Hà Nội kiến tạo động lực tăng trưởng mới từ kinh tế số

Chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực tăng trưởng mới của Hà Nội, là nhiệm vụ chiến lược để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp tối thiểu 22% GRDP, tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành đạt từ 15% trở lên; 85% dân số trưởng thành có tài khoản iHanoi và trên 75% người dân có kỹ năng công nghệ thông tin.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, thành phố đang triển khai 268 nhiệm vụ, theo nhiều chương trình, kế hoạch. Đồng thời, thành phố cũng đặt lộ trình nâng tỷ trọng kinh tế số từ 17,34% năm 2025 lên 40% trong GRDP vào năm 2030.

Tham gia chương trình có chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi và chuyên gia kinh tế; TS Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Thông qua trao đổi với khách mời, chương trình sẽ làm rõ những kết quả về phát triển kinh tế số mà Hà Nội đạt được trong thời gian qua, cùng những chính sách được thành phố đề ra nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số.

Qua chương trình, các diễn giả cũng đề xuất các giải pháp đưa kinh tế số trở thành động lực thúc đẩy kinh tế Thủ đô tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn mới.

5 yếu tố cấu thành kinh tế số

Theo Chuyên gia Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, có nhiều cách hiểu khác nhau với tư duy của các chủ thể tham gia kinh tế số. Tuy nhiên theo tôi, kinh tế số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế, nơi dữ liệu, tri thức và đổi mới sáng tạo, kết hợp lại trở thành nguồn lực phát triển quan trọng nhất.

Chuyên gia Nguyễn Quang Huy cho rằng, có 5 yếu tố cấu thành nên kinh tế số. Thứ nhất, dữ liệu đang trở thành nguồn lực sản xuất mới, cùng với vốn, lao động và khoa học công nghệ tạo nên năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ hai, AI, nền tảng số và công nghệ số không phải mục tiêu, mà là công cụ để nâng cao năng suất, chất lượng quản trị và hiệu quả của mọi ngành kinh tế.

Thứ ba, chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi tạo ra mô hình kinh doanh mới, dịch vụ mới và giá trị gia tăng mới cho doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, phát triển kinh tế số cần đi cùng kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo và phát huy lợi thế về con người, văn hóa và tri thức của Thủ đô.

Thứ năm, thước đo của kinh tế số không phải là số lượng nền tảng hay ứng dụng, mà là năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và mức độ thụ hưởng của người dân.

Chuyên gia Nguyễn Quang Huy cho rằng, chuyển đổi số là hành trình, còn kinh tế số là mô hình tăng trưởng mới để kiến tạo một Thủ đô hiện đại, sáng tạo và phát triển bền vững.

Hà Nội hội tụ đầy đủ lợi thế để bứt phá phát triển kinh tế số

Theo TS Nguyễn Minh Phong, kinh tế số có thể được hiểu là việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ số nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh, giảm chi phí và đặc biệt là tạo ra các mô hình kinh doanh mới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận đó, Hà Nội đang hội tụ rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế số.

Xét về nguồn cung, Hà Nội là địa phương tập trung gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số, đồng thời là nơi quy tụ các trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để cung cấp công nghệ, nhân lực và các giải pháp số phục vụ phát triển kinh tế số.

TS Nguyễn Minh Phong cũng phân tích, Hà Nội sở hữu một thị trường rất lớn cho phát triển kinh tế số. Thành phố hiện đứng thứ hai cả nước về số lượng doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh, với gần một phần ba tổng số doanh nghiệp của cả nước cùng hàng triệu hộ kinh doanh. Đây chính là lực lượng có nhu cầu chuyển đổi số rất lớn, đồng thời tạo ra năng lực số và thị trường số quy mô lớn.

