Hà Nội: Tập trung cải tạo, đổi mới hoạt động các nhà hát, điểm biểu diễn nghệ thuật

Một số nhà hát, điểm biểu diễn nghệ thuật của thành phố Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng phục vụ biểu diễn.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đang rà soát để có phương án cải tạo, xây dựng lại, đồng thời đổi mới sản phẩm nghệ thuật, ứng dụng công nghệ và đẩy mạnh xã hội hóa nhằm nâng cao hiệu quả khai thác.

Tại phiên họp, đại biểu HĐND thành phố đề nghị lãnh đạo các sở, ngành làm rõ sự phù hợp về vị trí, quy mô, công suất sử dụng của các thiết chế sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thôn, tổ dân phố; hiệu quả đầu tư các dự án văn hóa, thể thao; tình trạng thiếu, thừa hoặc sử dụng chưa hiệu quả nhà sinh hoạt cộng đồng; làm rõ cơ sở vật chất, phương thức khai thác các rạp, điểm biểu diễn nghệ thuật khi các thiết chế này chưa phát huy hết công năng, chưa tạo được sức hút đối với công chúng và khách du lịch…

Một số thiết chế chưa tạo được sức hút

Làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phạm Tuấn Long cho biết, yêu cầu đối với các thiết chế văn hóa, nhất là các rạp, nhà hát, điểm biểu diễn nghệ thuật hiện nay là phải có trang thiết bị hiện đại, tích hợp công nghệ phục vụ biểu diễn, đáp ứng nhu cầu về chỗ ngồi, giao thông tĩnh và hạ tầng dịch vụ phục vụ hoạt động trình diễn, công nghiệp văn hóa.

Trong khi đó, một số nhà hát của thành phố hiện nay, như: Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ tại 21-25 Thái Thịnh, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long tại phố Lương Văn Can, Rạp Đại Nam…, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu dẫn đến công suất sử dụng thấp, thậm chí chưa phát huy hết công năng.

Trên cơ sở đánh giá hoạt động và nhu cầu thực tiễn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề xuất các phương án đối với từng cơ sở. Tại khu vực Nhà hát Xiếc và Tạp kỹ tại 21-25 Thái Thịnh, Sở đề xuất sử dụng ba địa điểm với tổng diện tích khoảng 3.800m² để xây dựng một địa điểm mới phục vụ công nghiệp văn hóa và hoạt động biểu diễn.

Đối với Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long tại phố Lương Văn Can, qua đánh giá công năng, Sở nhận thấy cơ sở này không còn đáp ứng yêu cầu và đã báo cáo thành phố cho phép xây dựng lại. Với Rạp Đại Nam, Sở đề xuất sửa chữa, chống xuống cấp; nhà hát cũng đã chủ động sửa chữa nhưng chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với các nhà hát khác, như: Rạp Công Nhân, Rạp Chuông Vàng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có kế hoạch, đồng thời kêu gọi xã hội hóa để tham gia đầu tư, khai thác gắn với công nghiệp văn hóa.

Cùng với rà soát cơ sở vật chất, Sở cũng tập trung đổi mới hoạt động tại các nhà hát. Với các loại hình nghệ thuật truyền thống, như chèo, cải lương…, Sở đã yêu cầu các nhà hát xây dựng sản phẩm mới; bên cạnh phát triển trên chất liệu truyền thống, bổ sung những yếu tố mới và công nghệ vào chương trình. Năm 2026, mỗi đơn vị được giao xây dựng ít nhất hai sản phẩm.

Sở cũng đẩy mạnh bán vé trên nền tảng số, quảng bá, giới thiệu chương trình nghệ thuật; lựa chọn và đánh giá sản phẩm sau khi kết thúc giai đoạn biểu diễn thử nghiệm.

Đối với cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tham gia đầu tư, khai thác thiết chế văn hóa, thể thao, đồng chí Phạm Tuấn Long cho biết, trong số 21 dự án xã hội hóa về văn hóa, thể thao, Sở đang tổng hợp, phối hợp với các địa phương để đôn đốc thực hiện.

