Hà Nội: Khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế để phát triển kinh tế tập thể

Tuy nhiên, để khu vực này phát huy hết tiềm năng, nhiều “điểm nghẽn” về cơ chế, đất đai, nguồn nhân lực và năng lực quản trị… cần tiếp tục được tháo gỡ.

Đó là nội dung được bàn tại Hội nghị khảo sát, làm việc về tình hình phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức ngày 23-7 tại xã Thanh Oai.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai chủ trì hội nghị.

Tiếp tục khẳng định vị thế của kinh tế tập thể

Báo cáo tại hội nghị, Phó Chủ tịch phụ trách Liên minh HTX thành phố Hà Nội Nguyễn Tiến Phong cho biết, khu vực kinh tế tập thể của Thủ đô tiếp tục duy trì tốc độ phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là thành phần kinh tế quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Các HTX đã chủ động đổi mới phương thức quản trị, mở rộng liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học - công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên và đóng góp tích cực vào xây dựng nông thôn mới.

Trong 6 tháng đầu năm, thành phố thành lập mới 87 HTX, giải thể 4 HTX. Khu vực kinh tế tập thể hiện có hơn 618.000 thành viên, tạo việc làm cho trên 63.500 lao động, với tổng tài sản hơn 4.709 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 22 liên hiệp HTX với 120 đơn vị thành viên đang góp phần tăng cường liên kết sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của các HTX.

Đến nay, Hà Nội có khoảng 68 HTX ứng dụng công nghệ cao với các mô hình nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm, cảm biến IoT; 134 HTX phát triển 448 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao; 84 HTX xây dựng chuỗi liên kết với doanh nghiệp và 70 HTX tham gia chuỗi cung ứng nông sản an toàn.

Nhiều HTX làng nghề đã mạnh dạn đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm OCOP, gắn sản xuất với du lịch trải nghiệm và xuất khẩu, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và tạo thêm nhiều việc làm.

Nhiều “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ

Trao đổi tại hội nghị, ông Nguyễn Tiến Thi, Giám đốc HTX Sản xuất hương làng nghề Xà Cầu cho biết, hiện nhiều HTX chưa có trụ sở làm việc ổn định.

Ông Nguyễn Tiến Thi đề xuất thành phố rà soát quỹ tài sản công để ưu tiên bố trí cho các HTX thuê dài hạn từ 5 đến 20 năm, tạo điều kiện để các đơn vị yên tâm đầu tư phát triển sản xuất. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế sáp nhập các HTX quy mô nhỏ, hoạt động kém hiệu quả nhằm hình thành các HTX có quy mô lớn hơn, đủ năng lực cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Tiến Thi, quá trình đô thị hóa cùng việc triển khai nhiều dự án trọng điểm khiến diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Người dân được bồi thường khi thu hồi đất, nhưng nhiều HTX lại mất nguồn thu từ các dịch vụ nông nghiệp, đối mặt nguy cơ hoạt động cầm chừng nếu không có hướng chuyển đổi phù hợp.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quý Uẩn, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thanh Mai cho rằng, các HTX nông nghiệp hiện đang gặp các “điểm nghẽn” lớn gồm quản trị, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và tổ chức sản xuất.

Theo ông Nguyễn Quý Uẩn, kinh phí quản lý còn rất hạn chế, không đủ duy trì bộ máy hoạt động; đội ngũ cán bộ HTX đang già hóa trong khi lao động trẻ không còn mặn mà với nông nghiệp, khiến việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số gặp nhiều khó khăn. Ông Nguyễn Quý Uẩn cũng cho biết, nhiều HTX sản xuất vẫn manh mún. Vì vậy, ông Uẩn đề xuất thành phố về chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, ổn định trụ sở và thu hút đội ngũ trí thức trẻ tham gia phát triển HTX.

Nhiều đại biểu khác cũng kiến nghị thành phố tiếp tục hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng thị trường tiêu thụ, thúc đẩy thương mại điện tử, phát triển du lịch làng nghề, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao...

Đổi mới tư duy để phát triển bền vững

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai khẳng định Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố sẽ tổng hợp các kiến nghị để phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tập thể.

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ dành riêng cho khu vực HTX. Tuy nhiên, điều quan trọng là tổ chức thực hiện hiệu quả để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

“Bài toán hiện nay không chỉ là duy trì hoạt động mà phải đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực quản trị, thay đổi tư duy để các hợp tác xã thích ứng với môi trường mới và có cơ hội phát triển trong giai đoạn tới”, đồng chí Bùi Huyền Mai nhấn mạnh.

Sau hội nghị, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về kinh tế tập thể, làm cơ sở tổng hợp thực tiễn, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Đối với Liên minh HTX thành phố, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đề nghị tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể; chủ động tham mưu triển khai hiệu quả Luật HTX; tăng cường tư vấn chuyển đổi mô hình hoạt động, đào tạo nguồn nhân lực, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số và kịp thời phản ánh những khó khăn của các HTX.

Đồng chí cũng đề nghị các sở, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; đồng thời tăng cường hỗ trợ về đất đai, tín dụng, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và chuyển đổi số, nghiên cứu giải pháp hỗ trợ các HTX. Đặc biệt, cần có chương trình riêng hỗ trợ truyền thông, thương mại điện tử nhằm quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các HTX.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố nhấn mạnh, chính quyền cấp xã, cần xác định phát triển kinh tế tập thể là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương; đồng hành cùng các HTX trong định hướng phát triển, tháo gỡ khó khăn và thích ứng với điều kiện mới.

MTTQ thành phố sẽ tăng cường giám sát việc thực hiện các chính sách hỗ trợ, bảo đảm chủ trương, chính sách ưu đãi thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, góp phần xây dựng khu vực kinh tế tập thể ngày càng phát triển, trở thành động lực quan trọng trong quá trình phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.