Về phía cầu, Hà Nội có quy mô dân số lớn, tỷ lệ người dân sử dụng internet và điện thoại thông minh ở mức cao, đặc biệt là lực lượng lao động trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ nhanh. Bên cạnh đó, với vị thế là Thủ đô, nơi tập trung các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế, Hà Nội đang hình thành một hệ sinh thái số có tính kết nối và lan tỏa rất mạnh.

TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, một trong những lợi thế nổi bật của Hà Nội là môi trường thể chế thuận lợi. Không chỉ có Luật Thủ đô, thành phố còn ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch và cơ chế thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nền tảng quan trọng để kinh tế số phát triển nhanh và bền vững.

Với sự hội tụ của các yếu tố về nguồn cung, nguồn cầu, hệ sinh thái và quyết tâm chính trị, Hà Nội đã, đang và sẽ tiếp tục mở rộng năng lực, điều kiện và động lực phát triển kinh tế số. Mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP vào năm 2030 không chỉ thể hiện khát vọng phát triển, mà còn phản ánh tiềm năng và lợi thế vượt trội của Thủ đô trên hành trình trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu cả nước.

Xây dựng bộ dữ liệu để khai thác thương mại điện tử

Thương mại điện tử đang là lĩnh vực có đóng góp lớn nhất trong tăng trưởng kinh tế số của Việt Nam nói chung và Hà Nội đứng thứ nhất về chỉ số thương mại điện tử. Trả lời câu hỏi Hà Nội cần làm gì để thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ hơn trong cơ cấu kinh tế số, ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, giai đoạn tới Hà Nội cần chuyển từ phát triển thương mại điện tử không chỉ theo chiều rộng mà sang nâng cao giá trị theo chiều sâu, xây dựng thương hiệu số và năng lực cạnh tranh toàn cầu.

5 luận điểm chiến lược

Thứ nhất, chuyển từ tư duy "bán hàng trên nền tảng số" sang xây dựng thương hiệu, lấy chất lượng, uy tín và trải nghiệm khách hàng làm lợi thế cạnh tranh.

Thứ hai, thúc đẩy nền tảng hạ tầng số, đó là ứng dụng AI, dữ liệu lớn và phân tích thị trường. Doanh nghiệp hiện nay không phải bán cái gì mình có mà bán cái thị trường cần, do đó cần nắm bắt xu thế thị trường để tối ưu sản xuất, marketing và chuỗi cung ứng.

Thứ ba, phát triển đồng bộ hệ thông logistics thông minh, không chỉ trong Hà Nội mà ra cả thế giới, tiết giảm chi phí.

Thứ tư, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới, mở rộng không gian tăng trưởng từ thị trường trong nước ra thị trường quốc tế.

Thứ năm, kết hợp thương mại điện tử với văn hóa, du lịch của Hà Nội và công nghiệp sáng tạo để gia tăng giá trị sản phẩm mang bản sắc Hà Nội.

Trong kinh tế số, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở khả năng bán hàng, mà ở năng lực xây dựng thương hiệu, niềm tin và giá trị Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Còn theo TS Nguyễn Minh Phong - Thành viên Hội đồng tư vấn Kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Hà Nội cần và có thể phát triển thương mại điện tử như mũi nhọn đột phá. Hà Nội là trung tâm bán lẻ cả nước và khu vực. Không chỉ mạng lưới kinh doanh truyền thống mà có cả chợ mạng tương đối lớn. Hà Nội cần khai thác quy mô thị trường với hàng trăm nghìn DN, và cộng đồng người tiêu dùng lớn hiện nay.

Hà Nội cũng cần phát triển trung tâm logistic, và phát triển càng nền tảng, đặc biệt cần hoàn thiện hệ thống luật pháp theo hướng khuyến khích DN tiếp cận thị trường và bảo vệ người tiêu dùng trên không gian mạng. Thực hiện các bộ dữ liệu lớn dành cho các nhóm khách hàng, nhu cầu khác nhau, biến đó thành nguồn lực để doanh nghiệp khai thác.