Thời gian tới, Sở sẽ công bố danh sách các địa điểm kêu gọi xã hội hóa dự án gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; đồng thời phối hợp với các địa phương rà soát, đánh giá hiệu quả các dự án đã thực hiện trong giai đoạn vừa qua.

Đối với các nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng khu dân cư, tổ dân phố, theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sau khi có Nghị quyết số 31/2026/NQ-HĐND, ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố về việc Quy định một số chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện điểm a, điểm c, khoản 1, Điều 15 của Luật Thủ đô năm 2026), đã có 23% địa phương được nhận hỗ trợ.

Theo đồng chí Phạm Tuấn Long, sau khi sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, có địa bàn thừa nhiều cơ sở, trong khi một số địa bàn, nhất là địa bàn rộng, vùng xa, lại thiếu. Sở đang rà soát, tính toán phương án khai thác, sử dụng phù hợp; đối với các địa phương chưa nhận được kinh phí hỗ trợ, Sở sẽ tiếp tục phối hợp triển khai trong thời gian tới.

Đầu tư gần 21.000 tỷ đồng cho 426 dự án văn hóa, thể thao

Cũng tại phiên họp giải trình, Phó Giám đốc Sở Tài chính Vũ Trung Thành làm rõ các nội dung liên quan đến phê duyệt dự án đầu tư, nguồn lực vận hành, quản lý tài sản công và bố trí vốn cho lĩnh vực văn hóa, thể thao.

Về phê duyệt và hạch toán các dự án đầu tư, đồng chí Vũ Trung Thành cho biết, các dự án trên địa bàn thành phố được thực hiện theo Luật Đầu tư và các quy định pháp luật liên quan.

Nguyên tắc trước hết là các công trình phải được sử dụng đúng mục tiêu đầu tư. Trường hợp công trình chưa khai thác hết công suất, phần diện tích, thời gian sử dụng còn lại có thể được khai thác theo hình thức liên danh, liên kết theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công. Người đứng đầu đơn vị được giao quản lý tài sản có thẩm quyền tổ chức khai thác, sử dụng theo đúng quy định.

Giai đoạn 2026-2030, tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn của thành phố khoảng 865.000 tỷ đồng, trong đó, lĩnh vực văn hóa, thể thao được bố trí 20.762 tỷ đồng cho 426 dự án, mức bố trí tương đương 3% kế hoạch đầu tư công trung hạn cấp thành phố và 4% kế hoạch cấp địa phương, bảo đảm tỷ lệ theo quy định.

Trong năm 2026, thành phố đã phân bổ 8.200 tỷ đồng để thực hiện các dự án. Trong tổng số 426 dự án có 19 dự án cấp thành phố và 407 dự án cấp xã, phường, cho thấy nguồn lực được tập trung đáng kể cho cơ sở.

Đối với những thiết chế văn hóa xuống cấp, Sở Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp các sở, ngành, xã, phường tham mưu bố trí nguồn lực để đầu tư, sửa chữa, bảo đảm điều kiện hoạt động.

Về công viên, vườn hoa, theo phân cấp hiện nay, các xã, phường được giao làm chủ đầu tư. Công tác duy tu, duy trì, vận hành, quản lý thực hiện theo Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; đồng thời, phải xây dựng đề án khai thác theo quy định, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng và giảm chi từ ngân sách nhà nước.

Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, mục tiêu đầu tư công trình được xác định trên cơ sở đề xuất của sở chuyên ngành và chủ đầu tư. Sau khi hoàn thành, công trình được giao cho đơn vị quản lý, vận hành, theo phân cấp từ thành phố đến cơ sở.

Các xã, phường và đơn vị được giao quản lý tài sản công khi thực hiện liên kết, khai thác phải tuân thủ đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch; qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản, đồng thời phòng ngừa các sai phạm, tiêu cực.