Hà Nội nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật

Chuyển biến từ nhận thức sang hành vi tuân thủ pháp luật

Kế hoạch được triển khai trên cơ sở Kết luận số 80-KL/TW và Kế hoạch số 96-KH/TU, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả công tác PBGDPL; xây dựng ý thức, hình thành thói quen tự học tập, tìm hiểu pháp luật; nâng cao ý thức tự giác tôn trọng, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, sinh viên, học sinh và nhân dân Thủ đô.

Thành phố xác định tạo chuyển biến từ nhận thức pháp luật sang hành vi tuân thủ pháp luật; từng bước hình thành văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, nhà trường, cộng đồng dân cư và toàn xã hội. Mức độ hiểu biết, khả năng tiếp cận, tự giác chấp hành và thực hiện pháp luật của người dân, tổ chức được xác định là thước đo hiệu quả công tác PBGDPL.

Công tác này được triển khai theo hướng bảo đảm tính khả thi, kế thừa, phát triển có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn, lĩnh vực; hướng về cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị và nhu cầu xã hội. Đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ, xuyên suốt, hiệu quả giữa PBGDPL với xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao nhận thức, phát huy vai trò, trách nhiệm của hệ thống chính trị trong triển khai công tác PBGDPL. Các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức quán triệt, phổ biến Kết luận số 80-KL/TW, Kế hoạch số 96-KH/TU và Kế hoạch số 367/KH-UBND đến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý bằng hình thức phù hợp; xác định PBGDPL là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương xây dựng kế hoạch hoặc văn bản triển khai thực hiện; phát huy vai trò, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong nâng cao chất lượng, hiệu quả PBGDPL và hoạt động phối hợp giữa các ngành, các cấp. Nội dung PBGDPL phải gắn với lĩnh vực quản lý, nhóm đối tượng, địa bàn và những vấn đề pháp luật phát sinh trong thực tiễn.

Đa dạng hóa hình thức, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ

Kế hoạch yêu cầu gắn PBGDPL với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội, đưa ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử. Các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, phổ biến pháp luật gắn với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật; lồng ghép nội dung chấp hành pháp luật trong sinh hoạt cơ quan, đơn vị và cộng đồng.

Cùng với đó, gắn PBGDPL với xây dựng đạo đức công vụ, kỷ luật, kỷ cương hành chính; phổ biến, quán triệt các quy định về trách nhiệm, đạo đức công vụ, thực hiện dân chủ ở cơ sở; kết hợp tuyên truyền với kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Thành phố phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải gương mẫu chấp hành Hiến pháp, pháp luật, kỷ luật, kỷ cương hành chính; trực tiếp tham gia hoặc chỉ đạo các hoạt động PBGDPL, đối thoại, tiếp công dân và giải quyết các vấn đề pháp luật thuộc phạm vi quản lý.

Các mô hình cơ quan, đơn vị chấp hành tốt pháp luật; khu dân cư tuân thủ pháp luật; trường học chấp hành pháp luật; doanh nghiệp tuân thủ pháp luật; mô hình PBGDPL gắn với hòa giải ở cơ sở, dân chủ ở cơ sở và xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được khuyến khích triển khai.

Thành phố cũng phát huy vai trò của hòa giải viên, tuyên truyền viên pháp luật, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng thôn, người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo, đoàn viên, hội viên trong tuyên truyền, vận động, giải thích pháp luật; lồng ghép PBGDPL với hoạt động văn hóa, văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng và các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, đô thị văn minh, nông thôn mới.

Các hình thức PBGDPL tiếp tục được đa dạng hóa thông qua hội nghị, hội thảo, tọa đàm, đối thoại chính sách, tập huấn, tư vấn, giải đáp pháp luật; biên soạn tài liệu hỏi - đáp, tờ gấp, infographic, video, podcast; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, phiên tòa giả định, hoạt động ngoại khóa, sân khấu hóa pháp luật và các hình thức phù hợp khác.

Đáng chú ý, thành phố tăng cường khai thác Cổng Pháp luật quốc gia, Trang thông tin điện tử PBGDPL của Hội đồng phối hợp PBGDPL thành phố, Cổng thông tin điện tử thành phố, các cổng, trang thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị, địa phương; ứng dụng iHaNoi, VNeID và các nền tảng số phù hợp. Thành phố nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trợ lý pháp luật số, công cụ hỏi - đáp tự động, mã QR, video ngắn, đồ họa thông tin trong công tác PBGDPL.

Cùng với đó, tiếp tục xây dựng chuyên trang, chuyên mục, chương trình, phóng sự, tọa đàm, đối thoại về pháp luật; tăng cường tư vấn, giải đáp chính sách pháp luật, ưu tiên các khung giờ có đông khán giả, thính giả.

Trong nhà trường, đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục pháp luật; tổ chức hoạt động ngoại khóa, phiên tòa giả định, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, diễn đàn học sinh với pháp luật, hoạt động trải nghiệm; tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng PBGDPL cho giáo viên.

Kế hoạch cũng gắn PBGDPL với xây dựng xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; triển khai Bộ tiêu chí quốc gia về xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, hướng dẫn UBND xã, phường tổ chức thực hiện, tự đánh giá, chấm điểm và khắc phục các tiêu chí chưa đạt.

Đồng thời, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hòa giải, kiến thức pháp luật mới, kỹ năng xử lý tình huống, vận động, thuyết phục và ứng dụng công nghệ cho hòa giải viên ở cơ sở; tạo điều kiện để luật sư, luật gia, chuyên gia pháp luật, nhà khoa học, người có uy tín trong cộng đồng tham gia các hoạt động PBGDPL tại cơ sở...