Hà Nội: Xoá “điểm đen” rác thải, trả lại không gian xanh cho Thủ đô

Từ những "điểm đen" kinh niên đến các con ngõ sạch thoáng

Nhiều năm qua, áp lực từ tốc độ đô thị hóa cùng ý thức chưa cao của một bộ phận người dân đã khiến không ít ngõ phố tại Hà Nội biến thành bãi tập kết rác tự phát. Không chỉ dừng lại ở rác thải sinh hoạt hàng ngày, các loại phế thải xây dựng phát sinh từ việc sửa chữa nhà cửa, bàn ghế cũ, chăn chiếu hỏng, thậm chí cả vật dụng cồng kềnh… cũng vô tư bị người dân đổ trộm vào ban đêm.

Thực trạng này hình thành nên những "chân cẩu" rác nhếch nhác, bốc mùi hôi thối, gây cản trở giao thông. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng này đã và đang thay đổi một cách căn bản nhờ sự ra quân đồng bộ, quyết liệt của các đơn vị chức năng.

Ghi nhận thực tế tại ngõ 95 Chùa Bộc (phường Kim Liên), khu vực trước đây vốn là "nỗi ám ảnh" của người qua đường cũng như các hộ dân sinh sống xung quanh bởi bãi rác tự phát chiếm dụng lòng đường thì nay đã hoàn toàn đổi khác. Mặt đường được dọn dẹp thông thoáng, phong quang, không còn tình trạng rác thải bừa bãi tràn ra lối đi, trả lại đúng công năng giao thông của con ngõ. Tương tự, tại ngõ Thổ Quan 1 (phường Ô Chợ Dừa), một "điểm đen" rác thải tồn tại dai dẳng nhiều năm nay, gây mất mỹ quan đô thị nghiêm trọng cũng đã được dẹp bỏ triệt để, tạo không gian thoáng đãng cho cả khu dân cư.

Chia sẻ về những chuyển biến tích cực này, ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Chi nhánh Đống Đa (Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội-Urenco), đơn vị trực tiếp phụ trách duy trì vệ sinh môi trường tại địa bàn phường Kim Liên và Ô Chợ Dừa cho biết, các ngõ phố như ngõ 95 Chùa Bộc hay Thổ Quan 1 có đặc thù mật độ dân cư cư trú rất đông, nhiều hàng quán kinh doanh nhỏ lẻ bám mặt ngõ, trong khi địa hình lại là ngõ sâu và nhỏ hẹp. Do đó, việc xóa bỏ hoàn toàn các “chân cẩu” rác tại đây đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ và mất rất nhiều công sức của các đơn vị liên quan, đặc biệt là lực lượng công nhân môi trường phải trực tiếp bám địa bàn.

“Chúng tôi không chỉ tăng cường lực lượng công nhân thu gom thủ công, thay đổi linh hoạt giờ xe cẩu bốc xúc để tránh khung giờ cao điểm gây ùn tắc, mà còn chủ động phối hợp chặt chẽ với UBND các phường để tiến hành lắp đặt hệ thống camera giám sát tại những điểm nóng. Từ dữ liệu này, lực lượng chức năng có thể phạt nguội các hành vi cố tình đổ trộm phế thải xây dựng và rác thải cồng kềnh. Khi cái gốc của vấn đề là ý thức của người dân được kiểm soát và quản lý chặt chẽ, các “điểm đen” tự khắc sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn”, ông Nguyễn Hoàng Anh nhấn mạnh.

Sự thay đổi diện mạo một cách rõ nét tại các con ngõ này đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ và phấn khởi từ phía người dân. Bà Nguyễn Thị Minh, một người dân sinh sống lâu năm tại ngõ 95 Chùa Bộc, vui mừng chia sẻ: "Trước đây, mỗi lần đi qua đoạn này ai cũng phải đi thật nhanh, bịt mũi vì mùi hôi thối nồng nặc, bàn ghế hỏng vứt ngổn ngang chiếm diện tích lối đi chung. Giờ đây đường thông hè thoáng, phong quang sạch sẽ thế này, người già chúng tôi đi thể dục buổi sáng hay trẻ em vui chơi đều thấy khỏe khoắn, tinh thần dễ chịu hơn hẳn".