Hệ sinh thái thể chế cần thiết cho phát triển kinh tế số

Theo TS Nguyễn Minh Phong, Hà Nội đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp Thành ủy; ban hành chương trình hành động, các nghị quyết của Thành ủy, HĐND thành phố cùng nhiều kế hoạch theo từng năm và giai đoạn 5 năm. Tất cả đã tạo nên hệ sinh thái thể chế cần thiết cho phát triển kinh tế nói chung, cũng như kinh tế số của Thủ đô nói riêng.

Thành phố đã có 5 nghị quyết liên quan phát triển kinh tế số, khoa học, công nghệ. Các nghị quyết đề cập khá toàn diện đến các điều kiện, pháp lý, thể chế cần thiết cho phát triển kinh tế số, cho đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ của Hà Nội. Đó là các vấn đề: Quỹ đầu tư mạo hiểm, chính sách phát triển khoa học, công nghệ; xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; thành lập sàn giao dịch công nghệ; thành lập các trung tâm đổi mới sáng tạo… để cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026.

Có thể nói, tất cả các nghị quyết của Hà Nội đã tạo ra sự toàn diện, cụ thể cho các lĩnh vực liên quan đến kinh tế số nói chung, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo nói riêng. Cụ thể, tạo ra các yếu tố:

Thứ nhất, tạo ra thể chế pháp lý, cơ cấu tổ chức, quy trình và các điều kiện hoạt động cần thiết, phù hợp.

Thứ hai, tạo ra niềm tin cho doanh nghiệp và các nhà đầu tư lớn vào sự phát triển về kinh tế số, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của Hà Nội.

Tạo động lực mạnh mẽ để phát triển ngành công nghiệp kinh tế số trên địa bàn Thủ đô.

“Nếu tất cả các nghị quyết nói trên được thực hiện trơn tru, nghiêm túc và được hiện thực hóa trong hành động của các đơn vị sở, ngành thành phố hằng năm và dài hạn thì chắc chắn sẽ tạo nền tảng, gỡ nút thắt; cùng với đồng hành, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong phát triển kinh tế số, khoa học, công nghệ trên địa bàn Thủ đô trong thời gian tới. Biến Hà Nội thành trung tâm thu hút các động lực và lan tỏa các tác động tích cực của sự phát triển cho khu vực Vùng Thủ đô và cả nước”, TS Nguyễn Minh Phong nhận định.

Muốn đạt 40% kinh tế số, Hà Nội phải tạo sức mạnh cộng hưởng

Hà Nội hiện mới đạt khoảng 17,34% tỷ trọng kinh tế số trong GRDP. Để nâng lên 40% vào năm 2030, tức hơn gấp đôi hiện nay và cao hơn đáng kể so với mục tiêu chung của cả nước, Thủ đô sẽ phải tăng tốc với quyết tâm rất lớn.

Theo TS Nguyễn Minh Phong, đây là mục tiêu đầy thách thức nhưng hoàn toàn khả thi nếu Hà Nội phát huy được lợi thế về nguồn lực, nền tảng khoa học - công nghệ và sự quyết liệt trong điều hành. Tuy nhiên, các mục tiêu định lượng sẽ không thể tự trở thành hiện thực nếu thiếu nỗ lực vượt bậc, sự cộng hưởng nguồn lực và hành động đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, TS Nguyễn Minh Phong khuyến nghị, Hà Nội cần tập trung vào ba trụ cột. Thứ nhất, đẩy mạnh chuyển đổi số trong khu vực công, xây dựng chính quyền số hiện đại, hiệu quả.

Thứ hai, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp số, coi đây là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Thứ ba, khơi thông nguồn lực đầu tư cho hạ tầng số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo sự đồng thuận trong xã hội để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế số.

Con người quyết định thành công của quá trình phát triển kinh tế số

Để tạo tăng trưởng đột phá, chuyên gia Nguyễn Quang Huy cho rằng, các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế số của Việt Nam và Thủ đô Hà Nội đã thể hiện tư duy đổi mới, mang tính đột phá. Tuy nhiên, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở chính sách mà quan trọng hơn là năng lực tổ chức thực thi.

