Hà Nội hoàn thiện cơ chế phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Nhiều cơ chế chính sách tháo gỡ điểm nghẽn

Theo Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Diễm Hằng, trong giai đoạn vừa qua, HĐND thành phố đã cụ thể hóa nhiều nghị quyết thi hành Luật Thủ đô năm 2026 thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ. Các nghị quyết đã cởi bỏ vướng mắc trong lĩnh vực này với các cơ chế giúp khoa học, công nghệ trở thành động lực chính trong phát triển, tăng trưởng kinh tế theo mục tiêu thành phố Hà Nội đang đặt ra.

Các nghị quyết được thông qua tại kỳ họp thứ ba và thứ tư cho thấy một hệ thống chính sách khá toàn diện, bao phủ từ nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số đến khởi nghiệp sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Thay vì hỗ trợ riêng lẻ từng hoạt động, các chính sách được thiết kế theo chuỗi liên kết, hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh từ nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Một trong những nội dung nổi bật là Nghị quyết quy định về thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) tại thành phố Hà Nội. Nghị quyết dành riêng một chương quy định các chính sách hỗ trợ cho hoạt động thử nghiệm công nghệ mới.

Theo đó, các dự án giải quyết những bài toán lớn của thành phố được hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ; đồng thời được hỗ trợ đến 70% chi phí tư vấn pháp lý, kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo hộ sở hữu trí tuệ, dữ liệu, quản trị rủi ro cũng như chi phí thuê chuyên gia, tổ chức tư vấn, đo kiểm, kiểm định, chứng nhận và đánh giá độc lập phục vụ hoạt động thử nghiệm.

Tại kỳ họp thứ ba, HĐND thành phố thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ.

Nghị quyết quy định nhiều cơ chế ưu đãi như đặt hàng và công nhận nhiệm vụ khoa học, công nghệ trọng điểm của Thủ đô; hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ nghiên cứu; ưu đãi đối với doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ trọng điểm và ưu đãi thuế đối với cá nhân trực tiếp tham gia thực hiện các nhiệm vụ này.

Một nghị quyết khác về phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng tạo cú hích đáng kể. Theo đó, thành phố hỗ trợ 100% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp hạ tầng khoa học, công nghệ và hạ tầng số đối với các tổ chức thuộc thành phố; đồng thời hỗ trợ toàn bộ chi phí vận hành trong ba năm đầu đối với hạ tầng do thành phố đầu tư.

Đối với các trường đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, tổ chức khoa học và công nghệ công lập, doanh nghiệp nhà nước không thuộc thành phố, mức hỗ trợ tối đa là 50% chi phí đầu tư hoặc nâng cấp và 50% chi phí vận hành trong ba năm đầu. Với các cơ sở giáo dục đại học tư thục, tổ chức khoa học và công nghệ ngoài công lập và doanh nghiệp tư nhân, mức hỗ trợ tối đa là 30%.

Ngoài ra, các doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ số hoặc doanh nghiệp có sản phẩm khoa học và công nghệ được hỗ trợ 100% chi phí gian hàng khi tham gia các triển lãm, hội chợ, sự kiện công nghệ quốc tế theo chương trình xúc tiến của thành phố.

Để hoàn thiện cơ chế tài chính cho hoạt động khoa học và công nghệ, HĐND thành phố cũng thông qua nghị quyết quy định nội dung và định mức chi quản lý các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước, tạo cơ sở thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Tiếp nối các chính sách đã ban hành, tại kỳ họp thứ tư, HĐND thành phố tiếp tục thông qua ba nghị quyết quan trọng gồm: chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; cơ chế ưu đãi, hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số, sản phẩm công nghệ số và tài sản số; cùng nghị quyết về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố.

Nếu các nghị quyết trước tập trung tháo gỡ khó khăn trong nghiên cứu, phát triển công nghệ và đầu tư hạ tầng thì các chính sách mới mở rộng sang giai đoạn thương mại hóa, phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và hình thành công cụ tài chính hỗ trợ lâu dài cho hoạt động khoa học, công nghệ.

Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng cho biết, các nghị quyết đã xây dựng cơ chế thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ trọng điểm; đồng thời mở đường cho việc áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ và mô hình mới chưa được quy định trong pháp luật hoặc chưa từng triển khai tại Việt Nam. Đây là những chính sách được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội tiếp cận, làm chủ và ứng dụng nhanh các công nghệ mới vào thực tiễn phát triển.

Bên cạnh đó, các chính sách cũng hỗ trợ các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng khoa học, công nghệ theo hướng dùng chung, như hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, góp phần tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp. Qua đó, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng, đẩy nhanh quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Việc liên tiếp ban hành các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026 cho thấy, Hà Nội đang từng bước hoàn thiện khung chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng đồng bộ, xuyên suốt từ nghiên cứu, thử nghiệm, đầu tư hạ tầng đến khởi nghiệp, chuyển đổi số và huy động nguồn lực tài chính. Các chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.