Hà Nội kiên quyết xử lý dự án chậm triển khai, gây lãng phí nguồn lực

Chiều 12-10, tại Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đã trình bày báo cáo tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm và kết quả xử lý các dự án đầu tư chậm triển khai trong và ngoài ngân sách trên địa bàn thành phố.

Nhiều dự án đạt tỷ lệ giải ngân 100%

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, danh mục các công trình, dự án trọng điểm được thành phố tập trung chỉ đạo hiện gồm 72 dự án, thuộc các lĩnh vực: Giao thông đường bộ, thủy lợi, thoát nước và môi trường, với tổng mức đầu tư 230.388 tỷ đồng; kế hoạch vốn năm 2026 đã giao là 41.739 tỷ đồng.

Trong danh mục này có 7 cầu lớn qua sông Hồng, các tuyến đường vành đai, trục hướng tâm, kết nối và nút giao.

Nguồn lực đầu tư được huy động từ nhiều kênh, trong đó có 4 dự án được ngân sách Trung ương hỗ trợ, gồm: Cầu Ngọc Hồi, Vành đai 4, cao tốc Đại lộ Thăng Long - Hòa Bình và quốc lộ 6.

Hai dự án huy động vốn ngoài ngân sách quy mô lớn là cao tốc Vành đai 4 theo hình thức BOT, tổng mức đầu tư 53.553 tỷ đồng và cầu Trần Hưng Đạo theo hợp đồng BT, tổng mức đầu tư 7.869 tỷ đồng.

Đến ngày 30-9-2026, các dự án đã giải ngân 33.621/41.739 tỷ đồng, đạt 80,6% kế hoạch vốn năm 2026 của thành phố giao; riêng giao thông đường bộ đạt 28.905/34.825 tỷ đồng, đạt 83%.

Nhóm cầu qua sông đạt 92,8%; đường vành đai đạt 85,7%; trục hướng tâm, kết nối và nút giao đạt 71,3%; thủy lợi, thoát nước, môi trường đạt 68,2%. Có 20 dự án giải ngân từ 98% trở lên, 12 dự án giải ngân dưới 50%. Đặc biệt, có 11 dự án đã đạt tỷ lệ giải ngân 100%.

Ở nhóm cầu lớn qua sông Hồng, thành phố đang đồng thời triển khai 7 công trình theo 17 dự án thành phần. Các nhà thầu đã hoàn thành cọc khoan nhồi trụ chính, triển khai thi công thân trụ, cầu dẫn và đúc dầm. Giá trị sản lượng xây lắp đạt khoảng 10.900 tỷ đồng, tương đương 29,1% giá trị hợp đồng.

Trong đó, cầu Hồng Hà và Mễ Sở đạt 47-49%; cầu Trần Hưng Đạo đạt 37%; cầu Vân Phúc đạt 32%; cầu Ngọc Hồi đạt 24%; cầu Tứ Liên đạt 22% và cầu Thượng Cát đạt 17%. Công tác giải phóng mặt bằng đạt từ 93% đến 100%, song vẫn còn vướng mắc cục bộ tại các xã: Thượng Cát, Vân Phúc và khu vực phía tỉnh Hưng Yên của dự án cầu Ngọc Hồi.

Với các tuyến vành đai, 19 dự án có tổng mức đầu tư 103.403 tỷ đồng, giải ngân đạt 15.046/17.549 tỷ đồng, tương đương 85,7% kế hoạch vốn. Một số công trình đã ghi nhận những mốc tiến độ đáng chú ý. Dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục thông xe kỹ thuật ngày 28-8-2026; các đoạn Vành đai 2,5 có chuyển biến tích cực về giải phóng mặt bằng, thi công và đã thông xe kỹ thuật dịp 10-10-2026.

Tuyến Vành đai 3 phía Bắc đã bàn giao 97,4% mặt bằng, đang triển khai thi công; các đoạn thuộc Vành đai 3,5 tiếp tục được triển khai, trong đó có nút giao Đại lộ Thăng Long, đoạn Phúc La - Văn Phú đến Pháp Vân - Cầu Giẽ và đoạn cầu Thượng Cát - Quốc lộ 32.

Đối với Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, thành phố Hà Nội đã hoàn thành thu hồi 800,15ha đất trên địa bàn, di chuyển 10.345 ngôi mộ, hoàn thành 13 khu tái định cư và di dời các đường điện từ 110kV đến 500kV. Tuyến đường song hành đã thảm bê tông nhựa 40/50,85km, đạt khoảng 90% sản lượng; dự án thành phần cao tốc theo phương thức đối tác công tư (PPP) đang triển khai 43 mũi thi công.

Ở nhóm trục hướng tâm và đường kết nối gồm 20 dự án có tổng mức đầu tư 40.502 tỷ đồng, giải ngân 7.225/10.129 tỷ đồng, đạt 71,3%. Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai đã bàn giao 100% mặt bằng, sản lượng xây lắp đạt 22,2%, phấn đấu thông xe trước Tết Nguyên đán 2027.