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế số, cần xây dựng đội ngũ cán bộ thực thi có năng lực, đồng thời mạnh dạn thu hút các chuyên gia, nhà tư vấn quốc tế có trình độ cao tham gia tư vấn, hỗ trợ trong quá trình triển khai, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tổng kết thực tiễn và nhân rộng các mô hình thành công.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực số cần được chuẩn bị từ sớm. Chuyên gia đề xuất đưa các nội dung về kinh tế số, kỹ năng số vào chương trình giáo dục ở nhiều cấp học, từ phổ thông đến đại học, thay vì chỉ đào tạo ở bậc cao. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng số ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường sẽ góp phần hình thành đội ngũ công dân số, giúp thế hệ trẻ có khả năng ứng dụng ngay vào thực tiễn học tập, lao động và khởi nghiệp.

Để kinh tế số đạt mục tiêu đóng góp khoảng 40% GRDP của Hà Nội, cùng với phát triển hạ tầng và công nghệ, cần đặc biệt chú trọng công tác quản trị rủi ro. Theo đó, cơ quan quản lý cần tăng cường đào tạo, tuyên truyền, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm nhằm bảo vệ người dân và doanh nghiệp trước các nguy cơ lừa đảo, gian lận trên môi trường số, góp phần tạo dựng niềm tin và môi trường phát triển an toàn cho các chủ thể tham gia nền kinh tế số.

Nhấn mạnh yếu tố quyết định của mọi đột phá vẫn là con người, chuyên gia Nguyễn Quang Huy cho rằng, đội ngũ cán bộ và những người tham gia phát triển kinh tế số cần dám đổi mới sáng tạo, có trách nhiệm, quyết tâm thực thi hiệu quả các chủ trương, chính sách và khát vọng cống hiến vì sự phát triển của Thủ đô. Chỉ khi hội tụ được ba yếu tố thể chế đột phá, con người đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, Hà Nội mới có thể tạo ra những bước phát triển mạnh mẽ, hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế số hàng đầu của cả nước.

Hoàn thiện hạ tầng số để thu hút doanh nghiệp đầu tư

Các doanh nghiệp công nghệ số đang đóng góp quan trọng để tăng tốc phát triển kinh tế số của Hà Nội. Theo TS Nguyễn Minh Phong, thành phố cần tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm thu hút cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số gắn bó lâu dài với Thủ đô.

Để thu hút cộng đồng doanh nghiệp số, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, Hà Nội cần đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp số. Thứ nhất, qua quan sát, các doanh nghiệp quan tâm tính ổn định và hấp dẫn của hệ sinh thái số. Thứ hai là khả năng dự báo tương lai. Thứ ba là cần định hướng không gian phát triển, để doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư.

Trên cơ sở những đánh giá về nhu cầu trên, TS Nguyễn Minh Phong đề xuất Hà Nội tiếp tục quan tâm, xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo thuận lợi, đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp.

Thành phố cần ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp; từng bước hiện đại hóa hạ tầng đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Đây là lợi thế lớn của Hà Nội vì là nơi hội tụ nhân tài của cả nước; để từ đó, tạo nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Hà Nội cũng cần tăng cường thu hút chuyên gia, người tài ở các nơi với chế độ ưu đãi đặc biệt hấp dẫn. Phát triển các nền tảng đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các trung tâm, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, các vườn ươm, tạo ra hạ tầng dùng chung để giúp các doanh nghiệp tiết giảm đầu tư.

Và cuối cùng, Hà Nội cần xây dựng hình ảnh thân thiện, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, đặc biệt là bảo đảm an ninh mạng và các vấn đề an ninh phi truyền thống. Đây là yếu tố mà các doanh nghiệp số rất quan tâm.

