Sức mạnh mềm không được tạo nên bằng quyền lực hay tiềm lực kinh tế, mà bằng khả năng chinh phục trái tim con người thông qua văn hóa, giá trị và bản sắc. Ở góc độ ấy, phở chính là một “đại sứ” đặc biệt của Việt Nam.
Không phải ngẫu nhiên mà từ chữ “Pho” đã đi vào nhiều từ điển quốc tế như một danh từ riêng, không cần dịch sang ngôn ngữ khác. Sức hấp dẫn của phở đã được khẳng định qua sự ghi nhận của các tổ chức và cẩm nang ẩm thực hàng đầu thế giới. Nhiều năm liên tiếp, Taste Atlas - cẩm nang ẩm thực trực tuyến uy tín của thế giới và CNN - kênh truyền thông quốc tế hàng đầu của Mỹ đều xếp hạng, giới thiệu phở trong nhóm những món ăn ngon nhất hành tinh và là trải nghiệm không thể bỏ qua khi đến Việt Nam.
Không ít nguyên thủ quốc gia, nhà ngoại giao khi đến Việt Nam đều lựa chọn thưởng thức phở để cảm nhận trọn vẹn hương vị và bản sắc văn hóa tại mảnh đất hình chữ S. Từ Tổng thống Mỹ Bill Clinton, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đến Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung, hình ảnh các nhà lãnh đạo quốc tế thưởng thức phở Việt đã nhiều lần xuất hiện trên truyền thông trong và ngoài nước. Mỗi khoảnh khắc ấy không chỉ góp phần giới thiệu một món ăn truyền thống mà còn truyền đi thông điệp về một Việt Nam thân thiện, giàu bản sắc và hiếu khách.
Chính vì thế, phở đã vượt khỏi khuôn khổ của một món ăn để trở thành biểu tượng có khả năng kết nối các nền văn hóa khác nhau. Ở bất kỳ đâu trên thế giới, từ New York (Mỹ), Paris (Pháp), Sydney (Australia) đến Tokyo (Nhật Bản), chỉ cần nhìn thấy bảng hiệu “Pho”, nhiều người lập tức nghĩ đến Việt Nam. Hiểu ở một khía cạnh rộng hơn, chỉ với 3 ký tự “Pho”, Việt Nam đã sở hữu một “tấm danh thiếp” văn hóa có sức lan tỏa mạnh mẽ trên toàn cầu, góp phần định vị hình ảnh quốc gia và từng bước khẳng định sức mạnh mềm trong thời đại hội nhập.
Điều đáng quý là phở không cần những chiến dịch quảng bá cầu kỳ để chinh phục thực khách. Chính hương vị chân thực và câu chuyện văn hóa phía sau đã khiến hàng triệu người yêu mến món ăn này. Mỗi thực khách quốc tế sau khi thưởng thức một bát phở ngon đều có thể trở thành một “đại sứ”, lan tỏa hình ảnh Việt Nam bằng những trải nghiệm tích cực của chính mình. Đó là giá trị cốt lõi của sức mạnh mềm - sức hấp dẫn tự nhiên, bền bỉ và đầy thuyết phục.
Giống như những giá trị văn hóa khác, sức sống của phở không thể chỉ dựa vào sự yêu mến của thực khách hay những lời ngợi khen từ bạn bè quốc tế. Để một món ăn trở thành biểu tượng văn hóa bền vững và góp phần tạo nên sức mạnh mềm quốc gia, cần có sự gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa bằng những hành động cụ thể.
Những năm gần đây, hành trình ấy đã ghi nhận nhiều dấu mốc ấn tượng. Phở Hà Nội và phở Nam Định lần lượt được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian. Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với giá trị lịch sử, văn hóa của một món ăn, mà còn là sự trân trọng dành cho những bí quyết nghề, những kinh nghiệm được chắt chiu qua nhiều thế hệ, để hương vị phở vẫn được gìn giữ nguyên vẹn trong dòng chảy của thời gian. Xa hơn nữa, các cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu cùng cộng đồng ẩm thực đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để trình UNESCO công nhận phở là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Trên hành trình đưa phở Việt vươn ra thế giới, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cũng đang nối dài câu chuyện về phở. Những thương hiệu như: Phở Thìn Lò Đúc hay Phở 24 đã mang hương vị phở Việt đến nhiều quốc gia, trong đó có Nhật Bản, Indonesia, Philippines, Hàn Quốc, Australia. Các hoạt động như Hành trình quảng bá văn hóa phở tại châu Âu (Phở Cultural Roadshow Europe 2026) không chỉ giúp phở chinh phục thực khách quốc tế bằng hương vị mà còn khơi gợi sự tò mò, yêu mến đối với đất nước, con người Việt Nam.
Một quốc gia mạnh không chỉ bởi những con số tăng trưởng, mà còn bởi khả năng khiến thế giới yêu mến và mong muốn tìm hiểu về mình. Phở đang làm được điều đó bằng cách giản dị nhất: Chạm đến trái tim con người qua hương vị, ký ức và cảm xúc. Vì vậy, gìn giữ, phát huy và quảng bá giá trị của phở không đơn thuần là bảo tồn một món ăn truyền thống, mà còn là đầu tư cho thương hiệu quốc gia, cho sức mạnh mềm của Việt Nam.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.