Hòa giải, gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng ở cơ sở

Phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng

Dự án xây dựng Khu đô thị mới G8 là một trong những dự án có diện tích thu hồi đất lớn trên địa bàn xã Thiên Lộc. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng dự án cơ bản đã hoàn thành.

Tại thôn Nhuế, dù diện tích đất thu hồi chỉ khoảng 1ha, liên quan đến 72 hộ dân, song quá trình thực hiện chủ trương thu hồi đất, vẫn có một số hộ chưa thống nhất với phương án bồi thường, không nhận tiền và gửi đơn khiếu nại. Những vướng mắc kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng mà còn đặt ra yêu cầu phải giải quyết thấu đáo tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Ông Hoàng Văn Dũng, Trưởng ban công tác Mặt trận, Tổ phó Tổ hoà giải thôn Nhuế cho biết: "Để giải quyết những vụ việc kéo dài, Tổ hòa giải thôn Nhuế phối hợp với cấp ủy chi bộ, Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể trong thôn tổ chức gặp gỡ, vận động người dân. Những người gần gũi với các gia đình, hiểu rõ hoàn cảnh và có uy tín trong cộng đồng được phát huy vai trò trong quá trình trao đổi, thuyết phục".

Thay vì chỉ nhấn mạnh yêu cầu chấp hành chủ trương thu hồi đất, các thành viên tổ hòa giải chú trọng giải thích căn cứ, quy trình thực hiện và những chính sách bồi thường, hỗ trợ có liên quan. Những nội dung người dân chưa hiểu rõ được trao đổi trực tiếp; những băn khoăn về quyền lợi được tiếp nhận để tìm hướng giải quyết phù hợp với quy định.

Với những vấn đề cần làm rõ về chính sách và phương án bồi thường, việc trao đổi, đối thoại có sự tham gia của các cơ quan chuyên môn giúp người dân tiếp cận thông tin cụ thể hơn. Qua đó, các bên có điều kiện nhìn nhận vụ việc trên cơ sở quy định pháp luật, thay vì chỉ xuất phát từ cách hiểu hoặc mong muốn riêng.

Quá trình vận động không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những gia đình tiếp tục gửi đơn trong thời gian dài, thể hiện quan điểm chưa đồng tình. Tuy nhiên, thành viên Tổ hòa giải vẫn duy trì việc gặp gỡ, trao đổi, không vì những phản ứng ban đầu mà buông bỏ hoặc đẩy mâu thuẫn đi xa hơn. Sự kiên trì ấy tạo điều kiện để người dân dần chuyển từ phản ứng sang đối thoại, từng bước làm rõ những vấn đề còn vướng mắc.

Sau nhiều tháng kiên trì vận động, những hộ gia đình còn vướng mắc tại thôn Nhuế đã đồng ý nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng để triển khai dự án G8. Vụ việc được giải quyết thông qua đối thoại, hòa giải, không phát sinh xung đột, góp phần ổn định tình hình tại địa phương và tạo điều kiện để dự án tiếp tục thực hiện.

Kiên trì lắng nghe, tháo gỡ từng vướng mắc

Thực tế cho thấy, phía sau những kiến nghị về quyền lợi là nhiều nguyên nhân khác nhau. Có trường hợp băn khoăn về mức bồi thường, hỗ trợ ở những thời điểm khác nhau; có trường hợp phát sinh tranh chấp trong mua bán đất đai trước đây, khi thủ tục chuyển nhượng chưa hoàn tất; cũng có những bất đồng về quyền lợi giữa các thành viên trong gia đình.

Bà Phạm Thị Ngần, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Nhuế cho biết, một trong những vấn đề thường gặp là tranh chấp phát sinh từ giao dịch mua bán đất trước đây. Có trường hợp đất đã được mua bán nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, các bên lại phát sinh ý kiến khác nhau về quyền lợi.

Trước tình huống đó, tổ hòa giải gặp gỡ, phân tích quá trình giao dịch, làm rõ những vấn đề các bên chưa thống nhất, đồng thời giải thích các quy định liên quan để mỗi bên hiểu rõ hơn quyền và trách nhiệm của mình.

“Chúng tôi giải thích với hộ gia đình thời điểm bán chỉ có giá như vậy, còn bây giờ đền bù, hỗ trợ tài sản hay hỗ trợ việc làm mới được mức đó, nên các hộ không nên đòi hỏi thêm từ bên mua. Một số trường hợp, bên mua thể hiện thiện chí, tự nguyện hỗ trợ thêm cho bên bán một khoản tiền để giải quyết bất đồng. Khi các bên cùng chia sẻ, trao đổi trên tinh thần tôn trọng quyền lợi của nhau, mâu thuẫn từng bước được tháo gỡ”, bà Ngần cho biết.

Từ câu chuyện ở thôn Nhuế có thể thấy, công tác hòa giải ở cơ sở bên cạnh việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cần đặc biệt coi trọng việc công khai thông tin, giải đáp kịp thời kiến nghị và bảo đảm các quyền lợi của người dân. Khi người dân được lắng nghe, được cung cấp thông tin rõ ràng và các kiến nghị được xem xét thấu đáo, sẽ từng bước hình thành và được củng cố sự đồng thuận.

Câu chuyện tại thôn Nhuế là kinh nghiệm thực tiễn về việc vận dụng công tác dân vận, đối thoại và hòa giải trong giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Sự gần gũi, kiên trì và trách nhiệm của những người trực tiếp làm công tác hòa giải đã góp phần tháo gỡ vướng mắc, tạo đồng thuận trong nhân dân, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.