Hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi giao thông xanh

Đây là giải pháp thiết thực nhằm hỗ trợ người dân chuyển đổi thói quen, đồng thời “tăng tốc” hiện thực hóa lộ trình phát triển giao thông công cộng và vùng phát thải thấp của Thủ đô.

Hỗ trợ tối đa người dân sử dụng phương tiện công cộng

Tại kỳ họp thứ tư diễn ra từ ngày 12-6 đến 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện Điểm g Khoản 1 Điều 13 Luật Thủ đô năm 2026).

Trong 5 chính sách của Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND có đến 4 chính sách liên quan đến khuyến khích sử dụng giao thông công cộng.

Cụ thể là, chính sách ưu đãi hỗ trợ vốn vay cho đơn vị, tổ chức khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh: Hỗ trợ vay vốn từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội.

Chính sách ưu đãi hỗ trợ lãi suất vay vốn cho đơn vị, tổ chức khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh: Hỗ trợ 30% lãi suất vay vốn của hợp đồng tín dụng tại các ngân hàng thương mại.

Miễn tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) cho người di chuyển trong Vành đai 1 từ ngày 1-7-2026 đến hết ngày 30-6-2027.

Miễn tiền vé đến hết năm 2030 cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) hoặc đường sắt đô thị trên toàn địa bàn thành phố trong các dịp lễ, Tết, các sự kiện chính trị xã hội đặc biệt của đất nước và của thành phố Hà Nội.

Theo UBND thành phố Hà Nội, chính sách miễn tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trong giai đoạn từ ngày 1-7-2026 đến hết ngày 30-6-2027 được xây dựng nhằm hỗ trợ trực tiếp các đối tượng chịu tác động lớn nhất từ lộ trình hạn chế phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo Chỉ thị số 20/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và lộ trình triển khai vùng phát thải thấp của thành phố.

Khu vực Vành đai 1 là khu vực được ưu tiên triển khai các giải pháp kiểm soát phát thải và hạn chế phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sớm nhất trên địa bàn thành phố. Do đó, người dân sinh sống, làm việc hoặc có nhu cầu đi lại từ khu vực này là nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp và trước tiên của chính sách chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.

Việc miễn tiền vé xe buýt đối với các chuyến đi từ khu vực Vành đai 1 là giải pháp hỗ trợ trong thời gian đầu nhằm giảm chi phí đi lại, tạo điều kiện để người dân thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân, chuyển sang sử dụng vận tải hành khách công cộng.

Việc lựa chọn phạm vi áp dụng nêu trên được thực hiện trên cơ sở cân đối giữa mục tiêu khuyến khích sử dụng vận tải công cộng, khả năng đáp ứng của hệ thống vận tải hành khách công cộng và khả năng cân đối ngân sách thành phố. Nếu áp dụng chính sách miễn tiền vé trên toàn bộ mạng lưới xe buýt trong cùng thời điểm sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, trong khi mục tiêu chính sách hiện nay là trước mắt tập trung hỗ trợ khu vực chịu tác động trực tiếp của lộ trình thực hiện vùng phát thải thấp.

Bên cạnh đó, chính sách không phân biệt loại hình tuyến xe buýt mà được xác định theo đối tượng và phạm vi tác động của chính sách. Hành khách thực hiện chuyến đi từ trong khu vực Vành đai 1 đều được hưởng chính sách miễn tiền vé, kể cả khi sử dụng các tuyến xuyên tâm, tuyến kết nối khu vực trung tâm với khu vực ngoại thành hoặc các khu vực khác của thành phố.

Do đó, chính sách vẫn bảo đảm mục tiêu hỗ trợ người dân trong khu vực chịu tác động trực tiếp của lộ trình chuyển đổi phương tiện, đồng thời bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách.

Sau thời gian thực hiện 1 năm, thành phố sẽ tổ chức đánh giá kết quả triển khai, tác động đến nhu cầu đi lại, sản lượng vận tải hành khách công cộng, hiệu quả sử dụng ngân sách và khả năng cân đối nguồn lực để xem xét việc điều chỉnh, mở rộng hoặc hoàn thiện chính sách trong các giai đoạn tiếp theo.

Tăng tốc chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng xanh

Thực hiện Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND, từ ngày 1-7-2026, Hà Nội triển khai 100% tuyến buýt trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh. Đồng thời, thành phố triển khai vé điện tử, miễn vé trên 45 tuyến buýt trong phạm vi Vành đai 1 đến hết tháng 6-2027; nghiên cứu phát triển xe buýt điện cỡ nhỏ và các phương tiện xanh phục vụ kết nối chặng đầu, chặng cuối.

