Hà Nội khơi thông điểm nghẽn, khai mở nguồn lực phát triển: Bài 2: Diện mạo mới, sức sống mới

Từ những con đường đến những công viên, vườn hoa, hồ điều hòa... được xây dựng, cải tạo, chỉnh trang đã khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Hà Nội trong việc giải quyết từng bước những điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, úng ngập..., góp phần xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” theo đúng định hướng đề ra tại Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố.

Chủ trương hợp lòng dân

Một trong những định hướng lớn và xuyên suốt của Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội đang thực hiện là nâng cao chất lượng đời sống, bảo đảm mọi người dân được sinh sống trong môi trường an toàn, văn minh, hạnh phúc.

Nhất quán quan điểm phát triển Thủ đô phải xuất phát từ nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện chỉ đạo và gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội (tháng 10-2025) đã khởi đầu quyết tâm xử lý các điểm nghẽn: Ùn tắc giao thông, úng ngập, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm.

Trong một năm qua, chủ trương hợp lòng dân đó đang dần trở thành hiện thực sinh động. Mùa mưa vừa qua, người dân Thủ đô đã bớt nhọc nhằn hơn bởi các điểm úng ngập cục bộ giảm đáng kể nhờ thành phố đầu tư hệ thống hồ điều hòa, cải tạo trạm bơm, kênh mương thoát nước và xây dựng bể ngầm.

Còn nhớ, trong đợt mưa liên tiếp nhiều ngày do ảnh hưởng của bão số 4 vào thời điểm những ngày cuối tháng 8-2026, các công trình thoát nước được xây dựng đã giúp giảm đáng kể số điểm ngập, độ sâu ngập, diện tích và thời gian ngập so với những năm trước.

Đặc biệt, một số “điểm đen” úng ngập trước đây, như đường Võ Chí Công, Khu đô thị Resco, Ecohome, khu vực Mỹ Đình chỉ xuất hiện ngập nhẹ và nước rút đi nhanh chóng sau khi mưa kết thúc... Không chỉ vậy, các hồ điều hòa còn giúp Thủ đô dịu mát hơn, trong lành hơn, trở thành điểm vui chơi, tập thể dục cho nhân dân.

Để có được thành quả bước đầu như vậy, từ đầu năm 2026, thành phố đã triển khai 25 dự án, gồm 12 dự án đầu tư công và 13 công trình khẩn cấp.

Điều rất đáng vui mừng với nhân dân Thủ đô là ngay trong cao điểm mùa mưa tháng 7 và tháng 8 vừa qua, 10 công trình khẩn cấp và 1 dự án chống úng ngập cục bộ khu vực nội thành đã hoàn thành, đưa vào vận hành, bổ sung khoảng 83ha hồ điều hòa, 2 bể ngầm dung tích 4.300m3, gần 15.890m tuyến cống, đường ống và xây mới, cải tạo; nâng công suất 26 trạm bơm.

Qua vận hành thực tế và theo dõi dữ liệu, đánh giá tổng thể của cơ quan chức năng trong các đợt mưa cao điểm năm 2026, thời gian, độ sâu và phạm vi ngập tại nhiều khu vực giảm rõ rệt.

Song song với xử lý úng ngập, trong giải quyết điểm nghẽn ô nhiễm môi trường, thành phố chuyển dần từ xử lý tình thế sang kiểm soát nguồn phát sinh; đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ và tăng cường giám sát từ cơ sở.

Bước đi được đánh giá đột phá là thành phố triển khai vùng phát thải thấp, đẩy nhanh các dự án thu gom, xử lý nước thải và cải thiện môi trường nước các lưu vực sông. Hệ thống công viên, vườn hoa được cải tạo, xây dựng mới đang tạo nên diện mạo khang trang, hiện đại cho đô thị Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng sống nhân dân Thủ đô.

Thêm một điểm nhấn nổi bật về quyết tâm chính trị trong giải quyết điểm nghẽn môi trường là ngày 22-10 vừa qua, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường trên địa bàn thành phố. Có rất nhiều vấn đề được cấp có thẩm quyền cam kết giải quyết tại phiên chất vấn với lộ trình rõ ràng, sản phẩm cụ thể.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh: “Điều cử tri và nhân dân mong đợi sau phiên chất vấn là những chuyển biến cụ thể: Rác thải được thu gom, xử lý kịp thời; tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng, chất thải y tế lẫn vào rác sinh hoạt được khắc phục; môi trường sống ngày càng sạch hơn, không khí trong lành hơn”.

Nâng cao chất lượng sống và thêm động lực phát triển

Trong dịp chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2-9 và 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10-10 vừa qua, Hà Nội đã khánh thành và khởi công hàng loạt công trình giao thông trọng điểm, có tính kết nối cao. Tiêu biểu là Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) được thông xe kỹ thuật ngày 2-9-2026, góp phần khép kín tuyến vành đai trong cùng của khu vực nội đô lịch sử.

Công trình hoàn thiện giúp tăng cường kết nối theo hướng Đông - Tây của Thủ đô, giảm áp lực giao thông trên các tuyến hiện hữu, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và tạo động lực phát triển mới cho khu vực. Cũng góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông Thủ đô, sau nhiều năm chờ đợi, các đoạn tuyến thuộc đường Vành đai 2,5; đường song hành Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội và Bến xe khách Yên Sở cũng đã được khánh thành, thông xe kỹ thuật.

