Hà Nội số hóa hoạt động trông giữ xe

Từ thanh toán không dùng tiền mặt đến quản lý số

Tại nhiều bãi đỗ xe ở Hà Nội, chỉ với vài thao tác trên điện thoại thông minh, người dân có thể hoàn tất việc thanh toán phí gửi xe thay vì sử dụng tiền mặt như trước đây. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học công nghệ, giá trị lớn nhất của quá trình này không nằm ở sự thuận tiện trong thanh toán mà ở khả năng tạo lập dữ liệu số cho một lĩnh vực vốn lâu nay chủ yếu được quản lý theo phương thức thủ công.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ về chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh và thanh toán không dùng tiền mặt, trong 6 tháng đầu năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đã tập trung chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan đẩy mạnh ứng dụng giải pháp công nghệ trong hoạt động trông giữ xe, từng bước chuyển từ giai đoạn thí điểm sang triển khai trên diện rộng.

Để tạo cơ sở cho việc triển khai đồng bộ, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 198/KH-UBND ngày 22-5-2026 về triển khai tổng thể ứng dụng giải pháp công nghệ trong hoạt động trông giữ xe tại các bến xe, bãi đỗ xe và điểm trông giữ xe trên địa bàn; đồng thời tiếp tục thực hiện các quy trình kiểm soát, quản lý theo các kế hoạch và quyết định đã được ban hành trước đó.

Hiện nay, Hà Nội đang duy trì 400 bãi, điểm đỗ xe triển khai thanh toán không dùng tiền mặt. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý trong bối cảnh Thành phố đang từng bước xây dựng hạ tầng số phục vụ quản lý đô thị.

Nếu nhìn ở góc độ dịch vụ, việc thay thế tiền mặt bằng các hình thức thanh toán điện tử giúp rút ngắn thời gian giao dịch, tăng tính thuận tiện cho người dân. Nhưng ở góc độ công nghệ, điều quan trọng hơn là mỗi giao dịch điện tử đều để lại dấu vết dữ liệu.

Từ thời điểm phương tiện vào bãi, thời gian lưu đỗ, vị trí đỗ xe cho đến quá trình thanh toán đều có thể được ghi nhận trên hệ thống số. Khi được quản lý tập trung và khai thác hiệu quả, những dữ liệu này sẽ phản ánh tương đối đầy đủ nhu cầu sử dụng hạ tầng giao thông tĩnh của đô thị.

Theo quy hoạch, Hà Nội có gần 1.700 bãi xe tĩnh. Hiện thành phố có 72 bãi hoạt động chính thức và 92 vị trí bổ sung tạm thời quanh các tuyến vành đai, tuyến đường sắt đô thị trong các dịp cao điểm. Với quy mô đó, việc số hóa hoạt động trông giữ xe không chỉ nhằm hiện đại hóa dịch vụ mà còn hướng tới xây dựng một lớp dữ liệu mới phục vụ quản lý giao thông.

Đây cũng là lý do việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt được xác định là một trong những giải pháp góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý, tăng khả năng kiểm soát doanh thu và phục vụ mục tiêu xây dựng đô thị thông minh.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh triển khai Đề án “Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030” (Đề án 06), dữ liệu phát sinh từ các hoạt động dân sinh như trông giữ xe ngày càng được nhìn nhận là nguồn tài nguyên quan trọng phục vụ công tác điều hành, dự báo và hoạch định chính sách.

Gỡ nút thắt về hạ tầng và kết nối dữ liệu

Mặc dù đạt được những kết quả bước đầu, quá trình triển khai ứng dụng công nghệ trong thanh toán giá dịch vụ trông giữ xe trên địa bàn Hà Nội vẫn đặt ra nhiều yêu cầu mới về hạ tầng kỹ thuật và kết nối dữ liệu.

Theo đánh giá của UBND thành phố Hà Nội, tại một số điểm trông giữ xe, hệ thống thiết bị và hạ tầng công nghệ chưa được đầu tư đồng bộ. Một số đơn vị khai thác còn gặp khó khăn về năng lực công nghệ, nguồn lực đầu tư cũng như nhân lực vận hành hệ thống.

Đáng chú ý, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống chuyên ngành với nền tảng iHanoi và VNeID hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, chưa bảo đảm việc cập nhật dữ liệu theo thời gian thực một cách ổn định.

Trong khi đó, giá trị của việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động trông giữ xe không chỉ nằm ở thanh toán điện tử mà còn ở khả năng hình thành và khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Khi dữ liệu được kết nối và chia sẻ đồng bộ, cơ quan quản lý có thêm công cụ để giám sát hoạt động của các bãi đỗ xe, kiểm soát doanh thu, đồng thời nâng cao hiệu quả điều hành giao thông đô thị.

Bên cạnh đó, các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn liên quan đến định danh điện tử, xác thực điện tử, xác thực sinh trắc học cũng như kết nối dữ liệu dùng chung trong lĩnh vực giao thông đô thị cần tiếp tục được hoàn thiện, đồng bộ hơn nhằm tạo thuận lợi cho quá trình triển khai.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, UBND thành phố Hà Nội đang chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan rà soát, nghiên cứu rút ngắn lộ trình thực hiện Kế hoạch số 198/KH-UBND; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tại các bến xe, bãi đỗ xe và điểm trông giữ xe trên địa bàn.

Đặc biệt, từ ngày 1-7-2026, toàn bộ điểm trông giữ phương tiện trên địa bàn Thành phố phải ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành và khai thác; thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý nhà nước nhằm tăng cường giám sát, minh bạch hóa hoạt động thu phí. Thành phố cũng triển khai thu phí điện tử không dừng và thanh toán không dùng tiền mặt tại 100% điểm trông giữ xe.

Cùng với đó, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành chia sẻ dữ liệu bãi đỗ xe lên ứng dụng iHanoi và các tiện ích giao thông trên VNeID, tạo nền tảng cho việc quản lý tập trung và khai thác hiệu quả dữ liệu giao thông tĩnh.

Song song với việc mở rộng ứng dụng công nghệ, thành phố sẽ tăng cường kiểm tra, đôn đốc và xử lý nghiêm các đơn vị không thực hiện hoặc thực hiện không đúng yêu cầu về thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm việc triển khai thực chất, hiệu quả, hạn chế thất thoát nguồn thu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Từ góc nhìn khoa học và công nghệ, việc số hóa hoạt động trông giữ xe không chỉ là thay đổi phương thức thanh toán mà còn là bước đi quan trọng trong xây dựng hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý đô thị. Khi dữ liệu từ các bãi đỗ xe được kết nối với các nền tảng số dùng chung của thành phố, hoạt động trông giữ xe sẽ từng bước trở thành một bộ phận của hệ sinh thái quản lý số, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng dịch vụ đô thị.