Từ ngày 15-10-2026, tuyến buýt số 31 (Bách khoa - Chèm, Đại học Mỏ) chính thức thay thế toàn bộ xe buýt sử dụng dầu diesel bằng 15 xe buýt điện VinFast EB8, mỗi xe có sức chứa 60 chỗ. Đây là bước tiếp theo trong chuỗi chuyển đổi phương tiện được Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) triển khai liên tục trong thời gian qua.

Trước đó, Transerco đã thay thế 53 xe diesel bằng xe buýt điện trên bốn tuyến buýt số 22A, 22B, 30 và 50; đưa 15 xe buýt điện vào khai thác trên tuyến số 83 và 11 xe buýt thay thế đoàn phương tiện trên tuyến số 33, góp phần mở rộng phạm vi phục vụ bằng phương tiện sạch.

Cũng trong tháng 10-2026, Transerco đã đưa tuyến xe buýt điện số 83 vào khai thác, đây là tuyến buýt kết nối thành phố Hà Nội với Trung tâm hành chính tỉnh Hưng Yên, góp phần mở rộng mạng lưới vận tải hành khách công cộng bằng phương tiện xanh, tăng cường kết nối giao thông giữa hai địa phương.

Các phương tiện được trang bị đồng bộ nhiều tiện ích phục vụ hành khách, trong đó có thiết kế sàn thấp, thiết bị hỗ trợ người khuyết tật và các tiện ích hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và trải nghiệm đi lại bằng xe buýt. Với ưu thế vận hành êm ái, phương tiện hiện đại và tiện nghi, xe buýt điện ngày càng tạo thiện cảm, khuyến khích người dân lựa chọn phương tiện giao thông công cộng trong hành trình hằng ngày.

Từ nay đến cuối năm 2026, Transerco tiếp tục đẩy nhanh tiến độ, dự kiến đến cuối năm chuyển đổi thêm hơn 200 xe điện trên 21 tuyến, phấn đấu đưa tỷ lệ phương tiện chuyển đổi xanh vượt 51%, hoàn thành kế hoạch chuyển đổi trước thời hạn.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, mạng lưới xe buýt trên địa bàn thành phố có 155 tuyến, với hơn 1.800 phương tiện. Theo lộ trình, đến năm 2030, toàn bộ mạng lưới sẽ sử dụng xe điện hoặc phương tiện chạy bằng năng lượng xanh.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, UBND thành phố Hà Nội đã giao Sở Xây dựng Hà Nội điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng thầu đối với các gói thầu cung cấp dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh theo hướng đồng bộ, phù hợp với thời gian khấu hao phương tiện để tăng tính hấp dẫn, khuyến khích các đơn vị tham gia.

Bên cạnh đó, Sở Công Thương Hà Nội xây dựng phương án quy hoạch hệ thống trạm sạc điện, trạm cấp năng lượng xanh cho phương tiện giao thông trên địa bàn thành phố; đồng thời rà soát quy hoạch, kế hoạch phát triển hệ thống lưới điện để đáp ứng nhu cầu phụ tải, cấp nguồn điện cho phương tiện giao thông điện; trong đó, có xe buýt điện theo từng giai đoạn.

Để thực hiện mục tiêu, nguồn lực đầu tư và hạ tầng vận hành giữ vai trò quan trọng. Transerco đã xây dựng Đề án chuyển đổi phương tiện xe buýt sử dụng năng lượng xanh giai đoạn 2024-2035, dự kiến đầu tư hơn 1.300 xe buýt điện cùng hệ thống trạm sạc, với tổng mức đầu tư khoảng 6.500 tỷ đồng. Việc hợp tác với Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam để tài trợ vốn chuyển đổi xanh theo Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND sẽ góp phần tạo thêm nguồn lực thực hiện kế hoạch trước năm 2030.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng Hà Nội vừa giao Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố xây dựng quy trình, hướng dẫn triển khai chính sách miễn phí vé tháng giao thông công cộng cho người làm việc trực tiếp, thường xuyên tại các khu công nghệ cao trên địa bàn.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, quá trình “xanh hóa” xe buýt cần được triển khai đồng bộ với đầu tư hạ tầng, tổ chức mạng lưới hợp lý và nâng cao chất lượng phục vụ. Khi phương tiện sạch đi cùng dịch vụ thuận tiện, xe buýt sẽ thu hút thêm người dân, góp phần giảm áp lực giao thông và phát thải từ hoạt động đi lại.

Với những chính sách hỗ trợ tài chính đồng bộ từ Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND cùng sự chủ động “tăng tốc” của các doanh nghiệp vận tải, Hà Nội đang từng bước giải quyết bài toán hạ tầng, trạm sạc và nguồn lực đầu tư. Sự chung tay giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân thông qua việc thay đổi thói quen di chuyển chính là chìa khóa quan trọng để Thủ đô sớm hoàn thành mục tiêu 100% phương tiện công cộng sử dụng năng lượng xanh vào năm 2030, hướng tới một đô thị văn minh, xanh và phát triển bền vững.