Doanh nghiệp cần xây dựng nguồn nhân lực, đổi mới quản trị để tham gia sâu vào chuỗi giá trị

Hà Nội đang ưu tiên thu hút các lĩnh vực như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, logistics, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số, tăng trưởng xanh. Theo chuyên gia Nguyễn Quang Huy, doanh nghiệp công nghệ số trong nước cần chuẩn bị để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị cùng các tập đoàn lớn.

“Với các doanh nghiệp Việt Nam chưa bao giờ có cơ hội tham gia vào các nền tảng công nghệ số như bây giờ. Không chỉ là chớp lấy cơ hội mà phải làm chủ cơ hội này”, chuyên gia nhấn mạnh.

Theo đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị tốt nhân sự, có nền tảng tốt về công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Doanh nghiệp cần hợp tác tốt với các trường đại học.

Các doanh nghiệp phải nâng cao được tính minh bạch và tính quản trị theo chuẩn mực quốc tế. Như vậy khi tham gia với các tập đoàn lớn trong nước như FPT, Viettel, CMC…, phải tìm hiểu tham gia cả chiều rộng và sâu, nên công tác chuẩn bị nhân sự rất quan trọng. Nhân lực phải làm chủ các công nghệ nền tảng như AI, dữ liệu và an ninh mạng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ hai, đổi mới quản trị theo chuẩn quốc tế, lấy dữ liệu làm nền tảng cho mọi quyết định.

Thứ ba, đầu tư cho R&D, sở hữu trí tuệ và phát triển sản phẩm "Make in Vietnam" có giá trị gia tăng cao.

Thứ tư, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng số, tư duy toàn cầu và năng lực đổi mới liên tục.

Cuối cùng bên cạnh việc chuẩn bị tài chính là tăng cường liên kết với các tập đoàn lớn, viện nghiên cứu và doanh nghiệp quốc tế để cùng sáng tạo, cùng phát triển. Khát vọng của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ là tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, mà từng bước tạo ra những giá trị mới cho chính chuỗi giá trị đó.

Hà Nội cần xây dựng được nền tảng thương mại điện tử riêng

Đánh giá về việc Hà Nội triển khai Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh; phát triển "Gian hàng sản phẩm Thủ đô Hà Nội”, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng: Chương trình đã mở ra triển vọng khi tạo ra hệ thống bán hàng mới từ thương nhân bán hàng truyền thống trở thành thương nhân số. Đây sẽ là hình ảnh mới của các hộ kinh doanh thương mại trên địa bàn Thủ đô; hình ảnh doanh nghiệp hóa dù là nhỏ, đặc trưng cho phát triển kinh tế số của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Thứ hai, tạo điều kiện để xây dựng nền tảng thương mại điện tử trong phát triển kinh tế đô thị tương lai của Hà Nội, với tư cách là thành phố thông minh được quản trị thông minh, mà gian hàng số là điểm nhấn phát triển.

Thứ ba, giúp cho Hà Nội mở rộng năng lực tiếp cận về đầu ra của hàng hóa Thủ đô, cũng như thu hút các nguồn hàng khác, biến Hà Nội nâng tầm trở thành trung tâm bán buôn, bán lẻ không chỉ về vật chất, mà còn trở thành trung tâm thương mại số lớn của quốc gia, của khu vực trong tương lai.

TS Nguyễn Minh Phong nhận định, Hà Nội lựa chọn Shoppe là lựa chọn đúng đối tác khi nền tảng này có nhiều kinh nghiệm, có hệ sinh thái toàn diện, hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, theo ông, sự đa dạng hóa là cần thiết để tạo sự cạnh tranh, nên có sự mở rộng với các sàn thương mại điện tử khác để giúp cho các hộ kinh doanh tiếp cận đa dạng kênh bán hàng, tiếp cận với các phân khúc khách hàng khác nhau và cao hơn, cũng như bảo vệ quyền lợi của mình…

Đề cập về giải pháp TS Nguyễn Minh Phong khuyến nghị, Hà Nội cần hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử nội địa hiện có như: Tiktok shop, Tiki, Lazada…. Cùng với đó, mở rộng ra các sàn thương mại điện tử quốc tế như ebay chẳng hạn. Hà Nội phải làm sao để ebay đặt cơ sở tại đây, các hộ kinh doanh, người tiêu dùng có thể mua hàng bất kỳ ở các quốc gia trên thế giới bằng nền tảng trên địa bàn Hà Nội.