Nỗ lực giữ sạch từng tấc đất tại khu vực lõi di sản Thủ đô

Không chỉ ở các khu vực đô thị có tốc độ phát triển nhanh như Kim Liên, Ô Chợ Dừa, tại địa bàn phường Hoàn Kiếm, khu vực lõi lịch sử và là trung tâm văn hóa của Thủ đô, chiến dịch xóa bỏ các điểm tập kết rác tạm thời, các “chân cẩu” rác cũng đang được triển khai với tinh thần quyết liệt và bền bỉ tối đa. Với đặc thù đất chật người đông, lưu lượng khách du lịch trong và ngoài nước đổ về tham quan hàng ngày rất lớn, việc duy trì một môi trường đô thị không rác nền, sạch đẹp 24/24 giờ vừa là áp lực, vừa là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu để giữ gìn hình ảnh văn minh, thanh lịch của trung tâm Thủ đô.

Tại các địa bàn như phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam… trước đây thường xuyên xuất hiện các điểm tập kết rác tạm thời trên hè phố trong thời gian chờ xe cẩu chuyên dụng đến bốc xúc. Những "chân cẩu" này dù có đặc thù là chỉ tồn tại vài tiếng đồng hồ vào cuối ngày nhưng đã gây mất mỹ quan đô thị nghiêm trọng, cản trở bước chân của du khách. Đến nay, bằng việc áp dụng các giải pháp công nghệ trong điều hành và thay đổi căn bản phương thức thu gom, các điểm tập kết tạm thời này đã dần được xóa sổ, thay thế bằng quy trình khép kín.

Nói về hành trình đầy thử thách này, ông Nguyễn Trường Linh, Giám đốc Chi nhánh Hoàn Kiếm (Công ty Urenco), đơn vị phụ trách duy trì vệ sinh môi trường tại khu vực quận Hoàn Kiếm chia sẻ: "Với một khu vực lõi di sản có tính chất đặc thù như phường Hoàn Kiếm, CửaNam, chúng tôi đang áp dụng phương thức thu gom chất lượng cao. Mục tiêu cốt lõi là chuyển dần từ việc đặt các thùng rác cố định hay hình thành các chân cẩu rác tạm thời trên hè phố sang hình thức “thu gom rác không rác nền” - nghĩa là người dân, hộ kinh doanh sẽ đổ rác trực tiếp vào các xe cơ giới chuyên dụng nhỏ gọn theo đúng khung giờ quy định".

Cũng theo ông Nguyễn Trường Linh, để duy trì một cách bền vững thành quả sau khi đã xóa bỏ các "chân cẩu" rác, Chi nhánh Hoàn Kiếm không đơn độc một mình mà đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể địa phương như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên tại các phường để thực hiện mô hình xã hội hóa. Sau khi dọn sạch rác, các đơn vị đã biến những điểm tập kết rác cũ thành các "góc hoa", "điểm xanh" tự quản do chính người dân trong tổ dân phố chăm sóc. Việc làm này không chỉ ngăn chặn triệt để tình trạng tái lấn chiếm của rác thải mà còn khơi dậy lòng tự hào, ý thức trách nhiệm nội tại của mỗi người dân trong việc bảo vệ không gian sống của chính gia đình mình.

Chiến dịch xóa bỏ các "chân cẩu", điểm đen rác thải tại Hà Nội không đơn thuần là một đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường mang tính phong trào, thời điểm, mà là một cuộc chiến bền bỉ, lâu dài nhằm thay đổi tận gốc nhận thức và hành vi của cộng đồng. Những ngõ phố sạch đẹp tại nhiều khu vực đô thị lõi, những tuyến đường văn minh, phong quang tại các phường Cửa Nam, Hoàn Kiếm..., chính là minh chứng rõ nét nhất cho thấy, khi có sự đồng lòng, phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp duy trì vệ sinh môi trường và toàn thể nhân dân, mục tiêu xây dựng một Thủ đô xanh - sạch - đẹp - văn minh - hiện đại hoàn toàn có thể hiện thực hóa.