Hà Nội kiến tạo động lực phát triển từ chính quyền số

Lấy dữ liệu và chuyển đổi số làm hạt nhân quản trị

Theo Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, từ thực tiễn triển khai, thành phố nhận thức rõ chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là quyết sách chiến lược lớn, không chỉ nhằm giảm cấp trung gian mà tổ chức lại phương thức quản trị địa phương theo hướng tinh gọn bộ máy gắn với tinh gọn quy trình, phát triển dữ liệu, làm rõ trách nhiệm và đổi mới phương thức phục vụ nhân dân. Trong mô hình này, chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo trở thành hạt nhân vận hành của chính quyền với mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, hướng tới tăng trưởng bền vững của Thủ đô.

Trong đó, chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo được xác định là những trụ cột cốt lõi trong vận hành chính quyền. Mục tiêu là nâng cao chất lượng phục vụ người dân, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng hiệu quả quản lý đô thị và góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Trên cơ sở đó, Hà Nội triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là xây dựng phương thức quản trị theo nhiệm vụ nhằm phát huy hiệu quả của mô hình chính quyền hai cấp. Theo đó, từng chỉ đạo được chuyển hóa thành nhiệm vụ cụ thể và theo dõi liên tục trên môi trường số. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố đã đưa vào vận hành hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork, hình thành kỷ luật thực thi xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở, theo dõi rõ trách nhiệm của từng đơn vị, từng cán bộ xử lý công việc, đồng thời ứng dụng OKR/KPI để tự động cảnh báo những nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc có nguy cơ quá hạn.

Đến nay, hệ thống đã triển khai tại 179 đơn vị với hơn 77.000 cán bộ tham gia và gần 240.000 công việc được khởi tạo, theo dõi đồng bộ trên môi trường số, góp phần giúp lãnh đạo các cấp điều hành dựa trên dữ liệu.

Cùng với đổi mới phương thức điều hành, Hà Nội ưu tiên thiết kế lại quy trình phục vụ người dân theo nguyên tắc chuẩn hóa trước khi số hóa, không chuyển nguyên quy trình cũ lên môi trường điện tử. Các sở, ngành thực hiện chuẩn hóa chuyên môn, quy trình và dữ liệu; chính quyền cấp xã trực tiếp tiếp nhận, hướng dẫn người dân; Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố điều phối, giám sát và chuẩn hóa chất lượng phục vụ trên toàn địa bàn.

Đến nay, mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công tập trung, thống nhất đã tiếp nhận, giải quyết hơn 700.000 hồ sơ không phụ thuộc nơi cư trú; hoàn thành tái cấu trúc hơn 2.000 thủ tục hành chính; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 97%. Song song với đó, nền tảng iHanoi tiếp tục phát huy vai trò là kênh tương tác số chính thức giữa chính quyền với người dân và doanh nghiệp, với 6,21 triệu tài khoản, 186 triệu lượt truy cập và hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận, xử lý.

Một trong những nội dung được Hà Nội đặc biệt chú trọng là xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị. Theo đó, dữ liệu được tiếp cận theo vòng đời quản trị, từ khâu thu thập, chuẩn hóa, chia sẻ đến tái sử dụng, giúp nâng cao năng suất xử lý công việc của cán bộ và giảm yêu cầu người dân phải cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống. Thành phố đã khai thác cơ sở dữ liệu của hơn 2,1 triệu thửa đất; công bố 93 bộ dữ liệu mở; lập 9,2 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt 98,99% dân số; đồng thời liên thông dữ liệu của 100% bệnh viện công lập trên địa bàn.

Cùng với đó, Hà Nội đang từng bước xây dựng kho dữ liệu giao thông tập trung phục vụ công tác chỉ huy, điều hành và xử lý tình huống theo thời gian thực. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành chuẩn hóa 14 loại dữ liệu ưu tiên, hoàn thiện toàn bộ 93 cơ sở dữ liệu và tổ chức tập huấn kỹ năng số, an toàn thông tin cho 8.700 lượt cán bộ, công chức, viên chức.