Dự án cao tốc Đại lộ Thăng Long nối quốc lộ 21 - Hòa Bình và đường Mỹ Đình - Ba Sao - Bái Đính đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, bàn giao toàn bộ diện tích; tuyến Tây Thăng Long đoạn Vành đai 3,5 - kênh Đan Hoài đạt 99,9% khối lượng giải phóng mặt bằng...

Đối với lĩnh vực thủy lợi, thoát nước và môi trường, 16 dự án có tổng mức đầu tư 28.990 tỷ đồng, giải ngân đạt 4.716/6.913 tỷ đồng, tương đương 68,2%. Đáng chú ý, 10 công trình khẩn cấp chống úng ngập, tổng mức đầu tư 6.159 tỷ đồng, đã hoàn thành toàn bộ các hạng mục chính và khánh thành dịp 2-9-2026, phục vụ trực tiếp công tác tiêu thoát nước trong mùa mưa năm nay.

Hai hồ điều hòa Liên Mạc 1 và Chèm dự kiến hoàn thành trong quý IV-2026; cụm công trình đầu mối Liên Mạc và hệ thống tiêu nước phía Tây tiếp tục được triển khai.

Tiếp tục rà soát, xây dựng phương án xử lý

Song song với việc thúc đẩy các công trình trọng điểm, Hà Nội đang tập trung rà soát, xử lý các dự án đầu tư công chậm triển khai. Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội đã rà soát 342 dự án theo Kế hoạch số 119/KH-UBND ngày 25-3-2026. Sau khi loại 3 dự án trùng lặp, 17 dự án đã hoặc dự kiến hoàn thành và 2 dự án đường sắt đô thị sử dụng vốn ODA, danh mục còn 320 dự án, được phân thành ba nhóm để xử lý.

Trong đó, 54 dự án dừng, chấm dứt thực hiện, với tổng mức đầu tư 6.153 tỷ đồng; 76 dự án tạm dừng bố trí vốn để rà soát, tổng mức đầu tư 15.207 tỷ đồng; 190 dự án tiếp tục thực hiện, tổng mức đầu tư 75.592 tỷ đồng.

Đối với 54 dự án đã chấm dứt, các đơn vị tập trung hoàn thành việc thanh, quyết toán theo quy định trong tháng 10-2026.

Đối với 266 dự án sau khi rà soát đã được chấp thuận tiếp tục thực hiện, có kế hoạch vốn năm 2026 là 11.809 tỷ đồng; đến hết tháng 9 đã giải ngân 8.716 tỷ đồng, đạt 73,8%, đã hoàn thành 26 dự án đang triển khai thủ tục nghiệm thu, quyết toán.

Các dự án còn lại, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương thực hiện theo tiến độ, báo cáo định kỳ hàng tháng, các sở, ngành liên quan chủ động giải quyết kiến nghị của chủ đầu tư trong thời hạn không quá 7 ngày. Gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu, kiên quyết xử lý đối với những dự án triển khai không đảm bảo tiến độ, gây lãng phí nguồn lực.

Thông tin về các dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm triển khai, đồng chí Bùi Duy Cường cho biết, thành phố Hà Nội tập trung xử lý 341 dự án. Đến nay, thành phố Hà Nội đã xử lý dứt điểm 71 dự án, gồm: 21 dự án hoàn thành, đưa vào sử dụng; 33 dự án chấm dứt hoạt động đầu tư hoặc thu hồi quyết định giao đất; 17 dự án đã khởi công.

Bên cạnh đó, 102 dự án đã tháo gỡ vướng mắc và được cho phép tiếp tục thực hiện, hoàn thiện thủ tục; 15 dự án tạm dừng để rà soát theo bản án, kết quả giải quyết của cơ quan tư pháp hoặc quy hoạch được phê duyệt.

Với 153 dự án còn lại, thành phố Hà Nội tiếp tục rà soát, xây dựng phương án xử lý; trong đó, 68 dự án đã được đánh giá sơ bộ tính khả thi để xem xét tiếp tục triển khai hoặc chấm dứt hoạt động đầu tư và 85 dự án tiếp tục được rà soát, đánh giá trong tháng 10-2026.

Đối với 191 dự án do các sở, ngành và xã, phường cập nhật, bổ sung, thành phố Hà Nội đã rà soát, cập nhật thông tin và xác định phương án xử lý đối với 96 dự án. Số còn lại đang hoàn thiện hồ sơ, làm rõ tình trạng pháp lý, nguyên nhân chậm triển khai để xác định phương án xử lý trước ngày 15-12-2026.

Đảng ủy UBND thành phố Hà Nội xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền. Với dự án có khả năng tiếp tục triển khai, cần tập trung tháo gỡ khó khăn để thúc đẩy đầu tư.

Ngược lại, đối với nhà đầu tư không đủ năng lực, không cam kết hoặc không thực hiện cam kết tiến độ, thành phố Hà Nội kiên quyết thu hồi đất, chấm dứt hoạt động đầu tư theo quy định, tạo cơ sở lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và việc thực hiện cam kết của nhà đầu tư sẽ được tăng cường. Kịp thời xem xét, xử lý các trường hợp chậm trễ, không thực hiện đúng nhiệm vụ, cam kết, không để các dự án tiếp tục kéo dài sau khi đã được tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.