thông tin hữu ích. Theo ông Quỳnh, các nền tảng này tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin thuận tiện hơn, nhưng nội dung đưa lên cần được lựa chọn kỹ, ưu tiên những quy định liên quan trực tiếp đến đời sống và công việc tại địa phương.

Trong công tác tuyên truyền tại thôn, ông Quỳnh chia sẻ, địa phương cũng phối hợp với lực lượng công an lồng ghép phổ biến kiến thức về phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích và an toàn giao thông trong dịp sinh hoạt hè dành cho thanh thiếu nhi. Đây là cách đưa nội dung pháp luật, kiến thức bảo đảm an toàn đến người dân thông qua những hoạt động cộng đồng phù hợp, gần gũi với đời sống.

Phó Chủ tịch UBND xã Bất Bạt Nguyễn Việt Giao cho biết, các thành viên Tổ hòa giải thôn Ngọc Nhị đều là những người gắn bó với địa bàn, am hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và được nhân dân tin tưởng. Đây là điều kiện quan trọng để hòa giải đạt hiệu quả, bởi nhiều vụ việc ở cơ sở không chỉ cần căn cứ quy định pháp luật mà còn đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì và cách tiếp cận phù hợp với từng hoàn cảnh.

Thời gian tới, xã Bất Bạt sẽ tiếp tục quan tâm phát huy vai trò của các tổ hòa giải, đồng thời gắn công tác hòa giải với tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.