Chưa dừng ở đó, bên cạnh các công trình giao thông trọng điểm đã hoàn thành, thành phố đang triển khai nhiều công trình có quy mô lớn, như: 7 cầu bắc qua sông Hồng; quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai; Đại lộ Thăng Long nối quốc lộ 21 - Hòa Bình; đường Mỹ Đình - Ba Sao - Bái Đính; trục Tây Thăng Long đoạn Vành đai 3,5 - kênh Đan Hoài; đường kết nối Pháp Vân - Cầu Giẽ với Vành đai 3; đường 70; các đoạn Vành đai 2,5; Vành đai 3 phía Bắc; các đoạn Vành đai 3,5; các dự án đường sắt đô thị; Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng...

Trong những công trình này, sẽ có những dự án hoàn thành ngay trong năm 2026, năm 2027 và sớm hoàn thành trong những năm tiếp theo. Giao thông Thủ đô vì thế ngày càng hoàn thiện, khang trang, hiện đại và nhân dân được đi lại dễ dàng, thuận tiện hơn.

Đặc biệt, trong 2 đợt khởi công tập trung quy mô lớn vừa qua,nhiều công trình giao thông trọng điểm tiếp tục được khơi những mẻ đất đầu tiên. Cụ thể như: Đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ; tuyến đường sắt quốc gia Vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; cải dịch đường sắt Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi; đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Cảng thủy nội địa Giang Biên...

Điều ý nghĩa là ngay trong thời điểm Hà Nội còn bộn bề bởi đang triển khai nhiều công trình, dự án, nhưng giao thông Thủ đô đã có những tín hiệu rất tích cực. Đến thời điểm này, thành phố đã xử lý 42/51 điểm thường xuyên ùn tắc, 9 điểm còn lại đang được tiếp tục tập trung xử lý. Đặc biệt, kết hợp với hoàn thiện hạ tầng giao thông, thành phố tăng cường tổ chức giao thông khoa học, hiệu quả, điều chỉnh các nút giao, quản lý rào chắn thi công, phân luồng và sắp xếp điểm đón, trả khách phù hợp.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, các công trình, dự án trong lĩnh vực giao thông được khánh thành và khởi công thể hiện rõ 2 hướng ưu tiên của Hà Nội: Giải quyết những vấn đề hạ tầng cấp thiết trước mắt và chuẩn bị năng lực, không gian phát triển cho Thủ đô trong những năm tới.

Từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa

Song song với việc tập trung nguồn lực xử lý điểm nghẽn úng ngập, ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông, thành phố đang triển khai hệ thống giải pháp đồng bộ bảo đảm trật tự đô thị và an toàn thực phẩm. Thành phố Hà Nội xác định rõ đây là những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng sống của nhân dân, hiệu quả quản trị và sức cạnh tranh của Thủ đô.

Trên tinh thần đó, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 26-6-2026 về tăng cường trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong giải quyết 5 điểm nghẽn trên địa bàn thành phố.

Với những kết quả bước đầu đạt được trong giải quyết các điểm nghẽn, Chỉ thị số 18-CT/TU đang đi vào cuộc sống trên cơ sở phát huy vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, người đứng đầu và toàn thể cán bộ, đảng viên; qua đó từng bước tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong xử lý các vấn đề tồn tại, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý đô thị trong bối cảnh mới.

Kết quả thực hiện đã tạo chuyển biến rõ nét trong từng điểm nghẽn gắn trực tiếp với hoàn thiện hạ tầng đô thị, cải thiện chất lượng sống nhân dân.

Một thông tin rất đáng chú ý là đến nay, 126/126 xã, phường đã cụ thể hóa nhiệm vụ, phù hợp với địa bàn. Đặc biệt, phương thức chỉ đạo xử lý điểm nghẽn đã được cấp ủy, chính quyền cơ sở chuyển từ xử lý vụ việc đơn lẻ sang quản trị theo nhóm vấn đề, rõ đầu mối, chỉ tiêu, mốc tiến độ và kiểm đếm thường xuyên. Các cấp ủy, chính quyền và cơ quan chức năng cũng chú trọng tăng cường kiểm tra cơ sở, xử lý trực tiếp các vướng mắc đặt ra...

Bài học lớn nhất được rút ra là việc xử lý các điểm nghẽn đã, đang chuyển từ tư duy xử lý từng vụ việc sang giải quyết đồng bộ, tổng thể; bảo đảm việc triển khai theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy hoạch đã được phê duyệt, có mục tiêu và lộ trình cụ thể. Cùng với đó là chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, quản trị dựa trên nền tảng công nghệ số, kết quả và sự hài lòng của nhân dân. Đồng thời, thực hiện nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt” trong giải quyết 5 điểm nghẽn; xây dựng kế hoạch, chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể và kiểm điểm kết quả thực hiện hằng tháng, hằng quý.

Phải khẳng định, công tác xử lý các điểm nghẽn đã tạo sự liên thông từ thành phố đến cơ sở, kết hợp giải pháp cấp bách với đầu tư, quy hoạch và cơ chế quản lý lâu dài, hướng tới xử lý căn cơ và duy trì kết quả bền vững.

(Còn nữa)