“Quan trọng nhất là Hà Nội cần xây dựng được nền tảng thương mại điện tử riêng của chính mình, đi kèm hệ sinh thái bổ trợ, hướng tới tạo ra sự kết nối giữa các nền tảng hiện hữu; đồng thời, tăng hỗ trợ bán hàng, hỗ trợ các mục tiêu phát triển số của Hà Nội…”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.

Theo ông, việc này đòi hỏi các cơ quan chức năng thành phố đặt ra bài toán cho các doanh nghiệp số cũng như các nhà nghiên cứu. Đặc biệt, phát triển đồng bộ hệ sinh thái hỗ trợ nền tảng thương mại điện tử của Hà Nội, gồm logistics, thanh toán số, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa chất lượng.

Không thể để OCOP “trăm hoa đua nở” trên không gian số

Chuyên gia Nguyễn Quang Huy cho rằng, Hà Nội là thị trường quy mô rất lớn, vì vậy sẽ có nhiều doanh nghiệp và nền tảng công nghệ tham gia cung cấp giải pháp chuyển đổi số. Tuy nhiên, để các làng nghề và sản phẩm OCOP phát triển bền vững trên không gian kinh tế số, điều quan trọng không nằm ở số lượng nền tảng mà ở chiến lược phát triển tổng thể.

Trên cơ sở đó, chuyên gia Nguyễn Quang Huy khuyến nghị, trước hết, thành phố cần tổ chức lại các sản phẩm OCOP theo từng nhóm ngành hàng thay vì để mỗi đơn vị phát triển và truyền thông riêng lẻ. Cách tiếp cận này sẽ giúp xây dựng chính sách hỗ trợ, chiến lược quảng bá và phát triển thương hiệu một cách đồng bộ, tối ưu nguồn lực, đồng thời tập trung đầu tư để hình thành những thương hiệu có sức cạnh tranh cao.

Bên cạnh đó, ngoài việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, Hà Nội cần xây dựng chiến lược kể câu chuyện thương hiệu gắn với giá trị văn hóa của từng nhóm sản phẩm. Mục tiêu không chỉ là mở rộng thị trường trong nước mà còn đưa sản phẩm làng nghề Thủ đô vươn ra thị trường quốc tế, phù hợp với định hướng xây dựng Hà Nội trở thành Thủ đô có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Cuối cùng, phát triển thương hiệu quốc tế cho sản phẩm làng nghề đòi hỏi một chiến lược đầu tư dài hạn, có trọng tâm và được duy trì nhất quán qua nhiều giai đoạn. Chỉ với cách làm đó, Hà Nội mới có thể tạo ra giá trị gia tăng bền vững, nâng cao sức cạnh tranh của hệ sinh thái làng nghề và các sản phẩm OCOP trên thị trường số.

Phát triển kinh tế số theo nguyên tắc "dễ tiếp cận, dễ sử dụng và chi phí hợp lý"

Theo TS Nguyễn Minh Phong, mục tiêu phổ cập, bình dân hóa kỹ năng số và phát triển kinh tế số bao trùm là định hướng rất quan trọng mà Hà Nội đang theo đuổi. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm.