Đổi mới sáng tạo tạo động lực phát triển Thủ đô

Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cũng cho biết, cùng với xây dựng chính quyền số và nền tảng dữ liệu, Hà Nội xác định đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng để nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trên tinh thần đó, thành phố triển khai Trung tâm Đổi mới sáng tạo theo mô hình công ty cổ phần vận hành linh hoạt theo tư duy thị trường, có định hướng của Nhà nước.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Phong, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp cơ sở là nơi trực tiếp giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, từ đất đai, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục, du lịch, di sản, làng nghề, hộ kinh doanh đến dịch vụ công và dữ liệu dân sinh. Đây cũng chính là nguồn "đầu bài" quan trọng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Từ thực tiễn đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo được xác định là đầu mối kết nối Nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và doanh nghiệp. Theo cách tiếp cận này, chính quyền là đơn vị đặt ra bài toán và cũng là khách hàng đầu tiên; các viện, trường, chuyên gia cung cấp tri thức và công nghệ; doanh nghiệp phát triển giải pháp để đưa vào ứng dụng trong thực tiễn.

Chiến lược phát triển của Trung tâm được xây dựng theo mô hình hệ sinh thái 5 tầng, bao phủ toàn bộ vòng đời của một ý tưởng khoa học và công nghệ, từ nghiên cứu, phát triển, ươm tạo, tăng trưởng sớm, tăng tốc mở rộng thị trường đến kết nối nguồn vốn, thoái vốn hoặc niêm yết khi đủ điều kiện.

Không dừng ở đổi mới mô hình quản trị, Hà Nội tiếp tục xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành động lực tái cơ cấu kinh tế Thủ đô. Trên cơ sở Luật Thủ đô, Nghị quyết số 57-NQ/TW và 8 nghị quyết chuyên đề được HĐND thành phố thông qua trong tháng 6-2026, thành phố sẽ xây dựng hệ sinh thái tạo giá trị mới cho doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế.

Theo đó, Hà Nội tập trung phát triển hệ sinh thái từ đào tạo nhân lực đến thị trường công nghệ, gắn kết Khu Công nghệ cao Hòa Lạc với các trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu, chương trình đào tạo quốc tế và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Đồng thời, thành phố hình thành các không gian hấp thụ công nghệ và nhân lực chất lượng cao như khu công nghiệp thế hệ mới, sàn giao dịch công nghệ, cơ chế thử nghiệm (sandbox), quỹ đầu tư mạo hiểm và mạng lưới doanh nghiệp lớn.

Cùng với đó, Hà Nội đẩy mạnh đưa công nghệ vào từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa bàn có lợi thế để tạo ra sản phẩm mới, mô hình kinh doanh mới, nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Đây cũng là trọng tâm trong quá trình xây dựng Kế hoạch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số Thủ đô theo tinh thần "làm ngay, làm thật, làm đến đâu chắc đến đó", lựa chọn những nhiệm vụ cụ thể gắn với lợi thế của từng ngành, từng địa phương.

Theo định hướng của thành phố, các nhiệm vụ về kinh tế số và xã hội số sẽ chiếm tối thiểu 70% trong kế hoạch triển khai. Nhiều lĩnh vực được xác định trọng tâm như thương mại và logistics với thanh toán số, dữ liệu khách hàng và chuỗi cung ứng thông minh; công nghiệp văn hóa, du lịch và di sản với bản đồ số, thuyết minh số, sản phẩm văn hóa số; làng nghề, OCOP với truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu…

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội cho rằng vận hành chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số đòi hỏi một phương thức quản trị mới với yêu cầu chỉ đạo rõ, phục vụ thông suốt, dữ liệu luôn được cập nhật, trách nhiệm được đo lường và đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ những bài toán cụ thể của quản lý và đời sống.

Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Trung ương, triển khai nghiêm túc, thực chất Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đồng thời cam kết chủ động tiên phong trong những việc mới, việc khó, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng phục vụ nhân dân và năng lực phát triển của Thủ đô.