Hôm nay, 3-8, Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) chính thức vận hành tại các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú. Đây được coi là nền tảng giúp khắc phục điểm nghẽn an toàn thực phẩm và số hóa dinh dưỡng giúp kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú cho hơn 1,18 triệu học sinh Thủ đô trong năm học 2026-2027.

HanoiCheck gắn với Đề án mô hình cung cấp suất ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn thành phố, do Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế xây dựng. Có thể nói, HanoiCheck là hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất toàn thành phố, số hóa toàn diện, thay thế hồ sơ giấy trong công tác bán trú và dinh dưỡng học đường.
Việc kiểm soát an toàn thực phẩm số theo 5 bước. Hệ thống gồm 5 hợp phần: Hồ sơ dinh dưỡng điện tử; quản lý nhà cung cấp; kiểm soát an toàn thực phẩm số, kèm giải pháp camera AI giám sát bếp ăn; ứng dụng dành cho cha mẹ học sinh; bảng điều khiển điều hành - dashboard phục vụ chỉ đạo, điều hành của thành phố.
Trong đó, với hồ sơ dinh dưỡng điện tử gồm: Thực đơn, khẩu phần, định mức và giá trị dinh dưỡng; dữ liệu nhân trắc và tình trạng dinh dưỡng của học sinh.
Hợp phần quản lý nhà cung cấp với hồ sơ điện tử pháp lý về chứng nhận an toàn thực phẩm, danh mục hàng hóa, nguồn gốc, năng lực, lịch sử cung ứng.
Hợp phần kiểm soát an toàn thực phẩm số được thực hiện số hóa kiểm thực ba bước, lưu mẫu, nguồn gốc nguyên liệu; kèm giải pháp camera AI giám sát bếp ăn.
Phần ứng dụng cho cha mẹ học sinh được công khai thực đơn, dinh dưỡng, nguồn gốc, tài chính bữa ăn; thanh toán trực tuyến; tiếp nhận phản ánh.
Cuối cùng là bảng điều khiển điều hành (dashboard) tổng hợp, trực quan hóa dữ liệu và cảnh báo, phục vụ chỉ đạo, điều hành của thành phố.

Như vậy, điểm nổi bật của HanoiCheck là việc ứng dụng đồng thời nhiều công nghệ số vào quản lý an toàn thực phẩm học đường. Thay vì ghi chép nhật ký bếp ăn bằng tay, quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm sẽ từng bước được số hóa toàn diện. Chữ ký số và mã QR được sử dụng để xác thực thông tin, lưu vết quá trình thực hiện và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc thực phẩm nhanh chóng, minh bạch. Thành phố thí điểm triển khai camera AI tại 30 cơ sở giáo dục và hệ thống camera sẽ hỗ trợ giám sát hoạt động tại khu vực bếp ăn, phục vụ đánh giá hiệu quả trước khi xem xét nhân rộng trên toàn địa bàn.
Cũng phải nói thêm, các cơ sở giáo dục và nhà cung cấp cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, hoặc trước bữa ăn ít nhất 1 giờ về nguồn gốc nguyên liệu, kiểm thực ba bước, lưu mẫu có xác thực điện tử. Hệ thống tự động quét, phát hiện bất thường và phát cảnh báo tới đơn vị liên quan xác minh, khắc phục trong không quá 2 giờ, sau đó đóng luồng và lưu vết toàn bộ nhật ký phục vụ thanh tra, truy vết.
Đáng chú ý, hệ thống minh bạch với cha mẹ học sinh, ứng dụng dành cho cha mẹ học sinh công khai thực đơn, thành phần dinh dưỡng, nguồn gốc thực phẩm, minh bạch tài chính bữa ăn...
Trong trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, bà Phạm Thanh Huyền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phương Liệt cho biết, theo quy định mới, trong năm học này, các đơn vị cung cấp suất ăn phải đăng ký, cập nhật thông tin lên hệ thống và qua bước thẩm định điều kiện của thành phố cùng UBND phường trước khi nhà trường xem xét lựa chọn. Đối với các trường đang trong quá trình xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất không có bếp ăn (như Tiểu học Phương Liệt), việc rà soát và nắm bắt nhu cầu từ sớm giúp phường chuẩn bị, tuyển chọn đúng các đơn vị có đủ năng lực cung cấp suất ăn sẵn đáp ứng tiêu chuẩn.