Trước hết, các nền tảng và dịch vụ số phải được thiết kế theo hướng thân thiện, dễ tiếp cận và phù hợp với mọi đối tượng người dân, đặc biệt là người cao tuổi, hộ kinh doanh nhỏ và những nhóm có hạn chế về kỹ năng công nghệ. Theo ông Phong, các giao diện số cần được đơn giản hóa tối đa, bảo đảm dễ đọc, dễ hiểu, dễ sử dụng, thậm chí hướng tới mô hình "một chạm" để người dân không cảm thấy e ngại khi tiếp cận công nghệ.

TS Nguyễn Minh Phong cũng nhấn mạnh vai trò của việc đẩy mạnh "bình dân học vụ số". Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 75% người dân sở hữu kỹ năng số cơ bản, tuy nhiên, theo TS Nguyễn Minh Phong, thành phố cần phấn đấu đạt tỷ lệ cao hơn nữa thông qua việc triển khai các chương trình phổ cập kỹ năng số sâu rộng trong cộng đồng.

TS Nguyễn Minh Phong cho biết, kinh nghiệm từ phong trào bình dân học vụ trước đây cho thấy cần huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư để triển khai các mô hình "cầm tay chỉ việc", tổ chức các lớp học đơn giản, thiết thực và xây dựng các bộ phận hỗ trợ, tư vấn phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Để kinh tế số thực sự mang tính bao trùm, các dịch vụ số không chỉ cần dễ tiếp cận mà còn phải có chi phí hợp lý. Việc giảm chi phí sử dụng dịch vụ, đơn giản hóa quy trình tiếp cận và mở rộng cơ hội tham gia sẽ tạo điều kiện để mọi người dân đều có thể hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số.

"Dễ tiếp cận, chi phí hợp lý và mở rộng cơ hội tham gia là ba điều kiện quan trọng để kinh tế số trở thành nền kinh tế bao trùm, bảo đảm mọi người dân đều được tham gia và thụ hưởng thành quả phát triển", TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.

Chung tay kiến tạo Hà Nội số từ những hành động hôm nay

Theo chuyên gia Nguyễn Quang Huy, phát triển kinh tế số và xây dựng Hà Nội trở thành đô thị số không còn là lựa chọn mà đã trở thành xu thế tất yếu. Trong bối cảnh đó, mỗi người dân và mỗi doanh nghiệp cần coi chuyển đổi số là con đường bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Quang Huy cho rằng, thay vì tiếp cận một cách thụ động, mỗi chủ thể cần chủ động tìm hiểu, mạnh dạn ứng dụng công nghệ và sẵn sàng chấp nhận những khó khăn, sai sót ban đầu để từng bước hoàn thiện. Chính tinh thần chủ động học hỏi, thích ứng và đổi mới sẽ giúp người dân, doanh nghiệp làm chủ công nghệ, tạo ra những giải pháp phù hợp với thực tiễn và mở ra những cơ hội phát triển mới.

“Sự chủ động chính là chìa khóa để mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp thích ứng, bứt phá và cùng kiến tạo tương lai số của Thủ đô”, chuyên gia Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh.

Còn theo TS Nguyễn Minh Phong, việc Hà Nội công bố Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đã khẳng định kinh tế số và đô thị thông minh sẽ là định hướng phát triển chủ đạo trong giai đoạn tới. Đây không chỉ là mục tiêu, mà còn là động lực quan trọng để Thủ đô nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu này cần sự chung sức của “ba bàn tay” gồm Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Mỗi hành động đổi mới, mỗi bước tiến trong chuyển đổi số hôm nay sẽ góp phần xây dựng nền tảng cho một đô thị thông minh, hiện đại trong tương lai.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Minh Phong cũng nhấn mạnh rằng, phát triển công nghệ phải luôn đi cùng với gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Đó là yếu tố tạo nên bản sắc riêng và sức cạnh tranh bền vững của Thủ đô trong quá trình hội nhập quốc tế.

“Phát triển kinh tế số không có nghĩa đánh đổi bản sắc. Hà Nội phải trở thành đô thị thông minh trên nền tảng gìn giữ và phát huy giá trị hơn 1.000 năm văn hiến”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.