Bữa ăn bán trú liên quan trực tiếp tới sức khỏe, sự an toàn và phát triển thể chất của hàng triệu học sinh Thủ đô. Trên địa bàn hiện có 3.621 cơ sở giáo dục, trong đó 3.202 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú với hơn 1,18 triệu học sinh ăn bán trú. Tuy nhiên, việc quản lý với lĩnh vực này vẫn còn những điểm nghẽn, trong đó có thể kể đến các tiêu chí lựa chọn, cảnh báo, tạm dừng nhà cung cấp chưa được chuẩn hóa thống nhất; một số nơi còn khoán trắng cho nhà cung cấp...
Do vậy, có thể nói, hệ thống HanoiCheck nhận được sự đồng thuận cao từ phía các nhà trường nhờ khả năng kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc thực phẩm đầu vào và năng lực của đơn vị ứng tuyển.
Cũng theo bà Phạm Thanh Huyền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phương Liệt, nền tảng HanoiCheck đem lại tính minh bạch cao và thu hút sự tham gia giám sát trực tiếp của ban đại diện cha mẹ học sinh. Phụ huynh có thể chủ động theo dõi toàn bộ thực đơn cũng như hình ảnh suất ăn thành phẩm được cập nhật công khai trên hệ thống đúng khung giờ quy định trước bữa ăn, đồng thời có kênh phản hồi thông tin rõ ràng.
“Sự đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền, nhà trường, đơn vị cung cấp và phụ huynh không chỉ giải tỏa những băn khoăn về an toàn thực phẩm mà còn góp phần nâng cao thể lực, chất lượng chăm sóc học sinh, đặc biệt trong bối cảnh thành phố đang có nhiều chính sách hỗ trợ tiền ăn trưa cho các em”, bà Phạm Thanh Huyền nói.
Dù bước đầu tiếp cận công nghệ còn một số vướng mắc, nhưng với tinh thần chỉ đạo “vướng ở đâu tháo gỡ ngay ở đó”, Ban giám hiệu Trường Tiểu học Phương Liệt cùng các bộ phận chức năng của trường đều chủ động tập huấn và vận hành. Nhà trường cho biết sẽ đẩy mạnh tuyên truyền tới phụ huynh trong các buổi họp đầu năm để lan tỏa những nỗ lực cải cách của thành phố.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội Cù Ngọc Trang, triển khai hệ thống HanoiCheck là bước chuyển từ hậu kiểm bị động sang giám sát chủ động, cảnh báo sớm theo thời gian thực. Qua đó, hàng triệu phụ huynh có thể tham gia giám sát, góp phần hình thành một lớp giám sát cộng đồng. Hệ thống cũng bảo đảm dữ liệu liên thông, đối soát tự động, chống dữ liệu rác và loại bỏ nhập liệu thủ công, đem đến sự minh bạch tối đa. Ngoài ra, hệ thống giúp đo lường bằng tỷ lệ tuân thủ, số cảnh báo và tỷ lệ xử lý dứt điểm, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị, thay vì đếm số lượt kiểm tra hành chính.
Cũng theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ việc triển khai HanoiCheck tới 100% cơ sở giáo dục có tổ chức bữa ăn bán trú là nhằm bảo đảm nguyên tắc “một việc - một đầu mối” chịu trách nhiệm.
Về phía cơ quan quản lý, Sở Khoa học và Công nghệ vận hành hệ thống, cấp tài khoản và hỗ trợ kỹ thuật; Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn nghiệp vụ bữa ăn và chỉ đạo các trường; Sở Y tế chuẩn hóa tiêu chí dinh dưỡng và quy trình an toàn thực phẩm số. UBND các xã, phường triển khai toàn diện trên địa bàn. Các cơ sở giáo dục và nhà cung cấp trực tiếp cập nhật, đồng bộ dữ liệu trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
“Sở Khoa học và Công nghệ cam kết vận hành HanoiCheck ổn định, an toàn, bảo mật, bảo đảm HanoiCheck sẽ trở thành công cụ đưa Đề án mô hình cung cấp bữa ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn đi vào thực chất, góp phần bảo đảm mỗi bữa ăn của học sinh Thủ đô đều an toàn, đủ chất và minh bạch”, ông Cù Ngọc Trang nói.
Như vậy, có thể thấy, sự vào cuộc chỉ đạo sát sao của thành phố cùng sự phối hợp liên ngành và việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp giải quyết triệt để những lo ngại trước đây về chất lượng thực phẩm.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.